Woordenlijst: pedagogie
Hoofdstuk 1
Pedagogie Opvoeding, onderwijs en vorming
centraal. Focus op hoe ontwikkelings-,
opvoedings- en leerprocessen
verlopen, hoe gezinnen, scholen,
organisaties en bredere mtsp
contexten optimale omstandigheden
gecreëerd kunnen worden voor leren
en ontwikkeling van welke
ondersteuning nodig is indien
opvoeden, leren en ontwikkelen niet
vanzelfsprekend verlopen
Opvoeden (Hendrickx) Een complex fenomeen/proces +
constante wisselwerking
Opvoeder Gedurende langere tijd, dagelijks,
met kind samenleeft, zich
verantwoordelijk voel voor toekomst
van kind
Aard/eigenheid kind Manier waarop kind reageert op
pedagogische aanpak van ouders
Baartman Pedagogisch besef
Kluwengezin Alles samen, weinig grenzen tussen
generaties, geen eigen territorium,…
Los zand gezin Hotelsfeer, minder ondersteuning,
zelfstandig, ieder leidt eigen leven
Parentificatie Ouder richt zich tot kind als
medevolwassenen, kind wordt
overgevraagd
Gezinscultuur Kader van opvattingen, expressieve
symbolen en waarden, in termen
waarvan gezinsleden hun situatie,
zichzelf en hun onderlinge
betrekkingen definiëren, hun
gevoelens uitdrukken en meningen
geven
Ecologisch model – Bronfenbrenner Wederzijdse beïnvloeding. Micro-,
meso-, exo-, macro- en
chronosysteem
Procesmodel – Belsky Buffered system, relatie tussen
kwaliteit van opvoeding en aantal
tekorten
Balansmodel – Bakker Weegschaal met protectieve factoren
en risicofactoren (draagkracht en
last)
Hoofdstuk 2
Kind Is niet lastig, maar heeft het lastig
, Pedagogische vraag Kindfactoren in interactie met
omgeving
Autoritatief Hoge warmte, hoge controle
Autoritair Lage warmte, hoge controle
Permissief Hoge warmte, lage controle
Verwaarlozing Lage warmte, lage controle
Pedagogische klimaat Kwaliteit van relatie tussen gezin
Pedagogische boosheid Conflict in belang van het kind
5 ouderlijke vaardigheden – Patterson + ouderlijke betrokkenheid, +
bekrachtiging, disciplineren,
monitoring en problemen oplossen
Goed opvoeden Kind dat zijn talenten ontwikkelt en
voorbereid wordt op samenleving
4 basisvereisten van ouderschap (goed Liefde en affectie geven, kind
genoeg ouderschap) verzorgen, beschermen en veiligheid
bieden, kind van stimulerende
omgeving voorzien
Model van Hellinckx Model met alle factoren in, handig om
in dossiermap te hebben
Hoofdstuk 3
Opvoedingsprobleem Problemen in interacties tussen
kinderen en hun opvoeders
(vanzelfsprekendheid valt weg)
Opvoedingsvragen Soms lastig gedrag, behoefte aan
informatie, ouders voelen zich
competent, steun eigen netwerk is
voldoende
Opvoedingsspanning Beginnende gedragsproblemen,
twijfel aan competentie, behoefte aan
steun, steun eigen netwerk schiet
tekort
Opvoedingscrisis Escalatie van problemen bij kind en
gezin, competentiegevoel verdwenen,
behoefte aan steun, steun eigen
netwerk is onvoldoende
Opvoedingsnood/verontrusting Hardnekkige meer complexe
problemen, machteloos en
incompetent, behoefte of noodzaak
tot intensieve hulp of steun, steun
eigen netwerk ontbreekt grotendeels
Primaire opvoedingsproblemen Problemen in pedagogische interactie
(discongruentie vraag en aanbod)
Secundaire opvoedingsproblemen Kindproblematiek, gestoorde
gezinsrelatiepatronen, individuele
ouderproblematiek
Opvoedingsboom Schema om te volgen om te weten
wat je moet doen of om meer inzicht
in de situatie te krijgen
Hoofdstuk 1
Pedagogie Opvoeding, onderwijs en vorming
centraal. Focus op hoe ontwikkelings-,
opvoedings- en leerprocessen
verlopen, hoe gezinnen, scholen,
organisaties en bredere mtsp
contexten optimale omstandigheden
gecreëerd kunnen worden voor leren
en ontwikkeling van welke
ondersteuning nodig is indien
opvoeden, leren en ontwikkelen niet
vanzelfsprekend verlopen
Opvoeden (Hendrickx) Een complex fenomeen/proces +
constante wisselwerking
Opvoeder Gedurende langere tijd, dagelijks,
met kind samenleeft, zich
verantwoordelijk voel voor toekomst
van kind
Aard/eigenheid kind Manier waarop kind reageert op
pedagogische aanpak van ouders
Baartman Pedagogisch besef
Kluwengezin Alles samen, weinig grenzen tussen
generaties, geen eigen territorium,…
Los zand gezin Hotelsfeer, minder ondersteuning,
zelfstandig, ieder leidt eigen leven
Parentificatie Ouder richt zich tot kind als
medevolwassenen, kind wordt
overgevraagd
Gezinscultuur Kader van opvattingen, expressieve
symbolen en waarden, in termen
waarvan gezinsleden hun situatie,
zichzelf en hun onderlinge
betrekkingen definiëren, hun
gevoelens uitdrukken en meningen
geven
Ecologisch model – Bronfenbrenner Wederzijdse beïnvloeding. Micro-,
meso-, exo-, macro- en
chronosysteem
Procesmodel – Belsky Buffered system, relatie tussen
kwaliteit van opvoeding en aantal
tekorten
Balansmodel – Bakker Weegschaal met protectieve factoren
en risicofactoren (draagkracht en
last)
Hoofdstuk 2
Kind Is niet lastig, maar heeft het lastig
, Pedagogische vraag Kindfactoren in interactie met
omgeving
Autoritatief Hoge warmte, hoge controle
Autoritair Lage warmte, hoge controle
Permissief Hoge warmte, lage controle
Verwaarlozing Lage warmte, lage controle
Pedagogische klimaat Kwaliteit van relatie tussen gezin
Pedagogische boosheid Conflict in belang van het kind
5 ouderlijke vaardigheden – Patterson + ouderlijke betrokkenheid, +
bekrachtiging, disciplineren,
monitoring en problemen oplossen
Goed opvoeden Kind dat zijn talenten ontwikkelt en
voorbereid wordt op samenleving
4 basisvereisten van ouderschap (goed Liefde en affectie geven, kind
genoeg ouderschap) verzorgen, beschermen en veiligheid
bieden, kind van stimulerende
omgeving voorzien
Model van Hellinckx Model met alle factoren in, handig om
in dossiermap te hebben
Hoofdstuk 3
Opvoedingsprobleem Problemen in interacties tussen
kinderen en hun opvoeders
(vanzelfsprekendheid valt weg)
Opvoedingsvragen Soms lastig gedrag, behoefte aan
informatie, ouders voelen zich
competent, steun eigen netwerk is
voldoende
Opvoedingsspanning Beginnende gedragsproblemen,
twijfel aan competentie, behoefte aan
steun, steun eigen netwerk schiet
tekort
Opvoedingscrisis Escalatie van problemen bij kind en
gezin, competentiegevoel verdwenen,
behoefte aan steun, steun eigen
netwerk is onvoldoende
Opvoedingsnood/verontrusting Hardnekkige meer complexe
problemen, machteloos en
incompetent, behoefte of noodzaak
tot intensieve hulp of steun, steun
eigen netwerk ontbreekt grotendeels
Primaire opvoedingsproblemen Problemen in pedagogische interactie
(discongruentie vraag en aanbod)
Secundaire opvoedingsproblemen Kindproblematiek, gestoorde
gezinsrelatiepatronen, individuele
ouderproblematiek
Opvoedingsboom Schema om te volgen om te weten
wat je moet doen of om meer inzicht
in de situatie te krijgen
