Ethische Perspectieven
Inhoud
Inhoud
Inhoud.................................................................................................................................................................................................1
Disciplines.......................................................................................................................................................................................4
Filosofie en sociaal werk?...............................................................................................................................................................4
Goede filosofische vraag?...............................................................................................................................................................4
SOCRATES De Socratische Methode...............................................................................................................................................4
Socrates.......................................................................................................................................................................................4
Ethiek..........................................................................................................................................................................................4
Socratische methode/dialoog.....................................................................................................................................................4
De socratische methode Voorwaarden?.....................................................................................................................................4
De socratische methode waarde?..............................................................................................................................................5
Socratische Gespreksvoering & sociaal werk..................................................................................................................................5
Mensbeelden......................................................................................................................................................................................5
programma.....................................................................................................................................................................................5
1 Essentialisme (gezamelijke id).........................................................................................................................................................6
Verlichting: Situering.......................................................................................................................................................................6
3 belangrijke principes....................................................................................................................................................................6
Gevolgen.........................................................................................................................................................................................6
Essentialistisch Mensbeeld.............................................................................................................................................................6
in de Filosofie..............................................................................................................................................................................6
Essentialisme en Sociaal Werk........................................................................................................................................................7
Voordelen....................................................................................................................................................................................7
Nadelen.......................................................................................................................................................................................7
Emancipatieparadox.......................................................................................................................................................................7
2 Existentialisme (uniek).....................................................................................................................................................................7
MS context......................................................................................................................................................................................7
Filosofische oorsprong ?.............................................................................................................................................................7
Aanloop...........................................................................................................................................................................................8
Jean-Paul Sartre (1905 – 1980).......................................................................................................................................................8
Sartres existentialisme................................................................................................................................................................8
Personalisme – Emmanuel Levinas (1905 – 1995)..........................................................................................................................8
Presenthietheorie – Prof. Baart......................................................................................................................................................8
kenmerken..................................................................................................................................................................................8
Diverssensitieve’ Hulpverlening......................................................................................................................................................9
Existentialisme en Sociaal Werk......................................................................................................................................................9
Voordelen....................................................................................................................................................................................9
Nadelen.......................................................................................................................................................................................9
ethiek..................................................................................................................................................................................................9
,Ethiek/Moraalfilosofie........................................................................................................................................................................9
Vragen.........................................................................................................................................................................................9
Opbouw........................................................................................................................................................................................10
Het Trolley Dilemma.....................................................................................................................................................................10
De klassieke Westerse ethiek: 3 benaderingen................................................................................................................................10
1 Deontologie: Beginselethiek/Plichtethiek.....................................................................................................................................10
3 funderingen................................................................................................................................................................................10
2. Consequentialisme Gevolgenethiek.............................................................................................................................................11
Hedonisme bij Epicuros............................................................................................................................................................11
Utilisme bij Jeremy Bentham (1748 – 1832..................................................................................................................................11
nadelen.....................................................................................................................................................................................11
Uitgangspunt.............................................................................................................................................................................11
3 Teleologie.......................................................................................................................................................................................11
Aristoteles (384 – 322 v.c.)...........................................................................................................................................................11
Doel van de mens......................................................................................................................................................................11
Teleologische Ethiek na Aristoteles...............................................................................................................................................11
Criteria voor ethisch handelen?........................................................................................................................................................12
Zorgethiek – Ethics of Care...............................................................................................................................................................12
Kan een mens keuzes verantwoorden?........................................................................................................................................12
Carol Gilligan 1935............................................................................................................................................................................13
Kolbergs Heinz dilemma...............................................................................................................................................................13
Trolley Dilemma revisited.........................................................................................................................................................13
Prof Tronto en Fisher........................................................................................................................................................................13
5 virtues/deugden.........................................................................................................................................................................13
Hangijzers..................................................................................................................................................................................14
Filosofie is activisme.........................................................................................................................................................................14
Simone weil (1909-1943)..........................................................................................................................................................14
Feministische ethiek.........................................................................................................................................................................14
Feministische filosofie?.............................................................................................................................................................14
Denksters......................................................................................................................................................................................14
Feministische ethiek.....................................................................................................................................................................14
Ecofeminisme....................................................................................................................................................................................15
Van Single Issue naar Intersectionaliteit.......................................................................................................................................15
Intersectionele benadering.......................................................................................................................................................15
Solidariteit en wederkerigheid..................................................................................................................................................15
Grassroots bewegingen en emancipatorisch werk...................................................................................................................15
Naar een nieuwe MS ordening.................................................................................................................................................15
Samengevat...................................................................................................................................................................................15
Milieu Filosofie & Eco-Ethiek............................................................................................................................................................16
Hans Jonas (1903 – 1999).............................................................................................................................................................16
Uitgangspunten.............................................................................................................................................................................16
Mens als uitgangspunt (natuur is een middel).........................................................................................................................16
Ecologisch systeem (natuur bestaat op zichzelf)......................................................................................................................16
, Ubuntu..............................................................................................................................................................................................17
Basisprincipes................................................................................................................................................................................17
Begroeting: wij zien jullie..........................................................................................................................................................17
Principes........................................................................................................................................................................................17
Religie en Ethiek................................................................................................................................................................................18
Voor wie willen we zorgen?......................................................................................................................................................18
Gelijkenissen tussen stromingen......................................................................................................................................................18
Introductie in de filosofie
Filosofie: een wetenschap
Doel :
Verwondering scheppen
Zekerheden relativeren
Eeuwige kennis relativeren
Inhoud
Inhoud
Inhoud.................................................................................................................................................................................................1
Disciplines.......................................................................................................................................................................................4
Filosofie en sociaal werk?...............................................................................................................................................................4
Goede filosofische vraag?...............................................................................................................................................................4
SOCRATES De Socratische Methode...............................................................................................................................................4
Socrates.......................................................................................................................................................................................4
Ethiek..........................................................................................................................................................................................4
Socratische methode/dialoog.....................................................................................................................................................4
De socratische methode Voorwaarden?.....................................................................................................................................4
De socratische methode waarde?..............................................................................................................................................5
Socratische Gespreksvoering & sociaal werk..................................................................................................................................5
Mensbeelden......................................................................................................................................................................................5
programma.....................................................................................................................................................................................5
1 Essentialisme (gezamelijke id).........................................................................................................................................................6
Verlichting: Situering.......................................................................................................................................................................6
3 belangrijke principes....................................................................................................................................................................6
Gevolgen.........................................................................................................................................................................................6
Essentialistisch Mensbeeld.............................................................................................................................................................6
in de Filosofie..............................................................................................................................................................................6
Essentialisme en Sociaal Werk........................................................................................................................................................7
Voordelen....................................................................................................................................................................................7
Nadelen.......................................................................................................................................................................................7
Emancipatieparadox.......................................................................................................................................................................7
2 Existentialisme (uniek).....................................................................................................................................................................7
MS context......................................................................................................................................................................................7
Filosofische oorsprong ?.............................................................................................................................................................7
Aanloop...........................................................................................................................................................................................8
Jean-Paul Sartre (1905 – 1980).......................................................................................................................................................8
Sartres existentialisme................................................................................................................................................................8
Personalisme – Emmanuel Levinas (1905 – 1995)..........................................................................................................................8
Presenthietheorie – Prof. Baart......................................................................................................................................................8
kenmerken..................................................................................................................................................................................8
Diverssensitieve’ Hulpverlening......................................................................................................................................................9
Existentialisme en Sociaal Werk......................................................................................................................................................9
Voordelen....................................................................................................................................................................................9
Nadelen.......................................................................................................................................................................................9
ethiek..................................................................................................................................................................................................9
,Ethiek/Moraalfilosofie........................................................................................................................................................................9
Vragen.........................................................................................................................................................................................9
Opbouw........................................................................................................................................................................................10
Het Trolley Dilemma.....................................................................................................................................................................10
De klassieke Westerse ethiek: 3 benaderingen................................................................................................................................10
1 Deontologie: Beginselethiek/Plichtethiek.....................................................................................................................................10
3 funderingen................................................................................................................................................................................10
2. Consequentialisme Gevolgenethiek.............................................................................................................................................11
Hedonisme bij Epicuros............................................................................................................................................................11
Utilisme bij Jeremy Bentham (1748 – 1832..................................................................................................................................11
nadelen.....................................................................................................................................................................................11
Uitgangspunt.............................................................................................................................................................................11
3 Teleologie.......................................................................................................................................................................................11
Aristoteles (384 – 322 v.c.)...........................................................................................................................................................11
Doel van de mens......................................................................................................................................................................11
Teleologische Ethiek na Aristoteles...............................................................................................................................................11
Criteria voor ethisch handelen?........................................................................................................................................................12
Zorgethiek – Ethics of Care...............................................................................................................................................................12
Kan een mens keuzes verantwoorden?........................................................................................................................................12
Carol Gilligan 1935............................................................................................................................................................................13
Kolbergs Heinz dilemma...............................................................................................................................................................13
Trolley Dilemma revisited.........................................................................................................................................................13
Prof Tronto en Fisher........................................................................................................................................................................13
5 virtues/deugden.........................................................................................................................................................................13
Hangijzers..................................................................................................................................................................................14
Filosofie is activisme.........................................................................................................................................................................14
Simone weil (1909-1943)..........................................................................................................................................................14
Feministische ethiek.........................................................................................................................................................................14
Feministische filosofie?.............................................................................................................................................................14
Denksters......................................................................................................................................................................................14
Feministische ethiek.....................................................................................................................................................................14
Ecofeminisme....................................................................................................................................................................................15
Van Single Issue naar Intersectionaliteit.......................................................................................................................................15
Intersectionele benadering.......................................................................................................................................................15
Solidariteit en wederkerigheid..................................................................................................................................................15
Grassroots bewegingen en emancipatorisch werk...................................................................................................................15
Naar een nieuwe MS ordening.................................................................................................................................................15
Samengevat...................................................................................................................................................................................15
Milieu Filosofie & Eco-Ethiek............................................................................................................................................................16
Hans Jonas (1903 – 1999).............................................................................................................................................................16
Uitgangspunten.............................................................................................................................................................................16
Mens als uitgangspunt (natuur is een middel).........................................................................................................................16
Ecologisch systeem (natuur bestaat op zichzelf)......................................................................................................................16
, Ubuntu..............................................................................................................................................................................................17
Basisprincipes................................................................................................................................................................................17
Begroeting: wij zien jullie..........................................................................................................................................................17
Principes........................................................................................................................................................................................17
Religie en Ethiek................................................................................................................................................................................18
Voor wie willen we zorgen?......................................................................................................................................................18
Gelijkenissen tussen stromingen......................................................................................................................................................18
Introductie in de filosofie
Filosofie: een wetenschap
Doel :
Verwondering scheppen
Zekerheden relativeren
Eeuwige kennis relativeren