FYSIOLOGIE
LES 1:
H1 ALGEMENE INLEIDING
1.1 SITUERING VAN FYSIOLOGIE ALS WETENSCHAP
ANATOMIE BESTUDEERT STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE FUNCTIE/WERKING VAN LEVENDE
ORGANISMEN
Anatomie (‘opensnijden’): hoe zien die levende organismen er uit, eerder beschrijvend
- Macroscopische anatomie: zichtbaar met het blote oog
- Microscopische anatomie: niet zichtbaar met het blote oog, microscoop nodig
Fysiologie: hoe werkt het levende organisme, studie van de functie, Physis (natuur) + logos (studie)
- Fysiologie (levende natuur) vs Fysica (levensloos)
- Fysiologie (lichamelijk) vs Psychologie (geestelijk)
- Fysiologie (functie) vs Anatomie (vorm)
Soorten fysiologie (volgens organisme)
- Plantenfysiologie
- Vergelijkende fysiologie (dieren/mens)
- Patho(logische)-fysiologie (effecten van aandoeningen op werking van organen/stelsels)
- …
MODERNE FYSIOLOGIE IS ONTSTAAN IN DE 19 E EEUW
- Grieken: Erasistratus, Galenus, Aristoteles
- 16-17de eeuw, nieuwe maar oppervlakkige ontwikkelingen
· Vessalius: moderne anatomie (opensnijden en natekenen)
· William Harvey: werking bloedsomloop
- Bij de Grieken was er weinig aandacht voor fysiologie, pas vanaf de 19 de eeuw meer aandacht
- Claude Bernard
· = grondlegger van de moderne fysiologie
· Hij is voor de eerste keer de fysiologische onderzoeksmethodes gaan toepassen.
· Functie van de lever, alvleesklier, glycogeen
· Vivisectie = snijden in levende organismen
· ‘milieu interieur’: samenstelling van de extracellulaire lichaamsvloeistoffen in een
meercellig organisme
1
,1.2 GEDRAGSNEUROWETENSCHAP
= biologische of fysiologische psychologie => gedrag is bepaald en ligt ter hoogte van de hersenen
- Fysiologie van gedrag
- Materialistische en monisme visie (i.t.t. dualisme)
· De geest en elk aspect van gedrag verklaren via moleculen, werking zenuwstelsel,
hormonen …
· Beperkt door huidige status van kennis over hersenen, …
HISTORIEK VAN GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN
- Grieken: Hart of hersenen?
- Descartes:
· Reflexen: reacties op uitwendige stimuli via zenuwstelsel
· Dualist: Pijnappelklier (H) als contact tussen lichaam en geest
- Gulvani: elektrische prikkels
- Müller: doctrine van specifieke zenuwenergie
- Flourens: experimentele ablatie (= een soort hartoperatie)
1.3 HET LEVEN KAN OP VERSCHILLENDE ORGANISATIENIVEAUS ONDERZOCHT WORDEN
2
,UITDAGINGEN DOOR KLEINE AFMETINGEN
3
, VAN MOLECULE TOT GEDRAG…
BIOCHEMIE: CELLEN MAKEN GEBRUIK VAN 5 SOORTEN BASISMOLECULEN
Cellen bestaan (vooral) uit water (H2O) en koolstofhoudende (organische) moleculen:
Eenvoudig – complex
- Suikers – koolhydraten: bv. glucose als brandstof
- Vetzuren – vetten: bv. plasmamembraan
- Aminozuren – eiwitten: bv. enzymen, hormonen, structuureiwitten
- Nucleotiden – DNA/RNA
- Nucleotiden - Energierijke fosfaten
ATP is soort van de munt van ons lichaam, het is de energieleveraar
4
LES 1:
H1 ALGEMENE INLEIDING
1.1 SITUERING VAN FYSIOLOGIE ALS WETENSCHAP
ANATOMIE BESTUDEERT STRUCTUUR EN FYSIOLOGIE FUNCTIE/WERKING VAN LEVENDE
ORGANISMEN
Anatomie (‘opensnijden’): hoe zien die levende organismen er uit, eerder beschrijvend
- Macroscopische anatomie: zichtbaar met het blote oog
- Microscopische anatomie: niet zichtbaar met het blote oog, microscoop nodig
Fysiologie: hoe werkt het levende organisme, studie van de functie, Physis (natuur) + logos (studie)
- Fysiologie (levende natuur) vs Fysica (levensloos)
- Fysiologie (lichamelijk) vs Psychologie (geestelijk)
- Fysiologie (functie) vs Anatomie (vorm)
Soorten fysiologie (volgens organisme)
- Plantenfysiologie
- Vergelijkende fysiologie (dieren/mens)
- Patho(logische)-fysiologie (effecten van aandoeningen op werking van organen/stelsels)
- …
MODERNE FYSIOLOGIE IS ONTSTAAN IN DE 19 E EEUW
- Grieken: Erasistratus, Galenus, Aristoteles
- 16-17de eeuw, nieuwe maar oppervlakkige ontwikkelingen
· Vessalius: moderne anatomie (opensnijden en natekenen)
· William Harvey: werking bloedsomloop
- Bij de Grieken was er weinig aandacht voor fysiologie, pas vanaf de 19 de eeuw meer aandacht
- Claude Bernard
· = grondlegger van de moderne fysiologie
· Hij is voor de eerste keer de fysiologische onderzoeksmethodes gaan toepassen.
· Functie van de lever, alvleesklier, glycogeen
· Vivisectie = snijden in levende organismen
· ‘milieu interieur’: samenstelling van de extracellulaire lichaamsvloeistoffen in een
meercellig organisme
1
,1.2 GEDRAGSNEUROWETENSCHAP
= biologische of fysiologische psychologie => gedrag is bepaald en ligt ter hoogte van de hersenen
- Fysiologie van gedrag
- Materialistische en monisme visie (i.t.t. dualisme)
· De geest en elk aspect van gedrag verklaren via moleculen, werking zenuwstelsel,
hormonen …
· Beperkt door huidige status van kennis over hersenen, …
HISTORIEK VAN GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN
- Grieken: Hart of hersenen?
- Descartes:
· Reflexen: reacties op uitwendige stimuli via zenuwstelsel
· Dualist: Pijnappelklier (H) als contact tussen lichaam en geest
- Gulvani: elektrische prikkels
- Müller: doctrine van specifieke zenuwenergie
- Flourens: experimentele ablatie (= een soort hartoperatie)
1.3 HET LEVEN KAN OP VERSCHILLENDE ORGANISATIENIVEAUS ONDERZOCHT WORDEN
2
,UITDAGINGEN DOOR KLEINE AFMETINGEN
3
, VAN MOLECULE TOT GEDRAG…
BIOCHEMIE: CELLEN MAKEN GEBRUIK VAN 5 SOORTEN BASISMOLECULEN
Cellen bestaan (vooral) uit water (H2O) en koolstofhoudende (organische) moleculen:
Eenvoudig – complex
- Suikers – koolhydraten: bv. glucose als brandstof
- Vetzuren – vetten: bv. plasmamembraan
- Aminozuren – eiwitten: bv. enzymen, hormonen, structuureiwitten
- Nucleotiden – DNA/RNA
- Nucleotiden - Energierijke fosfaten
ATP is soort van de munt van ons lichaam, het is de energieleveraar
4
