Lumbo-sacrale wervelkolom
Ziekteleer
Inhoud
Inleiding ....................................................................................................................... 4
1. epidemiologie ............................................................................................................ 4
2. oorzaken .................................................................................................................... 4
2.1. Niet-mechanisch spinale oorzaak ....................................................................... 4
2.2. Niet-mechanisch niet-spinale oorzaak ................................................................ 4
2.3. Mechanische spinale LRP ................................................................................... 5
2.4. Differentiatie in functie van de leeftijd.................................................................. 5
3. diagnostisch concept ................................................................................................. 5
3.1. Detectie van de rode vlaggen............................................................................... 6
3.2. Detectie van radiculaire pijn en radiculopathie .................................................... 6
3.3. Classificatie van NS LRP ..................................................................................... 6
3.4. Detectie van mogelijke RF voor chroniciteit.......................................................... 6
4. therapeutisch concept ............................................................................................... 7
5. anamnese en klinisch onderzoek ................................................................................ 7
6. technische onderzoeken ............................................................................................ 7
6.1. Beeldvorming ..................................................................................................... 8
6.2. Labo................................................................................................................... 9
6.3. EMG ................................................................................................................. 10
7. anamnese en klinisch onderzoek .............................................................................. 10
7.1. Anamnese ........................................................................................................ 10
7.2. Klinisch onderzoek ........................................................................................... 11
Rode vlaggen ............................................................................................................... 11
1. concept ................................................................................................................... 11
1.1. Algemene aspecten .......................................................................................... 12
1.2. Specifieke aspecten ......................................................................................... 12
1.3. Voorbeelden ..................................................................................................... 12
2. wervelfracturen ........................................................................................................ 13
2.1. Osteoporose .................................................................................................... 13
2.2. Risicofactoren osteoporose en/of fractuur ........................................................ 13
2.3. Vertebrale insufficiëntiefractuur ........................................................................ 14
2.4. Bekken insufficiëntie fracturen .......................................................................... 15
2.5. Behandeling insufficiëntie fracturen .................................................................. 16
2.6. Macrotrauma.................................................................................................... 16
2.7. Repetitieve microtrauma................................................................................... 18
3. cauda equina syndroom – CES .................................................................................. 18
3.1. Etiologie – oorzaken .......................................................................................... 18
3.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 18
3.3. Prognose .......................................................................................................... 19
3.4. Behandeling ..................................................................................................... 19
1
, 4. inflammatoire aandoeningen .................................................................................... 19
4.1. Spondylarthropathie ......................................................................................... 19
4.2. Reumatoïde artritis ........................................................................................... 21
5. infectie..................................................................................................................... 21
5.1. Etiologie ........................................................................................................... 21
5.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 22
5.3. Diagnose .......................................................................................................... 22
5.4. Behandeling ..................................................................................................... 22
6. tumoren ................................................................................................................... 22
6.1. Klinisch beeld ................................................................................................... 23
6.2. Diagnose .......................................................................................................... 23
6.3. Prognose .......................................................................................................... 23
7. niet-spinale pathologie ............................................................................................. 23
Radiculaire pijn/ radiculopathie ................................................................................... 23
1. WK gerelateerde beenpijn ......................................................................................... 23
1.1. Radiculaire pijn................................................................................................. 24
1.2. Radiculopathie ................................................................................................. 24
1.3. Gerefereerde pijn .............................................................................................. 24
1.4. Andere oorzaken van pijn in OL.......................................................................... 24
2. differentiatie ............................................................................................................ 25
2.1. Radix vs andere oorzaak.................................................................................... 25
2.2. Mono- vs polyradiculair ..................................................................................... 25
3. monoradiculaire aandoeningen ................................................................................ 25
3.1. Discushernia .................................................................................................... 25
3.2. Stenose ............................................................................................................ 26
3.3. Andere oorzaken............................................................................................... 27
4. polyradiculaire aandoeningen ................................................................................... 27
4.1. Discus hernia ................................................................................................... 27
4.2. Stenose ............................................................................................................ 27
5. diagnose .................................................................................................................. 28
5.1. Beeldvorming ................................................................................................... 28
6. prognose .................................................................................................................. 28
7. behaneling ............................................................................................................... 28
7.1. Niet-gecompliceerde klachten .......................................................................... 28
7.2. Gecompliceerde klachten ................................................................................. 29
8. algemeen ................................................................................................................. 29
Niet-specifieke lage rugpijn (NS LRP) ............................................................................ 29
1. NS LRP vanuit de discus ........................................................................................... 30
1.1. Etiopathogenese............................................................................................... 30
1.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 30
2. NS LRP vanuit facet gewrichten ................................................................................. 30
2.1. Etiopathogenese............................................................................................... 30
2.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 31
3. risicofactoren ns lrp.................................................................................................. 31
4. technische onderzoeken .......................................................................................... 31
2
, 5. behandeling ............................................................................................................. 31
5.1. Acute aanpak (< 6w).......................................................................................... 32
5.2. Subacute aanpak (> 6w) .................................................................................... 33
5.3. Chronische aanpak (> 12w) ............................................................................... 33
Kinderen en ouderen ................................................................................................... 34
1. KINDEREN................................................................................................................ 34
1.1. Spondylolyse .................................................................................................... 35
1.2. Spondylolisthese .............................................................................................. 36
1.3. Ziekte van scheuermann ................................................................................... 37
1.4. Scoliose ........................................................................................................... 39
2. OUDEREN ................................................................................................................ 40
3
, Inleiding
Lage rugpijn = een symptoom
Het is pijn of een dysfunctie thv lumbosacrale WK
Radiculopathie → klein deel van de mensen met LR
Ernstige oorzaken van de pijn zijn eerder zeldzaam
Meestal is er een specifieke nociceptieve bron, maar is meestal niet met zekerheid te bepalen
Verschillende factoren, comorbiditeiten en pijnmechanismen geven een invloed op de pijn en
de geassocieerde beperkingen
ICF → zorgt ervoor dat we niet enkel zwart-wit naar het anatomische probleem kijken maar ook
breder en verder kijken
1. EPIDEMIOLOGIE
De mortaliteit door LRP is heel beperkt, de beperkende en limiterende factor van LRP op het
ADL is wel veel groter → wereldwijd is dit een van de meest beperkende pathologieën
↑ verlies van gezonde levensjaren
- Life-time prevalentie → >70%
- Hoe hoger de leeftijd hoe hoger de prevalentie is
- >
- Chronische lage rugpijn → 5%-25% → ook hier hoe hoger de leeftijd hoe hoger de
prevalentie
o Oudere leeftijd → ¼ Chronische LRP
- LRP heeft niet alleen een groot effect op het individu maar ook op de maatschappij →
zorgt voor een grote kost door:
o Extra kosten (hospitalisatie, beeldvorming…)
o Arbeidsongeschiktheid
2. OORZAKEN
Vaak heel pessimistisch beeld zoals, te zwaar gewicht, slechte werkhouding… → niet alles lijdt
tot LRP → vaak zijn het factoren die een rol kunnen zijn maar geen oorzaak
LRP heeft 2 categorieën van oorzaken
1) Mechanische oorzaak → zorgt voor continue pijn → is altijd spinaal
2) Niet-mechanische oorzaak → kan zowel spinaal (oorzaak ligt binnen de WK) als niet-
spinaal zijn (er is sprake van gerefereerde pijn → oorzaak ligt buiten WK)
2.1. Niet-mechanisch spinale oorzaak
- Inflammatie: beweging → ↓ klachten
- Infectie → de pijn is continu aanwezig
- Tumor → pijn is continue aanwezig
2.2. Niet-mechanisch niet-spinale oorzaak
- Gastro-intestinaal
o Pancreas tumoren → eerste klachten zijn vaak LRP
4
Ziekteleer
Inhoud
Inleiding ....................................................................................................................... 4
1. epidemiologie ............................................................................................................ 4
2. oorzaken .................................................................................................................... 4
2.1. Niet-mechanisch spinale oorzaak ....................................................................... 4
2.2. Niet-mechanisch niet-spinale oorzaak ................................................................ 4
2.3. Mechanische spinale LRP ................................................................................... 5
2.4. Differentiatie in functie van de leeftijd.................................................................. 5
3. diagnostisch concept ................................................................................................. 5
3.1. Detectie van de rode vlaggen............................................................................... 6
3.2. Detectie van radiculaire pijn en radiculopathie .................................................... 6
3.3. Classificatie van NS LRP ..................................................................................... 6
3.4. Detectie van mogelijke RF voor chroniciteit.......................................................... 6
4. therapeutisch concept ............................................................................................... 7
5. anamnese en klinisch onderzoek ................................................................................ 7
6. technische onderzoeken ............................................................................................ 7
6.1. Beeldvorming ..................................................................................................... 8
6.2. Labo................................................................................................................... 9
6.3. EMG ................................................................................................................. 10
7. anamnese en klinisch onderzoek .............................................................................. 10
7.1. Anamnese ........................................................................................................ 10
7.2. Klinisch onderzoek ........................................................................................... 11
Rode vlaggen ............................................................................................................... 11
1. concept ................................................................................................................... 11
1.1. Algemene aspecten .......................................................................................... 12
1.2. Specifieke aspecten ......................................................................................... 12
1.3. Voorbeelden ..................................................................................................... 12
2. wervelfracturen ........................................................................................................ 13
2.1. Osteoporose .................................................................................................... 13
2.2. Risicofactoren osteoporose en/of fractuur ........................................................ 13
2.3. Vertebrale insufficiëntiefractuur ........................................................................ 14
2.4. Bekken insufficiëntie fracturen .......................................................................... 15
2.5. Behandeling insufficiëntie fracturen .................................................................. 16
2.6. Macrotrauma.................................................................................................... 16
2.7. Repetitieve microtrauma................................................................................... 18
3. cauda equina syndroom – CES .................................................................................. 18
3.1. Etiologie – oorzaken .......................................................................................... 18
3.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 18
3.3. Prognose .......................................................................................................... 19
3.4. Behandeling ..................................................................................................... 19
1
, 4. inflammatoire aandoeningen .................................................................................... 19
4.1. Spondylarthropathie ......................................................................................... 19
4.2. Reumatoïde artritis ........................................................................................... 21
5. infectie..................................................................................................................... 21
5.1. Etiologie ........................................................................................................... 21
5.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 22
5.3. Diagnose .......................................................................................................... 22
5.4. Behandeling ..................................................................................................... 22
6. tumoren ................................................................................................................... 22
6.1. Klinisch beeld ................................................................................................... 23
6.2. Diagnose .......................................................................................................... 23
6.3. Prognose .......................................................................................................... 23
7. niet-spinale pathologie ............................................................................................. 23
Radiculaire pijn/ radiculopathie ................................................................................... 23
1. WK gerelateerde beenpijn ......................................................................................... 23
1.1. Radiculaire pijn................................................................................................. 24
1.2. Radiculopathie ................................................................................................. 24
1.3. Gerefereerde pijn .............................................................................................. 24
1.4. Andere oorzaken van pijn in OL.......................................................................... 24
2. differentiatie ............................................................................................................ 25
2.1. Radix vs andere oorzaak.................................................................................... 25
2.2. Mono- vs polyradiculair ..................................................................................... 25
3. monoradiculaire aandoeningen ................................................................................ 25
3.1. Discushernia .................................................................................................... 25
3.2. Stenose ............................................................................................................ 26
3.3. Andere oorzaken............................................................................................... 27
4. polyradiculaire aandoeningen ................................................................................... 27
4.1. Discus hernia ................................................................................................... 27
4.2. Stenose ............................................................................................................ 27
5. diagnose .................................................................................................................. 28
5.1. Beeldvorming ................................................................................................... 28
6. prognose .................................................................................................................. 28
7. behaneling ............................................................................................................... 28
7.1. Niet-gecompliceerde klachten .......................................................................... 28
7.2. Gecompliceerde klachten ................................................................................. 29
8. algemeen ................................................................................................................. 29
Niet-specifieke lage rugpijn (NS LRP) ............................................................................ 29
1. NS LRP vanuit de discus ........................................................................................... 30
1.1. Etiopathogenese............................................................................................... 30
1.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 30
2. NS LRP vanuit facet gewrichten ................................................................................. 30
2.1. Etiopathogenese............................................................................................... 30
2.2. Klinisch beeld ................................................................................................... 31
3. risicofactoren ns lrp.................................................................................................. 31
4. technische onderzoeken .......................................................................................... 31
2
, 5. behandeling ............................................................................................................. 31
5.1. Acute aanpak (< 6w).......................................................................................... 32
5.2. Subacute aanpak (> 6w) .................................................................................... 33
5.3. Chronische aanpak (> 12w) ............................................................................... 33
Kinderen en ouderen ................................................................................................... 34
1. KINDEREN................................................................................................................ 34
1.1. Spondylolyse .................................................................................................... 35
1.2. Spondylolisthese .............................................................................................. 36
1.3. Ziekte van scheuermann ................................................................................... 37
1.4. Scoliose ........................................................................................................... 39
2. OUDEREN ................................................................................................................ 40
3
, Inleiding
Lage rugpijn = een symptoom
Het is pijn of een dysfunctie thv lumbosacrale WK
Radiculopathie → klein deel van de mensen met LR
Ernstige oorzaken van de pijn zijn eerder zeldzaam
Meestal is er een specifieke nociceptieve bron, maar is meestal niet met zekerheid te bepalen
Verschillende factoren, comorbiditeiten en pijnmechanismen geven een invloed op de pijn en
de geassocieerde beperkingen
ICF → zorgt ervoor dat we niet enkel zwart-wit naar het anatomische probleem kijken maar ook
breder en verder kijken
1. EPIDEMIOLOGIE
De mortaliteit door LRP is heel beperkt, de beperkende en limiterende factor van LRP op het
ADL is wel veel groter → wereldwijd is dit een van de meest beperkende pathologieën
↑ verlies van gezonde levensjaren
- Life-time prevalentie → >70%
- Hoe hoger de leeftijd hoe hoger de prevalentie is
- >
- Chronische lage rugpijn → 5%-25% → ook hier hoe hoger de leeftijd hoe hoger de
prevalentie
o Oudere leeftijd → ¼ Chronische LRP
- LRP heeft niet alleen een groot effect op het individu maar ook op de maatschappij →
zorgt voor een grote kost door:
o Extra kosten (hospitalisatie, beeldvorming…)
o Arbeidsongeschiktheid
2. OORZAKEN
Vaak heel pessimistisch beeld zoals, te zwaar gewicht, slechte werkhouding… → niet alles lijdt
tot LRP → vaak zijn het factoren die een rol kunnen zijn maar geen oorzaak
LRP heeft 2 categorieën van oorzaken
1) Mechanische oorzaak → zorgt voor continue pijn → is altijd spinaal
2) Niet-mechanische oorzaak → kan zowel spinaal (oorzaak ligt binnen de WK) als niet-
spinaal zijn (er is sprake van gerefereerde pijn → oorzaak ligt buiten WK)
2.1. Niet-mechanisch spinale oorzaak
- Inflammatie: beweging → ↓ klachten
- Infectie → de pijn is continu aanwezig
- Tumor → pijn is continue aanwezig
2.2. Niet-mechanisch niet-spinale oorzaak
- Gastro-intestinaal
o Pancreas tumoren → eerste klachten zijn vaak LRP
4
