Inhoud
1. Doel en organisatie late postnatale zorg.........................................................................4
Organisatie van de zorg in late postnatale periode.........................................................4
2. Zorg en observaties voor de moeder in de late postnatale periode................................5
2.1 Fysisch welzijn........................................................................................................... 5
Verloskundige parameters............................................................................................ 5
Vitale parameters......................................................................................................... 5
Mictie............................................................................................................................ 5
Defaecatie.................................................................................................................... 5
Pijn............................................................................................................................... 6
Perineum...................................................................................................................... 6
2.2 Psychisch welzijn en moeheid....................................................................................6
2.3 Postnataal onderzoek................................................................................................6
2.4 Seksualiteit en anticonceptie.....................................................................................7
Seksualiteit................................................................................................................... 7
Herstel menstruele cyclus en vruchtbaarheid...............................................................8
Anticonceptie tijdens postpartum.................................................................................8
Natuurlijke middelen.................................................................................................... 9
Barrièremiddelen.......................................................................................................... 9
Hormonale middelen.................................................................................................. 10
Definitieve methoden................................................................................................. 10
betrouwbaarheid anticonceptie..................................................................................11
2.5 Observatie signalen huiselijk geweld.......................................................................11
2.6 Beweging en sport................................................................................................... 12
2.7 Werkhervatting........................................................................................................ 12
3. Zorg voor de neonaat in de late postnatale periode.....................................................12
3.1 Fysisch welzijn......................................................................................................... 12
3.1.1 Groei.................................................................................................................. 12
3.1.2 Uitscheiding....................................................................................................... 13
3.1.3 Huid – Navel...................................................................................................... 13
3.1.4 Ontwikkeling van het gebit................................................................................14
3.1.5 Vitamine K......................................................................................................... 15
3.1.6 Vitamine D......................................................................................................... 15
3.2 Ontwikkeling............................................................................................................ 15
3.2.1 Lichamelijke en motorische ontwikkeling..........................................................15
1
, 3.2.2 Cognitieve ontwikkeling.....................................................................................17
3.2.3 Sociaal – emotionele ontwikkeling.....................................................................17
3.3 Onderzoek en screening.......................................................................................... 18
3.3.1 Pediatrisch onderzoek.......................................................................................18
3.3.2 Neonatale gehoorscreening...............................................................................18
3.3.3 Vaccinatie.......................................................................................................... 20
IMH – De mentale gezondheid van het jonge kind.........................................................20
3.4 Slapen...................................................................................................................... 22
3.4.1 Normaal slaapgedrag pasgeborene – Slaapcyclus.............................................23
3.4.2 Slaapsignalen.................................................................................................... 23
3.4.3 Slaapomgeving – assessment slaapomgeving...................................................24
3.4.4 Rooming-in, co-sleeping – bedsharing...............................................................27
3.4.5 Bevorderen slaap – Slaaptraining......................................................................29
3.4.6 Taak van vroedvrouw........................................................................................29
3.5 Huilen...................................................................................................................... 29
Beïnvloedende factoren.............................................................................................. 30
Gevolgen huilen.......................................................................................................... 30
Hulp bij huilen… Aanpak............................................................................................. 31
3.6 Comfortzorg............................................................................................................. 31
Babymassage............................................................................................................. 31
inbakeren................................................................................................................... 32
Dragen – slapen in draagdoek....................................................................................33
3.7 kwetsbaarheid......................................................................................................... 34
4. Borstvoeding................................................................................................................. 37
4.1 Duur en frequentie van voedingen..........................................................................37
Voldoende melkproductie?......................................................................................... 37
REFLUX/ teruggeven van melk...................................................................................37
Huilen en krampjes..................................................................................................... 38
Nachtvoedingen en slapen......................................................................................... 38
Vruchtbaarheid, anticonceptie, partnerrelatie............................................................38
4.2 Kolven...................................................................................................................... 39
Methodes.................................................................................................................... 39
Melkproductie op gang brengen.................................................................................39
Incidentele scheiding moeder–kind.............................................................................39
Structurele scheiding (werkhervatting)......................................................................39
Volledig kolven........................................................................................................... 39
Elektrisch kolven – techniek.......................................................................................40
Toeschietreflex stimuleren......................................................................................... 40
2
, Kolfopbrengst verhogen – Hands-On Pumping (HOP)..................................................40
4.3 Bewaren, vervoeren en opwarmen van moedermelk...............................................41
Bewaren..................................................................................................................... 41
Vervoeren................................................................................................................... 41
Ontdooien en opwarmen............................................................................................ 41
CASUS: Riet Beekman (5 maanden postpartum)........................................................41
4.4 Afbouwen of stoppen met borstvoeding..................................................................42
Wanneer afbouwen?................................................................................................... 42
Geleidelijke afbouw.................................................................................................... 42
Gedeeltelijk afbouwen................................................................................................ 43
Soort kunstvoeding..................................................................................................... 43
Abrupt stoppen........................................................................................................... 43
Na de borstvoeding.................................................................................................... 43
5. KUNSTVOEDING (LATE POSTNATALE PERIODE).............................................................44
1. SOORTEN KUNSTVOEDING......................................................................................... 44
1.1 STARTVOEDING/ eersteleeftijdsmelk....................................................................44
1.2 OPVOLGVOEDING/ tweedeleeftijdsmelk................................................................44
2. DIEETVOEDING.......................................................................................................... 44
2.1 Groeimelk............................................................................................................. 44
2.2 Volle melk............................................................................................................. 44
3. GROOT GAMMA VAN MELKVERVANGENDE PRODUCTEN (MMVP)...............................44
3.1 Standaardvoeding................................................................................................ 44
3.2 Verzadiging........................................................................................................... 45
3.3 Anti-regurgitatie (AR)............................................................................................ 45
3.4 LACTOSEVRIJ/ lactose-arm....................................................................................45
3.5 Constipatie........................................................................................................... 45
3.6 Hypoallergeen (HA).............................................................................................. 45
3.7 Hypoallergeen + verteringsongemakken.............................................................45
3.8 Hypoallergeen + anti-regurgitatie........................................................................45
3.9 Extensief hydrolysaat (KME).................................................................................45
3.10 Overige............................................................................................................... 46
4. EVALUATIE VAN DE KWALITEIT VAN MMVP................................................................46
4.1 Energie................................................................................................................. 46
4.2 Eiwitten................................................................................................................ 46
4.3 Koolhydraten........................................................................................................ 46
4.4 Vetten................................................................................................................... 46
5. HOEVEELHEDEN......................................................................................................... 46
5.1 Algemene richtlijnen............................................................................................. 46
3
, 5.2 Belangrijkste leidraad........................................................................................... 47
5.3 Extra aandacht..................................................................................................... 47
6. ENKELE ONGEMAKKEN............................................................................................... 47
6.1 Regurgitatie (≠ GERD).......................................................................................... 47
6.2 Hongerige baby.................................................................................................... 47
6.3 Constipatie........................................................................................................... 47
6.4 Diarree................................................................................................................. 48
6.5 Kolieken – krampen.............................................................................................. 48
6. VASTE VOEDING............................................................................................................ 48
1. CASUS: Mevr. Verduyn & baby Ellie (5 maanden, borstvoeding)...............................48
2. INTRODUCTIE VAN VASTE VOEDING BIJ BORSTVOEDING...........................................48
3. INTRODUCTIE VAN VASTE VOEDING BIJ FLESVOEDING..............................................49
4. WAAROM STARTEN OP 6 MAANDEN?.........................................................................49
5. ONTWIKKELING VAN EETGEDRAG..............................................................................50
6. WELKE VOEDING WANNEER? (K&G)...........................................................................51
7. MANIEREN VAN AANBIEDEN.......................................................................................51
7.1 Lepelvoeding (papjes).......................................................................................... 51
7.2 Baby-Led Weaning (BLW) / Rapleymethode..........................................................52
8. OP MAAT VAN MOEDER EN KIND................................................................................52
9. PREVENTIE VAN OBESITAS......................................................................................... 53
10. PREVENTIE OBESITAS – BEWEGEN...........................................................................54
1. DOEL EN ORGANISATIE LATE POSTNATALE ZORG
D8 – D42. Bevoegdheid vroedvrouw: tot 1 jaar na de bevalling. Opvolging deskundigen,
doel:
- Vrouw: nieuwe rol als moeder, helpen aanpassen aan de nieuwe rol en
verantwoordelijkheden, vertrouwen in zichzelf stimuleren
- Fysisch en psychisch welbevinden van de moeder en de baby bevorderen en
observeren
- Gezondheidspromotie voorzien en moeder leren omgaan met de noden van het
kind
ORGANISATIE VAN DE ZORG IN LATE POSTNATALE PERIODE
Organisatie: ambulant/extramuraal, thuis/praktijkruimte, postnataal zorgpad. Bij ieder
postnataal contact is er een evaluatie en bijsturing.
9 postnatale bezoeken terugbetaald, evt op voorschrift meer indien nodig.
4