Samenvatting Klinische Chemie 2 | | Hogeschool Gent

DEEL 1: AFBRAAKPRODUCTEN
H1: Ureum, ammonium, creatine,
creatinine en
klaringen
Meten is weten:
 Nierfunctie beoordelen
 Inzicht in metabole processen
1.1 Herhaling nierfunctie
Glomerulus:
 Filter met poriegrootte ca 7 mm
 Verhoogde druk in haarvaten
ultrafiltraat (deeltjes < 60 kDa)
Kapsel van bowman:
opvang filtraat primaire urine
Tubuli:
 Terugresorptie
 Excretie
1.2 Metabolisme
1.2.1 Ureum: afbraak van EW
BUN: BloedUreumstikstof
Katabolisme:
=voornaamste stikstofhoudende stofwisselingsproduct van de EW afbraak
EWbronnen:
 Exogeen: voedsel (eiwitrijk)
 Endogeen: celafbraak
Primaire structuur EW  AZ  ureum
In de levercellen:
1. Transaminatie:
=transport aminegroep naar ander molecule
Alanine + a-ketoglutaraat – (alanine aminotransferase)  pyruvaat
+ glutamaat
2. Oxidatieve deaminatie:
= verwijdering amidegroep + vrijkomen NH4+

, Glutamaat + NAD+ - (glutamaat dehydrogenase)  a-ketoglutaraat
+ NH4+ (toxisch) + NADH + H+
3. Ureumcyclus:
2 NH4+ (toxisch) + CO2  ureum
1.2.2 Vorming van ureum: ureumcyclus
Exclusief in lever
Leverenzymen: !!
 Carbamoylfosfaat synthetase
 Arginase
overzicht:




chemische eigenschappen van ammoniumionen:
 pH bloed: 7,4
 pKa (ammoniak) = 9,24
in bloed is aantal in geprotoneerde vorm gelijk
aan aantal
in niet geprotonneerde vorm
1.2.3 Vorming van ammonium in het lichaam
Primaire bronnen:
1. levercellen: na oxidatieve deaminatie
2. darmen: Microbiota (examenvraag!)
o bacteriële AZdeaminatie
 fermentatie van EW en AZ
o bacteriële urease-activiteit
 darmbacteriën metaboliseren ureum
 enzym: urease
ureum + 2 water – (urease, pH= 6,5)  1 ammoniumionen + CO3 2-




1.3 Excretie en reabsorptie

,1.3.1 Excretie van ureum
Nieren: >90%
GI: eliminatie na bacteriële omzetting naar ammonium
Huid: zweten
Glomerulaire filtratiesnelheid: normaal
 proximale tubulus: passieve terugresorptie  40%
 verzamelbuis: excretie  60%
afhankelijk van hydratatie toestand:
 verhoogde hydratatie
verhoogde glomerulaire filtratiesnelheid
o afname resorptie (<40%)
o toename excretie (>60%)
 dehydratatie:
verlaagde glomerulaire
snelheid
o toename resorptie
(>40%)
o afname excretie (<60%)
o ureum in serum =
verhoogd
o ureum in urine =
verlaagd
BUN:
afh van 3 variabelen
 ureumconcentratie
 glomerulaire filtratie
 hydratatieniveau
1.4 Staalvereisten en analysemethoden
1.4.1 Ureum
Staalvereisten:
 serum/plasma (geen NaF buisje):
o stabiliteit: tot 24u bij KT (enkele dagen bij 4°C)
o verdunning: 1/20
o vermijd hoge concentraties NaF bij enzymatische bepalingen
 24-uurs urine met conserveermiddel:
o Verdunning: 1/50
o Koel bewaren
ureum splitsende bacteriën = vals verhoogde ammoniumwaarden

, Bepalingen:
1. Colometrische assay met diacetylmonoxime => DAM-test –
Fearon reactie
examen: instabiele producten aanduiden of product aan naam
linken

2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
2.
Enzymatische-colorimetrische assay
o Urease:
 Buffer: EDTA-buffer (pH = 6,5)
 Hoewel optimum van urease hoger ligt
 Hogere pH  ammoniumgas
 Reactietemperatuur: 37°C of 55°C (dichter bij opt dus
sneller)




o Berthelot
(kleur) reactie
 Vooraf NH4+ bepalen
blanco bepaling zonder urease
 Overschatting vermijden: eind – blanco