LEERDOELEN ORTHODONTIE EN MYOFUNCTIONELE STOORNISSEN
De orthodontist en de mondhygiënist
Orthodontie is een specialisme binnen de tandheelkunde dat zich bezighoudt met
de diagnose, behandeling en preventie van afwijkingen in de stand van tanden
en kaken.
Doel is driedelig:
1) Functionele verbetering
2) Esthetische verbetering
3) Gezondheid van de mond
Verschillende fasen:
Diagnostiek
Behandelplanning
Actieve behandeling
Retentie
Weet welke taken een mondhygiënist kan uitvoeren en welke voor de
orthodontist zijn
Aangepaste mondhygiëne-instructies geven
(persoonlijke hygiëneplannen opstellen)
Herkennen en rapporteren van complicaties
Orthodontist ondersteunen
(reinigen en etsen, dossieropstelling, opvolgconculten)
Sterilisatie en hygiëne protocollen toepassen voor orthodontische
instrumenten
Plaatsen en verwijderen van hulpmiddelen
! geen vaste apparatuur !
“ligaturen” of “modules” = elastiekjes (mogen wel)
Mondfotografie en documentatie
OPG (orthopantomogram)
RSP (röntgenschedelprofiel)
Patiënten begeleiding en motivatie
Kent de mondhygiëne-instructies die gegeven moeten worden bij de
verschillende types beugels
Vaste apparatuur
Brackets
o Metalen: sterk, duurzaam, kosteneffectief en geschikt voor
complexe casussen
o Keramische: betere esthetiek, brozer
o Zelfligerende: snellere draadwissels (geen elastiekjes) (geen
significante reductie in behandelduur)
, o Linguale: onzichtbaar, complexere plaatsing, moeilijker om te
wennen voor de patiënt
Brackettype afhankelijk van esthetiek, kosten, complexiteit van de malocclusie en
patiëntenvoorkeur
Opvolging: elke 4 à 6 weken
Onderhoud: charters-methode
Uitneembare apparatuur
Clear aligners (= verwijderbare transparante trays die de tanden
geleidelijk verplaatsen)
o Invisalign, Spark
o Succes hangt sterk af van patiëntcompliance, meest effectief bij
volwassenen met milde tot matige malocclusies
Draagduur: 22u/dag
Verwijderen tijdens maaltijden, warme of suikerhoudende dranken en
orale hygiëneprocedures
Tray wisselen elke 7-14 dagen
Plaatsing: beginnen aan voorkant en gelijkmatig
duwen over de kiezen ! niet meteen toe bijten ! ,
gebruikt chewies 2x daags 10-20 minuten
Verwijdering: voorzichtig trekken vanaf de kiezen met
vingers of Pultool (zoveel mogelijk posterieur)
Onderhoud: zachte tandenborstel en milde zeep !
geen tandpasta !
Bewaar in doosje en vermijd blootstelling aan hitte,
zonlicht of chemicaliën
Opvolging: elke 4 à 8 weken
Mannen en eerste-keer-patiënten tonen betere compliance
Aspect Tipping Torque
Bewegend deel
Kroon Wortel
Draaipunt In de wortel (bij Bij de kroonrand of
apex/midden) bracket
As van rotatie Rond lengte-as van de
Rond mesio-distale as
tand
Klinisch voorbeeld Ruimtes sluiten, Incisieven oprichten,
angulatie corrigeren esthetische inclinatie
Essix retainer
o 360°-retentie
o Minder opvallende en vaak comfortabeler voor patiënten in
tegenstelling tot Hawley retainer
Onderhoud: dagelijks borstelen met koud water en zacht borstel +
wekelijks tabletje gebruiken voor vlekken ! vermijd Listerine,
waterstofperoxide en azijn (vanwege materiële schade) !
, Plaatsing: retainer horizontaal inbrengen, front in de beugel plaatsen en
daarna goed aandrukken op occlusaal vlak van molaren
Verwijdering: zoveel mogelijk posterieur los maken, aan beide zijden te
gelijk
Hawley retainer
o Acryl basisplaat tegen gehemelte of linguaal +
labiale metaaldraad + laterale ankers
o Scoort laag op esthetiek
o Scoort hoger op duurzaamheid en
verstelbaarheid
o Meer discomfort en spraakbeïnvloeding, maar
meer compliance op lang termijn door
robuustheid
Expansieplaat (= plaatbeugel met schroef of = removable palatal
expander)
o Uitneembare beugel voor slow maxillary
expansion (SME)
o Voornamelijk bij kinderen en jongeren met
te smalle BK met gemengde dentitie
o Terugbetaling als behandeling start voor 9
jaar
o Centrale schroef 1 à 2 keer per week
aandraaien
o Fulltime dragen, enkel verwijderen om te
eten of tanden te poetsen
o Behandeling 6- 12 maanden, gevolgd door retentie
o Onderhoud: tandenborstel met milde zeep 2x/dag, best door ouders
Gebitsontwikkeling bij de mens
Beschrijft en definieert adhv klinische foto’s en/of rx’en het inzicht in de
gebitsontwikkeling en de gelaatsgroei
(Zie practicum)
Weet wat de normale gebitsontwikkeling is in relatie tot de gelaatsgroei
Bij de geboorte ligt de OK meer naar achter t.o.v. de BK (uitzicht van een
skeletale klasse II)
1e levensjaar groeit de OK meer naar voren t.o.v. de BK
Doorbraak melkgebit
5-8 maand: centrale snijtanden OK
8-9 maand: centrale snijtanden BK
12 maand: laterale snijtanden (eerst BK, daarna OK)
De orthodontist en de mondhygiënist
Orthodontie is een specialisme binnen de tandheelkunde dat zich bezighoudt met
de diagnose, behandeling en preventie van afwijkingen in de stand van tanden
en kaken.
Doel is driedelig:
1) Functionele verbetering
2) Esthetische verbetering
3) Gezondheid van de mond
Verschillende fasen:
Diagnostiek
Behandelplanning
Actieve behandeling
Retentie
Weet welke taken een mondhygiënist kan uitvoeren en welke voor de
orthodontist zijn
Aangepaste mondhygiëne-instructies geven
(persoonlijke hygiëneplannen opstellen)
Herkennen en rapporteren van complicaties
Orthodontist ondersteunen
(reinigen en etsen, dossieropstelling, opvolgconculten)
Sterilisatie en hygiëne protocollen toepassen voor orthodontische
instrumenten
Plaatsen en verwijderen van hulpmiddelen
! geen vaste apparatuur !
“ligaturen” of “modules” = elastiekjes (mogen wel)
Mondfotografie en documentatie
OPG (orthopantomogram)
RSP (röntgenschedelprofiel)
Patiënten begeleiding en motivatie
Kent de mondhygiëne-instructies die gegeven moeten worden bij de
verschillende types beugels
Vaste apparatuur
Brackets
o Metalen: sterk, duurzaam, kosteneffectief en geschikt voor
complexe casussen
o Keramische: betere esthetiek, brozer
o Zelfligerende: snellere draadwissels (geen elastiekjes) (geen
significante reductie in behandelduur)
, o Linguale: onzichtbaar, complexere plaatsing, moeilijker om te
wennen voor de patiënt
Brackettype afhankelijk van esthetiek, kosten, complexiteit van de malocclusie en
patiëntenvoorkeur
Opvolging: elke 4 à 6 weken
Onderhoud: charters-methode
Uitneembare apparatuur
Clear aligners (= verwijderbare transparante trays die de tanden
geleidelijk verplaatsen)
o Invisalign, Spark
o Succes hangt sterk af van patiëntcompliance, meest effectief bij
volwassenen met milde tot matige malocclusies
Draagduur: 22u/dag
Verwijderen tijdens maaltijden, warme of suikerhoudende dranken en
orale hygiëneprocedures
Tray wisselen elke 7-14 dagen
Plaatsing: beginnen aan voorkant en gelijkmatig
duwen over de kiezen ! niet meteen toe bijten ! ,
gebruikt chewies 2x daags 10-20 minuten
Verwijdering: voorzichtig trekken vanaf de kiezen met
vingers of Pultool (zoveel mogelijk posterieur)
Onderhoud: zachte tandenborstel en milde zeep !
geen tandpasta !
Bewaar in doosje en vermijd blootstelling aan hitte,
zonlicht of chemicaliën
Opvolging: elke 4 à 8 weken
Mannen en eerste-keer-patiënten tonen betere compliance
Aspect Tipping Torque
Bewegend deel
Kroon Wortel
Draaipunt In de wortel (bij Bij de kroonrand of
apex/midden) bracket
As van rotatie Rond lengte-as van de
Rond mesio-distale as
tand
Klinisch voorbeeld Ruimtes sluiten, Incisieven oprichten,
angulatie corrigeren esthetische inclinatie
Essix retainer
o 360°-retentie
o Minder opvallende en vaak comfortabeler voor patiënten in
tegenstelling tot Hawley retainer
Onderhoud: dagelijks borstelen met koud water en zacht borstel +
wekelijks tabletje gebruiken voor vlekken ! vermijd Listerine,
waterstofperoxide en azijn (vanwege materiële schade) !
, Plaatsing: retainer horizontaal inbrengen, front in de beugel plaatsen en
daarna goed aandrukken op occlusaal vlak van molaren
Verwijdering: zoveel mogelijk posterieur los maken, aan beide zijden te
gelijk
Hawley retainer
o Acryl basisplaat tegen gehemelte of linguaal +
labiale metaaldraad + laterale ankers
o Scoort laag op esthetiek
o Scoort hoger op duurzaamheid en
verstelbaarheid
o Meer discomfort en spraakbeïnvloeding, maar
meer compliance op lang termijn door
robuustheid
Expansieplaat (= plaatbeugel met schroef of = removable palatal
expander)
o Uitneembare beugel voor slow maxillary
expansion (SME)
o Voornamelijk bij kinderen en jongeren met
te smalle BK met gemengde dentitie
o Terugbetaling als behandeling start voor 9
jaar
o Centrale schroef 1 à 2 keer per week
aandraaien
o Fulltime dragen, enkel verwijderen om te
eten of tanden te poetsen
o Behandeling 6- 12 maanden, gevolgd door retentie
o Onderhoud: tandenborstel met milde zeep 2x/dag, best door ouders
Gebitsontwikkeling bij de mens
Beschrijft en definieert adhv klinische foto’s en/of rx’en het inzicht in de
gebitsontwikkeling en de gelaatsgroei
(Zie practicum)
Weet wat de normale gebitsontwikkeling is in relatie tot de gelaatsgroei
Bij de geboorte ligt de OK meer naar achter t.o.v. de BK (uitzicht van een
skeletale klasse II)
1e levensjaar groeit de OK meer naar voren t.o.v. de BK
Doorbraak melkgebit
5-8 maand: centrale snijtanden OK
8-9 maand: centrale snijtanden BK
12 maand: laterale snijtanden (eerst BK, daarna OK)
