Samenvatting Histologie LOCO | Bindweefsel | UGent | 204/25

Histologie LOCO
Hoofdstuk 1: bindweefsel

a) Inleiding bw
 Belangrijkste onderdeel:
ECM > vezels (collageen en elastische vezels) & grondsubst.
 Ontstaan:
mesenchym (embryonaal weefsel) > mesoderm
> visceuze grondsubstantie, collageen vezels & ongediff. mesenchymale cellen

b) Functies bw
 Steun:
 Voorkomen: - kapsels rond & trabekels in organen
- pezen en ligamenten
- opvullende ruimte tussen organen
- bot en kb (speciale vormen bw)
 Afweer:
 Fagocyterende cellen & cellen van afweersysteem (verdediging infecties)
 Barrière tegen binnengedrongen bacteriën
 Voeding:
 In bw: veel capillairen  voeding andere weefsels
 Matrix  uitwisselingskanaal voedings- en afvalstoffen tussen cellen en bloedvaten
c) Samenstelling bw
 Cellen:
 Fibroblasten & fibrocyten
o Functie: productie vezels (collagene + elastische) en grondsubstantie (GAG + glycoproteïnen)
o Soorten: 1) Actieve fibroblast
- grote cellen
- grote euchromatische kern & uitgesproken cytoplasma
2) Fibrocyt = inactieve fibroblast
- kleinere cellen
- heterochromatische kern & minder cytoplasma
o EM: 1) Actieve fibroblast
- onregelmatige cytoplasma-uitlopers
- kern: ovaal, groot, licht gekleurd met fijn verdeeld chromatinepatroon d
e- grote nucleolus
- goed ontwikkeld RER + Golgi
- slanke mitochondriën
2) Fibrocyt = inactieve fibroblast
- kleiner
- minder cytoplasma-uitlopers
- kern: langwerpig, kleiner en donkerder gekleurd
- weinig ontwikkeld ruw ER + Golgi
 Adipocyt
 Plasmacel
 Wbc: granulocyt (neutrofiel en eosinofiel), lymfocyt, macrofaag
 Mestcel
 Dendritische cel (Langerhans)


 Vezels:
1

, Collageen:
o Opbouw:
 AZ: belangrijkste = Gly, Pro, hydroxyPro
 Tropocollageen
o Types:
 Vezelvormend (I en III), sommigen niet
 > 20 types (tot IV: 95%)
 Type I, II, III: interstitiële collagene
 tropocollageen geschakeld tot lange fibrillen
(EM: dwarsbandpatroon (rangschikking tropocollageenmol, gedeeltelijke overlapping)
 I & III: fibrillen  vezels ( soms bundels (blote oog))
 II: gewoon fibrillen
 Type IV (lamina basalis epitheel/endotheel): viltachtige/ korrelige lagen zonder zichtbare
structuurkenmerken
o Algemeen:
 Zoogdier meest voorkomende EW (mens: 30% LG)
 Meest voorkomende vezel
 Van nature kleurloos
 Niet elastisch  grote trekvastheid
 Unieke combi van buigzaamheid & trekvastheid
o Microscopie:
 LM
- gekruist dooreenlopende, golvende/gekronkelde bundels
- acidofiel (kleurbaar met zure kleurstoffen bv. eosine)

 EM
- dwarsdoorsnede  rolrond en onvertakt
- lengtedoorsnede  dwarse bandtekening




 Elastine
o Vgl collageen:
 Dunner, strakker verlopen en niet uit echte fibrillen opgebouwd
 Vormen echt netwerk
 EM: geen dwarse bandtekening
o Algemeen:
 Elastisch, geeft gemakkelijk mee aan trekkrachten
o Kleuring:

2

,  HE  zwak, vallen niet op
 Orceïne/elastica von Gieson kleuring bruinrood/zwart
o Aanmaak:
 In huid& pezen: door fibroblasten
 In grote bv: door gladde spiercellen
o Voorkomen:
 Bloedvaten (VD en VC)
 Huid
 Pezen
 Blaas (terugbrengen vorm)
 Reticulaire:
o Voorkomen:
 Beenmerg & lymfoïde organen
 Basale membranen
o Wat:
 Dunne collageenfibrillen
 Netwerk van vezels
o Kleuring:
 Reticuline (zilver)kleuring  argentofiele/ argyrofiele vezels

 Grondsubstantie (grootste deel) = ECM:
 Wat
o Vult ruimte tss cellen & vezels v bw
o Vormt belemmering voor verspreiden v micro-organismen
o PAS +  bevat suikers
 EM
o Korrelig materiaal te midden vd cellen & fibrillaire structuren
 Opbouw:
o Proteoglycanen
 Opbouw:
 Proteoglycaan > centraal EW + GAG (zie verder)
 Covalente binding tussen EW en GAG (uitz: hyaluronzuur)
 GAG = lineaire polysach > dissach > hexosamine + uronzuur
glucosamine/galactosamine glucuronzuur/iduronzuur
 Sterk hydrofiel  polyanionen (hydroxyl-, carboxyl-, sulfaatgroepen)
 collagene vezels (basische AZ) binden zure groepen vd GAG’s
 Structuur:
 3D-structuur ( reageerbuisborstel, ijzerdraad= centraal EW)
 Kenmerken:
 Hoge viscositeit  barrière tegen binnendringen bacteriën
MAAR: bep. bacteriën> hyaluronidase  hydrolyse hyaluronzuur barrière afbreken
 Sterk hydrofiel  polyanionen
 Hydratatie:
 Max. gehydrateerd  veel groter volume dan niet-gehydrateerd
 GAG’s:
 Verschillende GAG’s
1. Dermatansulfaat
- bw vd huid
- pezen/ligamenten (>collageen type I vezels, dikke fibrillen)
- beetje interactie met collageen I
2. Chondroïtinesulfaat
- hyalien en elastisch kb (rijk aan collageen II)
- 4-sulfaat: kb, been, hoornvlies, notochord, aorta
- 6-sulfaat: kb, navelstreng, huis, aorta
- veel interactie collageen II


3. Heparansulfaat
3

, - in associatie met collageen type III  reticulaire vezels
- lamina basalis (collageen type IV)
- aorta, long, lever
- gem. interactie met collageen III en IV
4. Hyaluronzuur
- navelstreng, synoviaal vocht, kb
- geen interactie met collageen
 Synoniem:
zure mucopolysaccharide
 Kleuren:
alciaanblauw

o Structurele glycoproteïnen:
 Opbouw:
 EW-componenten + koolhydraten erop (EW-component domineert hier)
 KH vaak vertakt
 Soorten:
 Fibronectine
- gesynthetiseerd door fibroblasten & bep. epitheelcellen
- rol bij adhesie van cellen, collageen en GAG’s
 Laminine
- rol bij adhesie van (epitheel)cellen aan laminae basales
 Chondronectine
- rol bij adhesie van chondrocyten aan collageen type II


d) Soorten bw
 Bw in engere zin:
 Losmazig bw = loose connective tissue (‘areolar tissue’)
o Functie: - vult ruimtes op tss spiervezels en fasciën
- ondersteunt epitheel
- omgeeft bloed- en lymfevaten
o Voorkomen: - papillaire dermis
- onderhuidse bw (subcutis) vd huid
o Cellen: veel  vooral fibroblasten & macrofagen
o Vezels: - collageen
- elastische
o Kenmerken: - teer, gemakkelijk vervormbaar
- geringe weerstand tegen trek
- sterke vascularisatie (veel bv)
- veel cellen
- onderling goed verschuifbare losse collageen- reactief bw  ontstekingen
bundels & elastine netten

 Straf = dens bw = dense connective tissue Allerlei gebeurtenissen die in samenhang met bloedvat
o Vezels: collageen domineert  dikke bundels optreden (oedeem, ontsteking en over-
o Cellen: fibroblasten gevoeligheidsreacties) spelen zich vooral af in losmazig
o Eig: - minder vervormbaar bw  cellulaire functies meer op de voorgrond!
- veel trekvaster
o Types:
 Ongeordend
- dikke collageenbundels in alle richtingen
 weerstand tegen trek in alle richtingen
- reticulaire dermis (huid), submucosa vd darm en in de bwkapsels rond organen (milt,
lymfeklieren en zenuwganglia)




4