SCHEMA ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Babytijd Peuter- kleutertijd Schooltijd Adolescentie
Fysieke groei Gemiddeld 50 cm (en 3 400 gram) Verdere groei en gewichtstoename Langzaam en gestaag Kinderlichaam volwassen
Groeien aan groeischijven (ossificatie) Meer kraakbeen wordt bot Lichaam gespieder en lichaam
Botleeftijd: welk % van eindlengte Spieren nemen toe krachtiger Secundaire geslahtskenmerken
bereikt is (hoeveel kraakbeen is bot krachtstoename Ossificatie: kraakbeen wordt
geworden) via röntgenfoto Lichaamsvorm verandert zoals bot Pubertaire groeispurt: versnelde
volwassenen Grote flexibiliteit (spieren nog aanmaak van kraakbeencellen
Groeiprincipes Tandenwissen niet volledig bevestigt aan in de groeischijven
- Cefalocaudaal: boven naar Eetvoorkeuren (voedselneofobie: bot)
beneden bang ongekende) Nachtelijke groeipijnen
Start en einde bij meisjes gem 2
- Proximodistaal: centrum naar jaar vroeger
buiten
- Hiërarchische integratie:
eenvoudig naar complex Telarche: borstontwikkeling
- Onafhankelijkheid menarche: eisprong en
menstruatie
spermarche: eerste zaadlozing
tannerschaal (5 stadia)
J: spiermassa, meer
longvolume, meer RBC
M: vetmassa, minder positief
Hersen- Neuronen: basiscellen van ons Hersenen sneller dan de rest (90% Betere informatieverwerking Hormonen veranderingen
ontwikkeling zenuwstelsel (communiceren via op 5 jaar) - Kortere reactietijd structuur en communicatie
synapsen) #verbindingen neemt sterk toe + - Reageren op - Myelinisatie
Neurotransmitters: chemische myelinisatie snelle, complexe relevante info - Pruning: snoeien
boodschapperstoffen overdracht - Anticiperen (door - Emotioneel/ sociale
- Ook synaptische pruning toename sneller dan cognitieve
Productie neuronen daalt groeperen Corpus callosum dikker myelinisatie)
in hersenschors (sensorisch en Lateralisatie gedifferentieerder en Sleep phase delay:
motorisch) en subcorticale gebieden gespecialiseerder circadiaans ritme schuift 2u op
(ademhaling, hartslag) - LH: taalontwikkeling
- RH: spatiale vaardigheden
Groei in
- Arborisatie: verdere - Prefrontale cortex: executief
vertakking van dendrieten - Cerebellum: motorisch
- Myelinisatie van axonen voor - Reticulaire formatio:
betere geleiding aandacht
- Shakenbabysyndroom/ - Amygdala: emoties
abusive head trauma
, - Pruning: overbodige neuronen - Hippocampus: geheugen
en verbindingen snoeien - Corpus callosum: coördinatie
- Toename van giacellen
Bepaald door genetica en
omgeving (zie experiment kat)
Grote plasticiteit (structureel,
functioneel)
Temperament: aangeboren, relatief
stabiele manier waarop een baby
emotioneel reageert en zich gedraagt
Ritmiciteit: regelmaat en
voorspelbaarheid van biologische
functies
Slaap; eerst geen circadiaans
ritme (16u)
o 16w: 6u doorslapen
o 1j: hele nacht
o Sudden infant death
syndrome (SIDS)/
wiegendood
Motorische Reflexen Zindelijkheid Sneller en trefzekerder Verbetering
ontwikkeling - Zoek - Controle over blaas en - Verhouding vet/spier
- Stap ingewanden anders M: toename kracht, snelheid en
- Zwem - 1,5 à 2: plassen - Langer en leniger uithoudingsvermogen
- Moro: vast klampen - 3: stoelgang - Myelinisatie V: tragere toename
- Babinski: tenen spreiden - Overdag > ’s nachts Ontwikkeling
- Schrik: armen en vingers lichaamsschema
spreiden, rug overstrekken (bewustzijn van lichaam) M: atletische vaardigheden
Grofmotorisch voorspellen peer status en
- Knip Gewicht hoofd neemt af - Ruimte die het
- Zuig inneemt zelfwaarde gevoel
Lager zwaartepunt
- Kokhals Beter evenwicht - relatieve
- Palmgreep Betere motoriek verhoudingen Sportieve activiteiten beter
- Tonische nek: hoofd naar 1 kant 3j: rennen, springen – 4j: motorische, cognitieve en
zwaardvechter houding 3wieler, hinken – 5j: koprol, grofmotorisch: fietsen, sociale ontwikkeling
liggen fiets schaatsen, zwemmen,
Geboost door hersenontwikkeling en touwtjespringen …
grofmotorisch: hoog activiteitsniveau (IV – - jongens beter
hoofd optillen rollen: ruglig naar zijlig temperament en behalve bij evenwicht
buiklig naar ruglig zitten omgevingsfactoren) en behendigheid
Babytijd Peuter- kleutertijd Schooltijd Adolescentie
Fysieke groei Gemiddeld 50 cm (en 3 400 gram) Verdere groei en gewichtstoename Langzaam en gestaag Kinderlichaam volwassen
Groeien aan groeischijven (ossificatie) Meer kraakbeen wordt bot Lichaam gespieder en lichaam
Botleeftijd: welk % van eindlengte Spieren nemen toe krachtiger Secundaire geslahtskenmerken
bereikt is (hoeveel kraakbeen is bot krachtstoename Ossificatie: kraakbeen wordt
geworden) via röntgenfoto Lichaamsvorm verandert zoals bot Pubertaire groeispurt: versnelde
volwassenen Grote flexibiliteit (spieren nog aanmaak van kraakbeencellen
Groeiprincipes Tandenwissen niet volledig bevestigt aan in de groeischijven
- Cefalocaudaal: boven naar Eetvoorkeuren (voedselneofobie: bot)
beneden bang ongekende) Nachtelijke groeipijnen
Start en einde bij meisjes gem 2
- Proximodistaal: centrum naar jaar vroeger
buiten
- Hiërarchische integratie:
eenvoudig naar complex Telarche: borstontwikkeling
- Onafhankelijkheid menarche: eisprong en
menstruatie
spermarche: eerste zaadlozing
tannerschaal (5 stadia)
J: spiermassa, meer
longvolume, meer RBC
M: vetmassa, minder positief
Hersen- Neuronen: basiscellen van ons Hersenen sneller dan de rest (90% Betere informatieverwerking Hormonen veranderingen
ontwikkeling zenuwstelsel (communiceren via op 5 jaar) - Kortere reactietijd structuur en communicatie
synapsen) #verbindingen neemt sterk toe + - Reageren op - Myelinisatie
Neurotransmitters: chemische myelinisatie snelle, complexe relevante info - Pruning: snoeien
boodschapperstoffen overdracht - Anticiperen (door - Emotioneel/ sociale
- Ook synaptische pruning toename sneller dan cognitieve
Productie neuronen daalt groeperen Corpus callosum dikker myelinisatie)
in hersenschors (sensorisch en Lateralisatie gedifferentieerder en Sleep phase delay:
motorisch) en subcorticale gebieden gespecialiseerder circadiaans ritme schuift 2u op
(ademhaling, hartslag) - LH: taalontwikkeling
- RH: spatiale vaardigheden
Groei in
- Arborisatie: verdere - Prefrontale cortex: executief
vertakking van dendrieten - Cerebellum: motorisch
- Myelinisatie van axonen voor - Reticulaire formatio:
betere geleiding aandacht
- Shakenbabysyndroom/ - Amygdala: emoties
abusive head trauma
, - Pruning: overbodige neuronen - Hippocampus: geheugen
en verbindingen snoeien - Corpus callosum: coördinatie
- Toename van giacellen
Bepaald door genetica en
omgeving (zie experiment kat)
Grote plasticiteit (structureel,
functioneel)
Temperament: aangeboren, relatief
stabiele manier waarop een baby
emotioneel reageert en zich gedraagt
Ritmiciteit: regelmaat en
voorspelbaarheid van biologische
functies
Slaap; eerst geen circadiaans
ritme (16u)
o 16w: 6u doorslapen
o 1j: hele nacht
o Sudden infant death
syndrome (SIDS)/
wiegendood
Motorische Reflexen Zindelijkheid Sneller en trefzekerder Verbetering
ontwikkeling - Zoek - Controle over blaas en - Verhouding vet/spier
- Stap ingewanden anders M: toename kracht, snelheid en
- Zwem - 1,5 à 2: plassen - Langer en leniger uithoudingsvermogen
- Moro: vast klampen - 3: stoelgang - Myelinisatie V: tragere toename
- Babinski: tenen spreiden - Overdag > ’s nachts Ontwikkeling
- Schrik: armen en vingers lichaamsschema
spreiden, rug overstrekken (bewustzijn van lichaam) M: atletische vaardigheden
Grofmotorisch voorspellen peer status en
- Knip Gewicht hoofd neemt af - Ruimte die het
- Zuig inneemt zelfwaarde gevoel
Lager zwaartepunt
- Kokhals Beter evenwicht - relatieve
- Palmgreep Betere motoriek verhoudingen Sportieve activiteiten beter
- Tonische nek: hoofd naar 1 kant 3j: rennen, springen – 4j: motorische, cognitieve en
zwaardvechter houding 3wieler, hinken – 5j: koprol, grofmotorisch: fietsen, sociale ontwikkeling
liggen fiets schaatsen, zwemmen,
Geboost door hersenontwikkeling en touwtjespringen …
grofmotorisch: hoog activiteitsniveau (IV – - jongens beter
hoofd optillen rollen: ruglig naar zijlig temperament en behalve bij evenwicht
buiklig naar ruglig zitten omgevingsfactoren) en behendigheid
