Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Staatsrecht | UGent | 2025/26 - Mathieu Leloup

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
188
Geüpload op
04-06-2026
Geschreven in
2025/2026

Dit document bevat al de lessen staatsrecht gegeven door Mathieu Leloup in het tweede semester van de eerste bachelor rechten. Uitgebreid, inclusief oefenexamen vragen. Erdoor op eerste zit.

Voorbeeld van de inhoud

STAATSRECHT



1

, Inhoudsopgave
INLEIDING................................................................................................................................................................6
LEERDOELEN ....................................................................................................................................................... 6
INLEIDING ........................................................................................................................................................... 6
BELGIË ............................................................................................................................................................ 6
RECHTSTAAT .................................................................................................................................................... 7
DEMOCRATISCHE ............................................................................................................................................ 7
MEERGELAAGDE ............................................................................................................................................. 8
IN EUROPA ...................................................................................................................................................... 8
Wat ontbreekt? ............................................................................................................................................ 8

KRACHTLIJNEN .................................................................................................................................................. 10
RECHT ............................................................................................................................................................... 10
SUMMA DIVISIO PUBLIEKRECHT – PRIVAATRECHT .............................................................................................. 10
DE BELGISCHE STAAT ............................................................................................................................................. 11
HET ONTSTAAN VAN DE STATEN .......................................................................................................................... 11
HET ONTSTAAN VAN BELGIË ............................................................................................................................... 12
DE BELGISCHE STAAT ......................................................................................................................................... 13
EEN DEMOCRATISCHE RECHTSSTAAT ..................................................................................................................... 15
SCHEIDING DER MACHTEN ................................................................................................................................ 15
RECHTSSTAAT .................................................................................................................................................... 18
DUNNE OPVATTING ....................................................................................................................................... 18
DIKKE OPVATTING .......................................................................................................................................... 18
ACHTERUITGANG, ZORGEN ........................................................................................................................... 19
EEN MEERGELAAGDE STAAT IN EUROPA .................................................................................................................. 19
DE (FEDERALE) STAAT BELGIË ............................................................................................................................. 20
REDEN VOOR EVOLUTIES ............................................................................................................................... 20
CONSENSUSDEMOCRATIE ............................................................................................................................ 21
HET FEDERALISME ......................................................................................................................................... 22
DE VLAAMSE EN ANDERE DEELSTATEN ............................................................................................................... 23
1970: EERSTE STAATSHERVORMING ............................................................................................................... 23
1980: TWEEDE STAATSHERVORMING ............................................................................................................. 24
1988: DERDE STAATSHERVORMING ................................................................................................................ 24
1993: VIERDE STAATSHERVORMING (SINT-MICHIELSAKKOORD) ...................................................................... 24
2001: VIJFDE STAATSHERVORMING (LAMBERMONTAKKOORD) ........................................................................ 24
2011-2014: ZESDE STAATSHERVORMING (VLINDERAKKOORD) ........................................................................ 25
BELGISCH FEDERALISME IN DE GRONDWET .................................................................................................. 25
2024 E.V.: ZEVENDE STAATSHERVORMING? .................................................................................................... 25
DE EUROPESE UNIE ........................................................................................................................................... 25
DE GEMEENTEN EN PROVINCIES ........................................................................................................................ 27

EEN DEMOCRATISCHE BESLUITVORMING ........................................................................................................... 29
DE GRONDWETTELIJKE TEKSTEN............................................................................................................................. 29
INLEIDING ......................................................................................................................................................... 29
Democratie.................................................................................................................................................... 29
De grondwet als juridisch instrument .............................................................................................................. 30
De grondwet als expressief instrument ............................................................................................................ 30
DE BELGISCHE GRONDWET ............................................................................................................................... 31
Formele grondwet .......................................................................................................................................... 31
Materiële grondwet ........................................................................................................................................ 32
Wijziging van de grondwet in zijn formele betekenis ......................................................................................... 33
Herziening materiële grondwet ....................................................................................................................... 36
DE CONSTITUTIEVE AUTONOMIE VAN DE DEELSTATEN........................................................................................ 36
DE CONSTITUERENDE VERDRAGEN VAN DE EUROPESE UNIE ............................................................................. 37
Wijzigingsprocedures ..................................................................................................................................... 37
Directe werking internationaal recht tov Belgische recht .................................................................................. 37
2

,WETGEVENDE INSTELLINGEN................................................................................................................................. 39
DEMOCRATISCHE PROCESSEN .......................................................................................................................... 39
DEBATTEREN EN ORGANISEREN......................................................................................................................... 39
ZELF BESLISSEN ................................................................................................................................................ 39
Directe democratie ........................................................................................................................................ 39
Referendum .............................................................................................................................................. 39
Volksraadpleging ....................................................................................................................................... 40
Tussenvormen ............................................................................................................................................... 40
Directe democratie in België ........................................................................................................................... 40
Federaal .................................................................................................................................................... 40
Deelstaten................................................................................................................................................. 40
Europese Unie ........................................................................................................................................... 41
Lokaal ....................................................................................................................................................... 41
VERKIEZINGEN EN VERTEGENWOORDIGEN ....................................................................................................... 41
Indirecte democratie: vertegenwoordigend (‘representatief’) ............................................................................ 41
1. Het federale niveau..................................................................................................................................... 42
Kamer van Volksvertegenwoordigers ........................................................................................................... 42
Senaat ...................................................................................................................................................... 45
Onverenigbaarheden ................................................................................................................................. 46
Immuniteiten ............................................................................................................................................. 46
2. Het deelstatelijke niveau ............................................................................................................................. 47
Het Vlaams Parlement ............................................................................................................................... 47
Het Waals Parlement ................................................................................................................................. 48
Parlement Franse Gemeenschap ................................................................................................................ 48
Parlement Duitstalige Gemeenschap .......................................................................................................... 48
Brussels Hoofdstedelijk Parlement ............................................................................................................. 48
3. Het Europees niveau................................................................................................................................... 49
Europees Parlement .................................................................................................................................. 49
Europese Raad .......................................................................................................................................... 49
Raad (van de Europese Unie) ...................................................................................................................... 49
Raad van Europa ≠ Raad ≠ Europese Raad................................................................................................... 50
4. De Vlaamse lokale besturen ........................................................................................................................ 50
WETGEVEN ........................................................................................................................................................ 51
1. Het federale niveau..................................................................................................................................... 51
De wet ....................................................................................................................................................... 51
Wetgevende bevoegdheden ....................................................................................................................... 52
Wetgevingsprocedure ................................................................................................................................ 53
Overdracht van wetgevende bevoegdheden aan de uitvoerende macht ........................................................ 58
2. Het deelstatelijke niveau ............................................................................................................................. 60
3. De Europese Unie ....................................................................................................................................... 61
4. De Vlaamse gemeenten en provincies ......................................................................................................... 62
Beginselen van behoorlijk wetgeven ................................................................................................................ 62
De toepassing van wetgeving in de tijd............................................................................................................. 62
Interpretatieve wetgeving................................................................................................................................ 63
DE UITVOERENDE INSTELLINGEN ........................................................................................................................... 64
VERTROUWEN EN CONTROLEREN ..................................................................................................................... 64
Federaal niveau ............................................................................................................................................. 64
Koning en federale regering ........................................................................................................................ 64
Het vertrouwen van de regering................................................................................................................... 67
De controle op de regering.......................................................................................................................... 68
Deelstatelijk niveau ........................................................................................................................................ 71
Algemene kenmerken ................................................................................................................................ 71
Bijzondere kenmerken ................................................................................................................................ 71
Europees niveau ............................................................................................................................................ 72
Samenstelling............................................................................................................................................ 72
Rechtspositie ............................................................................................................................................ 72
Controle .................................................................................................................................................... 72
Lokaal niveau ................................................................................................................................................. 72
In de Vlaamse gemeenten .......................................................................................................................... 72
In de Vlaamse provincies ............................................................................................................................ 73
BESTUREN ......................................................................................................................................................... 74
3

, Op federaal niveau ......................................................................................................................................... 74
Algemene bevoegdheden ........................................................................................................................... 74
Bijzondere bevoegdheden .......................................................................................................................... 75
Procedure ................................................................................................................................................. 81
Overdracht van bevoegdheden ................................................................................................................... 82
Op deelstatelijk niveau ................................................................................................................................... 83
Op Europees niveau ....................................................................................................................................... 83
Op lokaal niveau ............................................................................................................................................ 84
BESTUURLIJKE RECHTSHANDELINGEN............................................................................................................... 84
Het bestuur ................................................................................................................................................... 84
De bestuurlijke rechtshandeling ..................................................................................................................... 86
BEHOORLIJK BESTUREN..................................................................................................................................... 87
Uitwerking van bestuurlijke rechtshandelingen in de tijd .................................................................................. 87
Behoorlijk beschikkend besturen .................................................................................................................... 87
BESTUURLIJK BEROEP ........................................................................................................................................ 90
OPENBAARHEID VAN BESTUUR .......................................................................................................................... 92
Behoorlijk besturen ........................................................................................................................................ 92
TAALGEBRUIK DOOR HET BESTUUR .................................................................................................................... 92
Bestuurstaal .................................................................................................................................................. 92
HANDHAVING DOOR HET BESTUUR ................................................................................................................... 95

DE BEVOEGDHEIDSVERDELING .......................................................................................................................... 97
GEFEDEREERDE BEVOEGDHEDEN ......................................................................................................................... 97
BEVOEGDHEIDSVERDELING IN BELGIË .............................................................................................................. 97
GRONDSLAGEN ................................................................................................................................................. 97
1. De autonomie van de federale entiteiten...................................................................................................... 97
2. De gelijkheid van de federale entiteiten........................................................................................................ 98
Nuanceringen op autonomie- en gelijkheidsbeginsel ....................................................................................... 98
3. Het exclusiviteitsbeginsel ..........................................................................................................................100
Materiële exclusiviteit ...............................................................................................................................100
Nuances op materiële exclusiviteit ................................................................................................................100
Territoriale exclusiviteit .............................................................................................................................102
DE FEDERALE BEVOEGDHEDEN ........................................................................................................................102
Toegewezen bevoegdheden .......................................................................................................................102
Verticale residuaire bevoegdheden ............................................................................................................103
DE GEMEENSCHAPSBEVOEGDHEDEN ..............................................................................................................104
Cultuur en onderwijs .....................................................................................................................................104
Persoonsgebonden aangelegenheden ............................................................................................................105
Taalgebruik ...................................................................................................................................................106
DE GEWESTBEVOEGDHEDEN ............................................................................................................................107
ASYMMETRIE.....................................................................................................................................................107
IMPLICIETE BEVOEGDHEDEN ............................................................................................................................107
INSTRUMENTELE BEVOEGDHEDEN ...................................................................................................................108
GRENZEN AAN DE BEVOEGDHEIDSUITOEFENING..............................................................................................113
VERHOUDINGEN TUSSEN DE FEDERALE ENTITEITEN .........................................................................................114
TERRITORIAAL GEDECENTRALISEERDE BEVOEGDHEDEN ...................................................................................... 118
BEVOEGDHEDEN VAN DE VLAAMSE GEMEENTEN ..............................................................................................118
BEVOEGDHEDEN VAN DE VLAAMSE OCMW’S ....................................................................................................119
BEVOEGDHEDEN VAN DE PROVINCIES ..............................................................................................................119
TOEZICHT OP DE LOKALE BESTUREN .................................................................................................................119

DE INWONERS EN HUN GRONDRECHTEN ..........................................................................................................120
DE INWONERS ..................................................................................................................................................... 120
DE GRONDRECHTEN ............................................................................................................................................ 125
DE ONTWIKKELING VAN GRONDRECHTEN ........................................................................................................125
1. Van nationaal naar internationaal ...............................................................................................................125
De Raad van Europa - EVRM ......................................................................................................................126
De Europese Unie .....................................................................................................................................127
Verenigde Naties .......................................................................................................................................127
2. Van BUPO naar ECOSOC ...........................................................................................................................128
4

Documentinformatie

Geüpload op
4 juni 2026
Aantal pagina's
188
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING
€13,96
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
ambermeeusen

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
ambermeeusen Universiteit Gent
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
-
Lid sinds
4 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
2
Laatst verkocht
-

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen