PG
BEGRIP BETEKENIS
BOEK
HOOFDSTUK 1
Homeostase Gezin streeft naar evenwicht, zelfs als dat onevenwichtig is 8 (+19)
Algemene systeemtheorie Nadruk op de relatie tussen het organisme of het systeem en zijn omgeving 11
De – individualiserend karakter Gesignaleerde problemen los zien van het individu 12
Symptoomdrager van problemen in het gezin Een gezin toont probleemgedrag dat duidt op spanning in het hele systeem 12
Systeem Een groep (2 of meer elementen) met een gemeenschappelijk doel en een zekere mate van 12
betrokkenheid gedurende een bepaalde periode --> levend, flexibel en dynamisch iets
Subsysteem Minstens 2 gezinsleden (of andere betrokkenen) die veel met elkaar van doen hebben omdat ze iets 13
gemeenschappelijk hebben
Systeemregels Veelal ongeschreven wetten en regels, waaraan systeemleden zicht moeten conformeren 13
Totaliteit Als er een verandering op treedt in een deel van het systeem, dat zijn weerslag heeft op het hele 16
systeem en dat verandering teweeg zal brengen in alle andere delen van het systeem
Niet optelbaarheid Het optellen van delen van een systeem als definitie van het systeem, het systeem te kort doet. Een 18
gezin is meer dan de som van de afzonderlijke gezinsleden en een koppel meer dan de som van
beide partners
Coalitie Een subsysteem wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke doelen en gemeenschappelijke 18 – 19
inspanningen om die doelen te verwezenlijken. Men de handen in elkaar om een gemeenschappelijk
doel te behalen
Cyclisch proces Het herhaalt zich steeds weer maar telkens een beetje anders 20
Equifinaliteit Een en dezelfde eindsituatie het resultaat kan zijn van verschillende beginsituaties en dat een en 20
dezelfde beginsituatie uiteindelijk kan leiden tot verschillende eindsituaties --> proces belangrijker
dan de initiële condities of oorzaken
Multicausaliteit Meerdere oorzaken mogelijk 20
Lineaire causaliteit Oorzaak – gevolg verband, het gevolg is direct herleidbaar tot de oorzaak. A veroorzaakt B --> 21
eenzijdige causaliteit, het ene beïnvloedt het andere en niet andersom.
Circulaire causaliteit Het ene veroorzaakt het ander en het ander veroorzaakt het ene. Er is geen begin en geen einde: 22
oorzaak = gevolg = oorzaak = gevolg = oorzaak = …
, Circulariteit Keten van met elkaar samenhangende en elkaar beïnvloedende gedragingen zonder begin en zonder 23
einde. Er is geen hiërarchie, geen bepaalde begintoestand, alleen een samenhang
Systematische hulpverlening Hulpverlener kijkt, denkt en handelt op een systematische manier. Het zet een systematische bril op 24
om de problemen van mensen te begrijpen, en te onderzoeken waar verandering mogelijk is. -->
over interacties en relaties, het functioneren van mensen begrepen kan worden door wat zich tussen
mensen afspeelt. Aandacht voor individuen die deel uitmaken van een systeem
Interpersoonlijk gericht Gedragingen, emoties en betekenisgeving van individuen ontwikkelen zich in relaties. 24
HOOFDSTUK 2
Structurele benadering Op zoek naar de organisatiestructuur van gezinnen. Focust op de wijze waarop een gezin zich 27
organiseert in voorspelbare interactiepatronen.
Doordringbaarheid Relatieve gemakkelijkheid of moeilijkheid die buitenstaanders ervaren bij het in contact treden met 29
het gezinssysteem
Grenzen Hierdoor een onderscheid maken tussen de verschillende subsystemen. Zijn regels die bepalen wie 29
al dan niet deel uitmaakt van een specifiek subsysteem
Heldere grenzen (-------) Succesvolle afgrenzing van het subsysteem waarbij ook nog communicatie/ interactie met andere 29 – 30
subsystemen mogelijk is. De leden functioneren in een balans van steun en zorg, maar met een dosis
eigen autonomie en experimenteerruimte. Ze kunnen zich onderscheiden
Losse grenzen (- - - - -) Weinig autonomie tussen de individuen en de verschillende subsystemen. Iedereen bemoeit zich 30
met elkaars zaken
Starre grenzen (—) Het subsysteem wordt succesvol afgegrensd maar er is geen doordringbaarheid voor invloeden van 30
buitenaf. Interactie is miniem.
Hiërarchie Gezagsstructuur binnen het gezin, vooral tussen ouders en kinderen 30
Generatiegrens Wezenlijke grens tussen ouders en kinderen 30
Kluwengezin Overweegt stabiliteit ten opzichte van de groei: 32
- Verandering als bedreiging voor de instandhouding van het systeem
- Grenzen naar buiten zijn overwegend star en weinig grensafbakening tussen individuele leden
- Wij – gevoel sterk aanwezig en weinig openheid voor invloeden van buitenaf
- Interne grenzen zijn los/open, iedereen weet alles van elkaar en gedrag ven ene gezinslid vaak
een directe invloed op dat andere gezinsleden
- Onderlinge verbondenheid (alles samendoen) centraal en individualisering ondergeschikt
- Grote samenhorigheid maar ten koste van de autonomie (belemmering voor ontwikkeling naar
BEGRIP BETEKENIS
BOEK
HOOFDSTUK 1
Homeostase Gezin streeft naar evenwicht, zelfs als dat onevenwichtig is 8 (+19)
Algemene systeemtheorie Nadruk op de relatie tussen het organisme of het systeem en zijn omgeving 11
De – individualiserend karakter Gesignaleerde problemen los zien van het individu 12
Symptoomdrager van problemen in het gezin Een gezin toont probleemgedrag dat duidt op spanning in het hele systeem 12
Systeem Een groep (2 of meer elementen) met een gemeenschappelijk doel en een zekere mate van 12
betrokkenheid gedurende een bepaalde periode --> levend, flexibel en dynamisch iets
Subsysteem Minstens 2 gezinsleden (of andere betrokkenen) die veel met elkaar van doen hebben omdat ze iets 13
gemeenschappelijk hebben
Systeemregels Veelal ongeschreven wetten en regels, waaraan systeemleden zicht moeten conformeren 13
Totaliteit Als er een verandering op treedt in een deel van het systeem, dat zijn weerslag heeft op het hele 16
systeem en dat verandering teweeg zal brengen in alle andere delen van het systeem
Niet optelbaarheid Het optellen van delen van een systeem als definitie van het systeem, het systeem te kort doet. Een 18
gezin is meer dan de som van de afzonderlijke gezinsleden en een koppel meer dan de som van
beide partners
Coalitie Een subsysteem wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke doelen en gemeenschappelijke 18 – 19
inspanningen om die doelen te verwezenlijken. Men de handen in elkaar om een gemeenschappelijk
doel te behalen
Cyclisch proces Het herhaalt zich steeds weer maar telkens een beetje anders 20
Equifinaliteit Een en dezelfde eindsituatie het resultaat kan zijn van verschillende beginsituaties en dat een en 20
dezelfde beginsituatie uiteindelijk kan leiden tot verschillende eindsituaties --> proces belangrijker
dan de initiële condities of oorzaken
Multicausaliteit Meerdere oorzaken mogelijk 20
Lineaire causaliteit Oorzaak – gevolg verband, het gevolg is direct herleidbaar tot de oorzaak. A veroorzaakt B --> 21
eenzijdige causaliteit, het ene beïnvloedt het andere en niet andersom.
Circulaire causaliteit Het ene veroorzaakt het ander en het ander veroorzaakt het ene. Er is geen begin en geen einde: 22
oorzaak = gevolg = oorzaak = gevolg = oorzaak = …
, Circulariteit Keten van met elkaar samenhangende en elkaar beïnvloedende gedragingen zonder begin en zonder 23
einde. Er is geen hiërarchie, geen bepaalde begintoestand, alleen een samenhang
Systematische hulpverlening Hulpverlener kijkt, denkt en handelt op een systematische manier. Het zet een systematische bril op 24
om de problemen van mensen te begrijpen, en te onderzoeken waar verandering mogelijk is. -->
over interacties en relaties, het functioneren van mensen begrepen kan worden door wat zich tussen
mensen afspeelt. Aandacht voor individuen die deel uitmaken van een systeem
Interpersoonlijk gericht Gedragingen, emoties en betekenisgeving van individuen ontwikkelen zich in relaties. 24
HOOFDSTUK 2
Structurele benadering Op zoek naar de organisatiestructuur van gezinnen. Focust op de wijze waarop een gezin zich 27
organiseert in voorspelbare interactiepatronen.
Doordringbaarheid Relatieve gemakkelijkheid of moeilijkheid die buitenstaanders ervaren bij het in contact treden met 29
het gezinssysteem
Grenzen Hierdoor een onderscheid maken tussen de verschillende subsystemen. Zijn regels die bepalen wie 29
al dan niet deel uitmaakt van een specifiek subsysteem
Heldere grenzen (-------) Succesvolle afgrenzing van het subsysteem waarbij ook nog communicatie/ interactie met andere 29 – 30
subsystemen mogelijk is. De leden functioneren in een balans van steun en zorg, maar met een dosis
eigen autonomie en experimenteerruimte. Ze kunnen zich onderscheiden
Losse grenzen (- - - - -) Weinig autonomie tussen de individuen en de verschillende subsystemen. Iedereen bemoeit zich 30
met elkaars zaken
Starre grenzen (—) Het subsysteem wordt succesvol afgegrensd maar er is geen doordringbaarheid voor invloeden van 30
buitenaf. Interactie is miniem.
Hiërarchie Gezagsstructuur binnen het gezin, vooral tussen ouders en kinderen 30
Generatiegrens Wezenlijke grens tussen ouders en kinderen 30
Kluwengezin Overweegt stabiliteit ten opzichte van de groei: 32
- Verandering als bedreiging voor de instandhouding van het systeem
- Grenzen naar buiten zijn overwegend star en weinig grensafbakening tussen individuele leden
- Wij – gevoel sterk aanwezig en weinig openheid voor invloeden van buitenaf
- Interne grenzen zijn los/open, iedereen weet alles van elkaar en gedrag ven ene gezinslid vaak
een directe invloed op dat andere gezinsleden
- Onderlinge verbondenheid (alles samendoen) centraal en individualisering ondergeschikt
- Grote samenhorigheid maar ten koste van de autonomie (belemmering voor ontwikkeling naar
