STATISTIEK
Inhoud
1. Module 1: Statistiek in onderzoek...................................................................................5
1.1. Wat is onderzoek?..............................................................................5
1.2. Wat is statistiek..................................................................................5
1.3. Waarom krijg ik statistiek?.................................................................6
2. Module 1: Basiselementen uit de datamatrix..................................................................6
2.1. Basiselementen uit de datamatrix.....................................................6
2.2. Soorten variabelen.............................................................................7
2.2.1. soorten variabelen naargelang de waarde erop..........................7
2.2.2. soorten variabelen naargelang het meetniveau..........................7
2.2.3. soorten variabelen naargelang de relatie ertussen.....................8
3. Module 1: Data voorbereiden voor kwantitatieve data-analyse.......................................9
3.1. Data verzamelen................................................................................9
3.1.1. Dataverzameling: surveydata......................................................9
3.1.2. Opstellen van een survey............................................................9
3.2. Data invoeren..................................................................................10
3.2.1. Data manueel invoeren.............................................................10
SPSS.....................................................................................................11
3.2.2. Data importeren (Excel en CVS)................................................12
3.3. Data cleaning...................................................................................12
3.4. Data transformeren..........................................................................13
3.4.1. Transformaties: filter..................................................................13
3.4.2. Transformaties: nieuwe variabelen aanmaken...........................13
3.4.3. Transformaties: schalen opstellen.............................................13
3.4.4. Transformaties: hercoderen.......................................................14
4. Module 2: Tabellen en grafieken....................................................................................14
4.1. De frequentietabel...........................................................................14
4.2. Percentielen.....................................................................................15
4.3. Grafieken.........................................................................................17
5. Module 2: Kengetallen centrale tendens........................................................................18
1
, 5.1. Inleiding...........................................................................................18
5.2. Centrummaten.................................................................................19
5.2.1. De modus..................................................................................19
5.2.2. De mediaan...............................................................................20
5.2.3. Het (rekenkundig) gemiddelde (µ).............................................21
5.2.4. Het getrimde gemiddelde (µgetrimd).............................................23
5.2.5. Overzicht centrummaten...........................................................24
5.3. Keuze tussen centrummaten...........................................................24
6. Module 2: Kengetallen spreiding...................................................................................25
6.1. Inleiding...........................................................................................25
6.2. Spreidingsmaten..............................................................................26
6.2.1. Het bereik (range).....................................................................26
6.2.2. De interkwartielafstand (IKA).....................................................27
6.2.3. De varantie (σ²).........................................................................29
6.2.4. De standaarddeviatie (σ)...........................................................31
6.3. Keuze spreidingsmaten....................................................................32
6.4. De boxplot........................................................................................33
6.5. Wetenschappelijk rapporteren bij centrum- en spreidingsmaten... .33
6.6. Standaardiseren (z-scores)..............................................................33
7. Module 2: Kengetallen vorm..........................................................................................34
7.1. Inleiding...........................................................................................34
7.2. De vorm van een verdeling..............................................................35
7.2.1. De scheefheid of skewness van een verdeling..........................35
7.2.2. De gepiektheid of kurtosis van een verdeling............................37
7.3. Wetenschappelijk rapporteren over de vorm van een verdeling.....38
7.4. De normaalverdeling........................................................................38
7.5. Kansen onder de (standaard)normale verdeling..............................41
8. Module 3: Tabellen en grafieken....................................................................................45
8.1. Inleiding...........................................................................................45
8.2. De kruistabel....................................................................................46
8.2.1. Absolute frequenties..................................................................46
8.2.2. Relatieve frequenties.................................................................47
8.2.3. Marginale verdelingen...............................................................49
2
, 8.3. Grafieken.........................................................................................49
8.3.1. Grafieken voor twee kwalitatieve variabelen.............................49
8.3.2. Grafieken voor één kwalitatieve en één kwantitatieve variabele
.............................................................................................................50
8.3.3. Grafieken voor twee kwantitatieve variabelen..........................51
9. Module 3: Associatiematen op nominaal niveau............................................................51
9.1. Wat is samenhang?..........................................................................51
9.2. Wat zijn associatiematen?................................................................52
9.3. Associatiematen op nominaal niveau..............................................54
9.3.1. Samenhang onderzoeken adhv de kruistabel............................54
9.3.2. Overzicht associatiematen op nominaal niveau........................55
9.4. Focus: Cramers V.............................................................................55
9.4.1. Keuze voor Cramers V...............................................................55
9.4.2. Berekening Cramers V...............................................................55
9.4.3. Interpretatie Cramers V.............................................................57
9.4.4. Rapportage Cramers V...............................................................57
9.4.5. Oefening Cramers V...................................................................58
10. Module 3: Associatiematen op ordinaal niveau...........................................................58
10.1. Wat is de richting van een verband?..............................................58
10.2. Samenhang onderzoeken op ordinaal niveau................................58
10.2.1. Samenhang onderzoeken a.d.h.v. de kruistabel......................58
10.2.2. Overzicht associatiematen op ordinaal niveau........................59
10.3. Focus: Spearmans Rho (s)..............................................................59
10.3.1. Keuze voor Spearmans Rho (s).................................................59
10.3.2. Berekening Spearmans Rho (s)................................................60
10.3.3. Interpretatie Spearmans Rho (s)..............................................62
10.3.4. Rapportage Spearmans Rho (s)................................................62
10.3.5. Oefening Spearmans Rho (s)....................................................62
11. Module 3: Associatiematen op interval- en rationiveau...............................................63
11.1. Vorm van een verband...................................................................63
11.2. Samenhang onderzoeken op interval- en rationiveau...................64
11.2.1. Samenhang onderzoeken a.d.h.v. een spreidingsdiagram......64
11.2.2. Overzicht associatiematen op interval- en rationiveau...........66
3
, 11.3. Focus: Pearsons correlatiecoëfficiënt ().........................................66
11.3.1. Keuze voor Pearsons correlatiecoëfficiënt ()............................66
11.3.2. Berekening Pearsons correlatiecoëfficiënt ()............................66
11.3.3. Interpretatie Pearsons correlatiecoëfficiënt ()..........................68
11.3.4. Rapportage Pearsons correlatiecoëfficiënt ()...........................69
11.3.5. Oefening Pearsons correlatiecoëfficiënt ()...............................69
11.3.6. Opmerkingen Pearsons correlatiecoëfficiënt ()........................70
4
Inhoud
1. Module 1: Statistiek in onderzoek...................................................................................5
1.1. Wat is onderzoek?..............................................................................5
1.2. Wat is statistiek..................................................................................5
1.3. Waarom krijg ik statistiek?.................................................................6
2. Module 1: Basiselementen uit de datamatrix..................................................................6
2.1. Basiselementen uit de datamatrix.....................................................6
2.2. Soorten variabelen.............................................................................7
2.2.1. soorten variabelen naargelang de waarde erop..........................7
2.2.2. soorten variabelen naargelang het meetniveau..........................7
2.2.3. soorten variabelen naargelang de relatie ertussen.....................8
3. Module 1: Data voorbereiden voor kwantitatieve data-analyse.......................................9
3.1. Data verzamelen................................................................................9
3.1.1. Dataverzameling: surveydata......................................................9
3.1.2. Opstellen van een survey............................................................9
3.2. Data invoeren..................................................................................10
3.2.1. Data manueel invoeren.............................................................10
SPSS.....................................................................................................11
3.2.2. Data importeren (Excel en CVS)................................................12
3.3. Data cleaning...................................................................................12
3.4. Data transformeren..........................................................................13
3.4.1. Transformaties: filter..................................................................13
3.4.2. Transformaties: nieuwe variabelen aanmaken...........................13
3.4.3. Transformaties: schalen opstellen.............................................13
3.4.4. Transformaties: hercoderen.......................................................14
4. Module 2: Tabellen en grafieken....................................................................................14
4.1. De frequentietabel...........................................................................14
4.2. Percentielen.....................................................................................15
4.3. Grafieken.........................................................................................17
5. Module 2: Kengetallen centrale tendens........................................................................18
1
, 5.1. Inleiding...........................................................................................18
5.2. Centrummaten.................................................................................19
5.2.1. De modus..................................................................................19
5.2.2. De mediaan...............................................................................20
5.2.3. Het (rekenkundig) gemiddelde (µ).............................................21
5.2.4. Het getrimde gemiddelde (µgetrimd).............................................23
5.2.5. Overzicht centrummaten...........................................................24
5.3. Keuze tussen centrummaten...........................................................24
6. Module 2: Kengetallen spreiding...................................................................................25
6.1. Inleiding...........................................................................................25
6.2. Spreidingsmaten..............................................................................26
6.2.1. Het bereik (range).....................................................................26
6.2.2. De interkwartielafstand (IKA).....................................................27
6.2.3. De varantie (σ²).........................................................................29
6.2.4. De standaarddeviatie (σ)...........................................................31
6.3. Keuze spreidingsmaten....................................................................32
6.4. De boxplot........................................................................................33
6.5. Wetenschappelijk rapporteren bij centrum- en spreidingsmaten... .33
6.6. Standaardiseren (z-scores)..............................................................33
7. Module 2: Kengetallen vorm..........................................................................................34
7.1. Inleiding...........................................................................................34
7.2. De vorm van een verdeling..............................................................35
7.2.1. De scheefheid of skewness van een verdeling..........................35
7.2.2. De gepiektheid of kurtosis van een verdeling............................37
7.3. Wetenschappelijk rapporteren over de vorm van een verdeling.....38
7.4. De normaalverdeling........................................................................38
7.5. Kansen onder de (standaard)normale verdeling..............................41
8. Module 3: Tabellen en grafieken....................................................................................45
8.1. Inleiding...........................................................................................45
8.2. De kruistabel....................................................................................46
8.2.1. Absolute frequenties..................................................................46
8.2.2. Relatieve frequenties.................................................................47
8.2.3. Marginale verdelingen...............................................................49
2
, 8.3. Grafieken.........................................................................................49
8.3.1. Grafieken voor twee kwalitatieve variabelen.............................49
8.3.2. Grafieken voor één kwalitatieve en één kwantitatieve variabele
.............................................................................................................50
8.3.3. Grafieken voor twee kwantitatieve variabelen..........................51
9. Module 3: Associatiematen op nominaal niveau............................................................51
9.1. Wat is samenhang?..........................................................................51
9.2. Wat zijn associatiematen?................................................................52
9.3. Associatiematen op nominaal niveau..............................................54
9.3.1. Samenhang onderzoeken adhv de kruistabel............................54
9.3.2. Overzicht associatiematen op nominaal niveau........................55
9.4. Focus: Cramers V.............................................................................55
9.4.1. Keuze voor Cramers V...............................................................55
9.4.2. Berekening Cramers V...............................................................55
9.4.3. Interpretatie Cramers V.............................................................57
9.4.4. Rapportage Cramers V...............................................................57
9.4.5. Oefening Cramers V...................................................................58
10. Module 3: Associatiematen op ordinaal niveau...........................................................58
10.1. Wat is de richting van een verband?..............................................58
10.2. Samenhang onderzoeken op ordinaal niveau................................58
10.2.1. Samenhang onderzoeken a.d.h.v. de kruistabel......................58
10.2.2. Overzicht associatiematen op ordinaal niveau........................59
10.3. Focus: Spearmans Rho (s)..............................................................59
10.3.1. Keuze voor Spearmans Rho (s).................................................59
10.3.2. Berekening Spearmans Rho (s)................................................60
10.3.3. Interpretatie Spearmans Rho (s)..............................................62
10.3.4. Rapportage Spearmans Rho (s)................................................62
10.3.5. Oefening Spearmans Rho (s)....................................................62
11. Module 3: Associatiematen op interval- en rationiveau...............................................63
11.1. Vorm van een verband...................................................................63
11.2. Samenhang onderzoeken op interval- en rationiveau...................64
11.2.1. Samenhang onderzoeken a.d.h.v. een spreidingsdiagram......64
11.2.2. Overzicht associatiematen op interval- en rationiveau...........66
3
, 11.3. Focus: Pearsons correlatiecoëfficiënt ().........................................66
11.3.1. Keuze voor Pearsons correlatiecoëfficiënt ()............................66
11.3.2. Berekening Pearsons correlatiecoëfficiënt ()............................66
11.3.3. Interpretatie Pearsons correlatiecoëfficiënt ()..........................68
11.3.4. Rapportage Pearsons correlatiecoëfficiënt ()...........................69
11.3.5. Oefening Pearsons correlatiecoëfficiënt ()...............................69
11.3.6. Opmerkingen Pearsons correlatiecoëfficiënt ()........................70
4
