LEERKRACHT 3
Samenvatting
1
,INHOUDSOPGAVE
LEERKRACHT 3........................................................................................................................... 1
Samenvatting............................................................................................................................. 1
INHOUDSOPGAVE................................................................................................................. 2
H1: Beleidsmatig onderwijs........................................................................................................ 4
1.1. Wat is een beleid en hoe wordt dit vastgelegd?...............................................................4
1.2. Aansturing en ondersteuning van het onderwijsbeleid....................................................7
1.3. De bevoegdheid en vrijheid tot inrichten van onderwijs................................................11
1.4. Structuren en mechanismen in het onderwijs................................................................17
1.5. Hoe worden specifieke onderwijsbehoeften ondersteund?............................................24
1.6. Internationale invloeden op het Vlaams Onderwijs........................................................27
1.7. Accenten en uitdagingen in het Vlaamse onderwijsbeleid.............................................29
1.8. Hoe kunnen scholen beleid maken?...............................................................................32
1.9. Brede schoolwerking...................................................................................................... 32
H2: Effectief onderwijs.............................................................................................................. 34
2.1. Het Vlaamse onderwijs keldert, of toch niet?.................................................................34
2.2. Zoeken naar verklaringen voor minder goede prestaties...............................................34
2.3. Achtergrondkenmerken van leerlingen in het TIMSS-onderzoek....................................34
2.4. De prestaties van Vlaamse leerlingen in het PISA-onderzoek........................................35
2.5. De relativiteit van de prestaties..................................................................................... 35
2.6. De voorstelling van resultaten beïnvloedt de interpretatie............................................35
2.7. Zoeken naar oorzaken van dalende prestaties in PISA...................................................36
2.8. De leercontext van kinderen: wat PIRLS ons leert..........................................................36
2.9. Op weg naar de juiste waardering en gerichte oplossingen...........................................36
H3: Katholieke dialoogschool................................................................................................... 37
3.1. De katholieke schoolidentiteit........................................................................................ 37
3.1.1. De identiteitsdriehoek.............................................................................................. 37
3.1.2. Formele schoolidentiteit........................................................................................... 37
3.2. De Victoria schaal.......................................................................................................... 38
3.3. De Katholieke dialoogschool.......................................................................................... 38
H1: Inclusief onderwijs............................................................................................................. 41
1.1. Visie............................................................................................................................... 41
1.2. Regelgeving................................................................................................................... 43
1.2.1. Decreet Leersteun.................................................................................................... 43
1.2.2. Deontologie en rechtspositie................................................................................... 44
H2: Zorgbeleid op school.......................................................................................................... 45
2.1. Het zorgcontinuüm......................................................................................................... 45
2.1.1. Vier fasen................................................................................................................. 45
2
, 2.1.2. Subsidiariteitsprincipe.............................................................................................. 46
2.1.3. Componenten van brede basiszorg..........................................................................46
2.1.4. UDL.......................................................................................................................... 47
2.2. Handelingsgericht werken (HGW).................................................................................. 49
2.2.1. De zeven uitgangspunten van HGW.........................................................................49
2.2.2. REDICODIS............................................................................................................... 50
2.3. De klassenraad............................................................................................................... 51
2.3.1. De functies............................................................................................................... 51
2.3.2. De soorten............................................................................................................... 52
H3: Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften..................................................................56
3.1. Neurodiversiteit in de klas.............................................................................................. 56
3.1.1. Stoornisdenken versus diversiteitsdenken...............................................................56
3.1.2. Neurodiversiteitsbeweging....................................................................................... 56
3.1.3. Neuro-affirmatief taalgebruik................................................................................... 57
3.1.4. Dyslexie / dysorthografie......................................................................................... 58
3.1.5. Dyscalculie............................................................................................................... 60
3.1.6. ADHD....................................................................................................................... 62
3.1.7. Autisme.................................................................................................................... 64
3.2. Het 7-stappenplan van HGW.......................................................................................... 66
Bijlage 1. Brede basiszorg in de klaspraktijk............................................................................ 69
Bijlage 2. Uitgangspunten HGW............................................................................................... 74
Bijlage 3. Het 7-stappenplan.................................................................................................... 75
3
, DEEL1: Onderwijsbeleid- en
organisatie
H1: Beleidsmatig onderwijs
1.1. Wat is een beleid en hoe wordt dit vastgelegd?
De student verwoordt wat een beleid is.
Een beleid is een samenhangend geheel van visies, principes en afspraken om doelen te
bereiken binnen een bepaald domein. Een effectief beleid is consistent en coherent: de
maatregelen versterken elkaar en worden integraal doorgetrokken in de hele werking (zoals
bij duurzaamheid in zowel de organisatie als het onderwijsleerproces).
Vanuit Europese hoek wordt voor het
Advies- en Consultatieno
Strategienota onderwijs dan ook meer de nadruk
visienota ta
gelegd op Education for
sustainability. Want hoe inconsistent zou het zijn als een school wel zorgt voor een interne
werking met lage ecologische voetafdruk, maar in het onderwijs zelf weinig of geen aandacht
schenkt aan het opvoeden tot zorg voor duurzaamheid bij de leerlingen als burgers van de
toekomst?
De student verwoordt hoe een beleid in concept wordt aangemaakt.
Het aanmaken van een beleid verloopt in drie fasen:
1. Experts leggen de langetermijnrichting en een stappenplan vast in een advies- of
visienota.
2. De minister vertaalt deze visie naar een consultatienota. Hierin staan concrete
krachtlijnen die worden getoetst bij belanghebbenden om draagvlak te creëren.
3. Het traject mondt uit in een strategienota. Dit definitieve plan van aanpak (inclusief
tijdspad) wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het parlement.
De student verwoordt wat het adviesrapport van de Commissie Inclusief onderwijs
voorstelde aan fasering om inclusie te verwezenlijken en hoe dit door de onderwijsminister
is opgevolgd.
De commissie stelt een groeipad van 15 jaar voor (met 2040 als doel) via drie lijnen:
Versterken van de onderwijskwaliteit (didactiek en curriculum) in alle scholen.
Versmelting van gewoon en buitengewoon onderwijs door ondersteuning op de
werkvloer.
"Scholen voor iedereen" waar leerlingen samen leren, mits dit haalbaar blijft voor de
leraar.
De minister heeft dit advies vertaald naar een consultatienota met drie accenten:
Strategische vertaling: De visie is omgezet in een concreet tijdspad met maatregelen
voor leerwinst.
4
Samenvatting
1
,INHOUDSOPGAVE
LEERKRACHT 3........................................................................................................................... 1
Samenvatting............................................................................................................................. 1
INHOUDSOPGAVE................................................................................................................. 2
H1: Beleidsmatig onderwijs........................................................................................................ 4
1.1. Wat is een beleid en hoe wordt dit vastgelegd?...............................................................4
1.2. Aansturing en ondersteuning van het onderwijsbeleid....................................................7
1.3. De bevoegdheid en vrijheid tot inrichten van onderwijs................................................11
1.4. Structuren en mechanismen in het onderwijs................................................................17
1.5. Hoe worden specifieke onderwijsbehoeften ondersteund?............................................24
1.6. Internationale invloeden op het Vlaams Onderwijs........................................................27
1.7. Accenten en uitdagingen in het Vlaamse onderwijsbeleid.............................................29
1.8. Hoe kunnen scholen beleid maken?...............................................................................32
1.9. Brede schoolwerking...................................................................................................... 32
H2: Effectief onderwijs.............................................................................................................. 34
2.1. Het Vlaamse onderwijs keldert, of toch niet?.................................................................34
2.2. Zoeken naar verklaringen voor minder goede prestaties...............................................34
2.3. Achtergrondkenmerken van leerlingen in het TIMSS-onderzoek....................................34
2.4. De prestaties van Vlaamse leerlingen in het PISA-onderzoek........................................35
2.5. De relativiteit van de prestaties..................................................................................... 35
2.6. De voorstelling van resultaten beïnvloedt de interpretatie............................................35
2.7. Zoeken naar oorzaken van dalende prestaties in PISA...................................................36
2.8. De leercontext van kinderen: wat PIRLS ons leert..........................................................36
2.9. Op weg naar de juiste waardering en gerichte oplossingen...........................................36
H3: Katholieke dialoogschool................................................................................................... 37
3.1. De katholieke schoolidentiteit........................................................................................ 37
3.1.1. De identiteitsdriehoek.............................................................................................. 37
3.1.2. Formele schoolidentiteit........................................................................................... 37
3.2. De Victoria schaal.......................................................................................................... 38
3.3. De Katholieke dialoogschool.......................................................................................... 38
H1: Inclusief onderwijs............................................................................................................. 41
1.1. Visie............................................................................................................................... 41
1.2. Regelgeving................................................................................................................... 43
1.2.1. Decreet Leersteun.................................................................................................... 43
1.2.2. Deontologie en rechtspositie................................................................................... 44
H2: Zorgbeleid op school.......................................................................................................... 45
2.1. Het zorgcontinuüm......................................................................................................... 45
2.1.1. Vier fasen................................................................................................................. 45
2
, 2.1.2. Subsidiariteitsprincipe.............................................................................................. 46
2.1.3. Componenten van brede basiszorg..........................................................................46
2.1.4. UDL.......................................................................................................................... 47
2.2. Handelingsgericht werken (HGW).................................................................................. 49
2.2.1. De zeven uitgangspunten van HGW.........................................................................49
2.2.2. REDICODIS............................................................................................................... 50
2.3. De klassenraad............................................................................................................... 51
2.3.1. De functies............................................................................................................... 51
2.3.2. De soorten............................................................................................................... 52
H3: Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften..................................................................56
3.1. Neurodiversiteit in de klas.............................................................................................. 56
3.1.1. Stoornisdenken versus diversiteitsdenken...............................................................56
3.1.2. Neurodiversiteitsbeweging....................................................................................... 56
3.1.3. Neuro-affirmatief taalgebruik................................................................................... 57
3.1.4. Dyslexie / dysorthografie......................................................................................... 58
3.1.5. Dyscalculie............................................................................................................... 60
3.1.6. ADHD....................................................................................................................... 62
3.1.7. Autisme.................................................................................................................... 64
3.2. Het 7-stappenplan van HGW.......................................................................................... 66
Bijlage 1. Brede basiszorg in de klaspraktijk............................................................................ 69
Bijlage 2. Uitgangspunten HGW............................................................................................... 74
Bijlage 3. Het 7-stappenplan.................................................................................................... 75
3
, DEEL1: Onderwijsbeleid- en
organisatie
H1: Beleidsmatig onderwijs
1.1. Wat is een beleid en hoe wordt dit vastgelegd?
De student verwoordt wat een beleid is.
Een beleid is een samenhangend geheel van visies, principes en afspraken om doelen te
bereiken binnen een bepaald domein. Een effectief beleid is consistent en coherent: de
maatregelen versterken elkaar en worden integraal doorgetrokken in de hele werking (zoals
bij duurzaamheid in zowel de organisatie als het onderwijsleerproces).
Vanuit Europese hoek wordt voor het
Advies- en Consultatieno
Strategienota onderwijs dan ook meer de nadruk
visienota ta
gelegd op Education for
sustainability. Want hoe inconsistent zou het zijn als een school wel zorgt voor een interne
werking met lage ecologische voetafdruk, maar in het onderwijs zelf weinig of geen aandacht
schenkt aan het opvoeden tot zorg voor duurzaamheid bij de leerlingen als burgers van de
toekomst?
De student verwoordt hoe een beleid in concept wordt aangemaakt.
Het aanmaken van een beleid verloopt in drie fasen:
1. Experts leggen de langetermijnrichting en een stappenplan vast in een advies- of
visienota.
2. De minister vertaalt deze visie naar een consultatienota. Hierin staan concrete
krachtlijnen die worden getoetst bij belanghebbenden om draagvlak te creëren.
3. Het traject mondt uit in een strategienota. Dit definitieve plan van aanpak (inclusief
tijdspad) wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het parlement.
De student verwoordt wat het adviesrapport van de Commissie Inclusief onderwijs
voorstelde aan fasering om inclusie te verwezenlijken en hoe dit door de onderwijsminister
is opgevolgd.
De commissie stelt een groeipad van 15 jaar voor (met 2040 als doel) via drie lijnen:
Versterken van de onderwijskwaliteit (didactiek en curriculum) in alle scholen.
Versmelting van gewoon en buitengewoon onderwijs door ondersteuning op de
werkvloer.
"Scholen voor iedereen" waar leerlingen samen leren, mits dit haalbaar blijft voor de
leraar.
De minister heeft dit advies vertaald naar een consultatienota met drie accenten:
Strategische vertaling: De visie is omgezet in een concreet tijdspad met maatregelen
voor leerwinst.
4
