SAMENVATTING CRISISBEHEER EN NOODPLANNING
RISICOBELEID
WAAROM AANDACHT VOOR VEILIGHEID?
Mensen indelen in pyramide wnr het gaat over onze
behoeften → eerst primaire dan pas andere
(veiligheid, eten, drinken)
Behoefte aan veiligheid is een basisbehoefte
➔ Maslow
➔ We hebben nood aan regelmaat, orde,
stabiliteit, rust, voorspelbaarheid
o Vertrouwen (basic trust in anderen = denken dat ze het goed met ons
voorhebben)
o Maar wordt soms verstoord en dan kom je in contact met crisisbestrijding
ROL VAN DE OVERHEID
Belgische grondwet?
• Recht op veiligheid niet expliciet opgenomen in GW maar wel 2 verdragen
EVRM: art.6 Recht op vrijheid én veiligheid
Sinds 1998 bindend voor alle leden van de Raad van Europa
Verdrag betreffende de Europese Unie (art.29)
“Het doel van de unie is erin gelegen de burgers in een ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtvaardigheid een hoog niveau van zekerheid te verschaffen”
INTEGRALE VEILIGHEID
Op vlak van crisisbeheer
- Integrale aanpak
o Maakt gebruik van veiligheidsketen → 5 belangrijke elementen: proactie,
preventie, preparatie, bestrijding en nazorg
- Multidisciplinaire aanpak (geïntegreerde aanpak)
o Gecoördineerd optreden van verschillende hulpverleningsdiensten (niet 1 dienst
maar samenwerking van verschillende diensten)
o Nood- en interventieplanning
1
,Integrale aanpak adhv veiligheidsketen
1. Proactie
- Wegnemen van structurele oorzaken
o ter voorkoming van ontstaan van risico’s
▪ Ruimtelijke ordening, infrastructuur, verbod op bepaalde activiteiten…
o gevaarlijke situaties uit te sluiten of tot een minimum te herleiden
▪ = niet aanvaarden van risico’s
▪ “Beter voorkomen dan genezen”
- Maar niet alle risico’s kunnen voorkomen worden…
2. Preventie
- Risico’s die blijven bestaan (= restrisico’s) zo klein mogelijk houden
- Gevolgen van incidenten te beperken
- Maatregelen (controle op die risico’s)
o Vb. stewards, preventieve vaccinaties, brandveiligheidsvoorschriften
- Maar: risico’s blijven bestaan en zware ongevallen kunnen zich steeds voordoe n
3. Preparatie
- Voorbereiden op de bestrijding van ongevallen en rampen
o planvorming
o oefenen
o opleiden
o aanschaf juist materiaal
- Training!
- Organisatie rampenbestrijding!
o Planning! Toetsing! Actualisatie en bijsturing!
4. Bestrijding
- Aanpak van onveilige situatie
o Hulpverlening uitvoeren
o Gelijktijdig groot aantal activiteiten en processen → samenwerking
▪ Coördinatie!!!
- Uitgaan van bestaande procedures voor interventies
- Onvermijdelijke chaos
o Gestructureerde, gecoördineerde multidisciplinaire interventie
o Hoe sneller tot gestructureerde samenwerking, hoe korter de chaos
5. Nazorg
- Sluitstuk
o Terugkeer naar normale situatie
▪ Medische / psychosociale hulp aan slachtoffers en verwanten
- Aandacht voor hulpverleners zelf!!!
o Afhandeling schade en juridische gevolgen
o Verantwoording door bestuurders
o Evaluatie (en bijsturing van het risicobeleid/noodplanning)
2
,RISICOBELEID =
• Voorkomen en beperken van risico’s (en gevolgen) die kunnen leiden tot noodsituaties
• Proactie en preventie
• Kernopdracht Overheid
• Ruimtelijke ordening, vergunningen, gezondheidsbeleid…
• Overheid is verantwoordelijk voor algemene beleidsontwikkeling
• Complexiteit staatsstructuur
Risicobeleid
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
RAMPENBESTRIJDING OF NOODBEHEER =
• Multidisciplinaire activiteit (≠ actoren)
• Preparatie, bestrijding en nazorg
• Preparatie = centraal!
• Noodplanning
• Afstemming op risicobeleid
Risicobeleid Rampenbestrijding
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
CRISISBEHEER =
• Rampenbestrijding + risicobeleid
• Bestrijkt de volledige veiligheidsketen
Crisisbeheersing
Risicobeleid Rampenbestrijding
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
3
, RISICOBEHEER
= Het systematisch en bewust omgaan met risico's met als doel de veiligheid te vergroten
Sinds KB NIP februari 2006 is elke gemeente en provincie belast met:
➔ Het identificeren en analyseren van de risico’s op het grondgebied = resultaatverbintenis
elke gemeente en provincie
Risicobeheer omvat enkele stappen:
1. Risico-identificatie & -inventarisatie
2. Risico-analyse
3. Risico-evaluatie
4. Besluitvorming/maatregelen die volgen uit evaluatie
5. Evaluatie maatregelen
1. RISICO-INVENTARISATIE
- Voorwaarde: risico-identificatie
- Onderscheid risico-object en risico
o Risico-object = Tastbare (vb. bedrijf)/ niet-tastbare voorwerpen (vb. know-how)
die:
▪ Een noodsituatie kunnen veroorzaken
▪ De gevolgen van een noodsituatie kunnen dragen
o Elk risico-object → # risico’s
▪ Interne risico’s (schadebron) - Externe risico’s (schadelijder)
Identificatie van risico’s
3 stappen:
1. Identificatie Risico-objecten
o Op grondgebied
o Buiten grondgebied (met potentiële impact voor uw grondgebied)
2. Identificatie van risico’s per risico-object
o Als schadebron (dus: interne risico’s)
o Als schadelijder (dus: externe risico’s)
3. Verzamelen van gegevens over risico-object
o Interessant om te weten wat ze juist doen
4
RISICOBELEID
WAAROM AANDACHT VOOR VEILIGHEID?
Mensen indelen in pyramide wnr het gaat over onze
behoeften → eerst primaire dan pas andere
(veiligheid, eten, drinken)
Behoefte aan veiligheid is een basisbehoefte
➔ Maslow
➔ We hebben nood aan regelmaat, orde,
stabiliteit, rust, voorspelbaarheid
o Vertrouwen (basic trust in anderen = denken dat ze het goed met ons
voorhebben)
o Maar wordt soms verstoord en dan kom je in contact met crisisbestrijding
ROL VAN DE OVERHEID
Belgische grondwet?
• Recht op veiligheid niet expliciet opgenomen in GW maar wel 2 verdragen
EVRM: art.6 Recht op vrijheid én veiligheid
Sinds 1998 bindend voor alle leden van de Raad van Europa
Verdrag betreffende de Europese Unie (art.29)
“Het doel van de unie is erin gelegen de burgers in een ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtvaardigheid een hoog niveau van zekerheid te verschaffen”
INTEGRALE VEILIGHEID
Op vlak van crisisbeheer
- Integrale aanpak
o Maakt gebruik van veiligheidsketen → 5 belangrijke elementen: proactie,
preventie, preparatie, bestrijding en nazorg
- Multidisciplinaire aanpak (geïntegreerde aanpak)
o Gecoördineerd optreden van verschillende hulpverleningsdiensten (niet 1 dienst
maar samenwerking van verschillende diensten)
o Nood- en interventieplanning
1
,Integrale aanpak adhv veiligheidsketen
1. Proactie
- Wegnemen van structurele oorzaken
o ter voorkoming van ontstaan van risico’s
▪ Ruimtelijke ordening, infrastructuur, verbod op bepaalde activiteiten…
o gevaarlijke situaties uit te sluiten of tot een minimum te herleiden
▪ = niet aanvaarden van risico’s
▪ “Beter voorkomen dan genezen”
- Maar niet alle risico’s kunnen voorkomen worden…
2. Preventie
- Risico’s die blijven bestaan (= restrisico’s) zo klein mogelijk houden
- Gevolgen van incidenten te beperken
- Maatregelen (controle op die risico’s)
o Vb. stewards, preventieve vaccinaties, brandveiligheidsvoorschriften
- Maar: risico’s blijven bestaan en zware ongevallen kunnen zich steeds voordoe n
3. Preparatie
- Voorbereiden op de bestrijding van ongevallen en rampen
o planvorming
o oefenen
o opleiden
o aanschaf juist materiaal
- Training!
- Organisatie rampenbestrijding!
o Planning! Toetsing! Actualisatie en bijsturing!
4. Bestrijding
- Aanpak van onveilige situatie
o Hulpverlening uitvoeren
o Gelijktijdig groot aantal activiteiten en processen → samenwerking
▪ Coördinatie!!!
- Uitgaan van bestaande procedures voor interventies
- Onvermijdelijke chaos
o Gestructureerde, gecoördineerde multidisciplinaire interventie
o Hoe sneller tot gestructureerde samenwerking, hoe korter de chaos
5. Nazorg
- Sluitstuk
o Terugkeer naar normale situatie
▪ Medische / psychosociale hulp aan slachtoffers en verwanten
- Aandacht voor hulpverleners zelf!!!
o Afhandeling schade en juridische gevolgen
o Verantwoording door bestuurders
o Evaluatie (en bijsturing van het risicobeleid/noodplanning)
2
,RISICOBELEID =
• Voorkomen en beperken van risico’s (en gevolgen) die kunnen leiden tot noodsituaties
• Proactie en preventie
• Kernopdracht Overheid
• Ruimtelijke ordening, vergunningen, gezondheidsbeleid…
• Overheid is verantwoordelijk voor algemene beleidsontwikkeling
• Complexiteit staatsstructuur
Risicobeleid
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
RAMPENBESTRIJDING OF NOODBEHEER =
• Multidisciplinaire activiteit (≠ actoren)
• Preparatie, bestrijding en nazorg
• Preparatie = centraal!
• Noodplanning
• Afstemming op risicobeleid
Risicobeleid Rampenbestrijding
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
CRISISBEHEER =
• Rampenbestrijding + risicobeleid
• Bestrijkt de volledige veiligheidsketen
Crisisbeheersing
Risicobeleid Rampenbestrijding
Proactie Preventie Preparatie Bestrijding Nazorg
3
, RISICOBEHEER
= Het systematisch en bewust omgaan met risico's met als doel de veiligheid te vergroten
Sinds KB NIP februari 2006 is elke gemeente en provincie belast met:
➔ Het identificeren en analyseren van de risico’s op het grondgebied = resultaatverbintenis
elke gemeente en provincie
Risicobeheer omvat enkele stappen:
1. Risico-identificatie & -inventarisatie
2. Risico-analyse
3. Risico-evaluatie
4. Besluitvorming/maatregelen die volgen uit evaluatie
5. Evaluatie maatregelen
1. RISICO-INVENTARISATIE
- Voorwaarde: risico-identificatie
- Onderscheid risico-object en risico
o Risico-object = Tastbare (vb. bedrijf)/ niet-tastbare voorwerpen (vb. know-how)
die:
▪ Een noodsituatie kunnen veroorzaken
▪ De gevolgen van een noodsituatie kunnen dragen
o Elk risico-object → # risico’s
▪ Interne risico’s (schadebron) - Externe risico’s (schadelijder)
Identificatie van risico’s
3 stappen:
1. Identificatie Risico-objecten
o Op grondgebied
o Buiten grondgebied (met potentiële impact voor uw grondgebied)
2. Identificatie van risico’s per risico-object
o Als schadebron (dus: interne risico’s)
o Als schadelijder (dus: externe risico’s)
3. Verzamelen van gegevens over risico-object
o Interessant om te weten wat ze juist doen
4
