1 Collaboratieve onderhandeling &
bemiddeling
1.1 Begrippenkader
Conflict <-> geschil
- Conflict = 2/meer mensen hebben onverenigb doelen/belangen/waarden -
> °(neg) emoties
- Geschil = mogelijke reactie op conflict
o Conflict juridiseren
o Conflict benoemen -> aanspraak formuleren
- Andere reacties
o Conflict vermijden (negeren, loslaten)
o Eigenrichting (geweld)
o Geding
o Oorlog
o ADR (alternative dispute resolution)
Soorten conflictafhandeling
- V wie gaat opl uit?
o Partijdige conflictafhandeling
= 1 partij
o Ts partijdige conflictafhandeling
= beide partijen
Voordelen
Autonomie partijen, goed voor realtie
Evt. creatieve opl
Discreet, snel & goedkoop
o Bovenpartijdige conflictopl
= 3de
o Hybride conflictopl
Verzoening (art. 731-734 GerW)
Vw’en…
Verpl: bv. voorafg verzoening
Gevolg: PV v minn schikking (gn rechtsmidd)
- (Nt-)RBgebonden ((buiten)gerecht)
- Met/zonder geding
Coll onderh (CO)
Onderh = overleg ts partijen -> minn opl
- Vrijw
- Vertrouwelijk (als zo afgesproken)
- Soms contr
Coll onderh = bijgestaan door collaboratieve adv
- Vrijw
- Vertrouwelijk
- Wett geregeld (art. 1738-1747 GerW)
- Contr (coll onderh prot): conflict -> coll onderhandeld akkoord
1
,Bemiddeling
Versch contexten
- Erkende domeinen: fam, burg, soc, met ov
- …
Rol bemiddelaar
- Faciliterende bemiddeling
o Partijen = autonoom (bemiddelaar faciliteert)
o Obv Harvard methode (belangen)
- Evaluatieve bemiddeling
o Distributief: gebas op standpunten
o Vak dmv pendeldiplomatie (bemiddelaar praat afz met partijen)
- Transformatieve bemiddeling
o Focus op relatie ts partijen (dan pas opl zoeken)
o Empowerment & wederz erkenning
+: snel, goedkoop, menselijk, focus op belangen, relatie
-: nt alle conflicten zijn bemiddelb, afh v deskundige
Def
- Art. 1723/1 GerW
- EU BemRL: bem/mediation
o Gestructureerde procedure
Drempelcriterium: bem ovk/regl nodig (= doc met spelregels)
Ook andere procedures
Minitrial (start lijkt op recht proces -> daarna gewone
bem)
Facilitation (bij conflict binnen groep, bv.
werkomgeving)
Nt per se alle klassieke fasen doorlopen (introductie,
inventarisatie, exploratie…)
o Op initiatief v
Partijen: buitengerecht bem
Rechter
Voorgesteld door rechter: gerecht bem
Gelast door rechter: als nt alle partijen zich verzetten
(art. 1734 GerW)
Wet (wett voorgeschreven)
Nt in BE (wel verzoeningspoging)
Bv. IT: verplichte voorafg bem poging
o Anders proces voor RB ≠ ontv
o Wel nog adv bij die bem (anders minder werk
voor adv)
o HvJ: nt sanctioneren als partij bem stopzet
zonder geldige reden
o Ook recht bem
Bemiddelaar = rechter die later nt bev in geschil
<-> Gerecht bem: RB-gebonden
<-> Verzoening: door rechter die ook bev als verzoening
mislukt
BE: KMS (kamer voor minn schikking)
2
, Volledig vertrouwelijk
Speciaal opgeleide rechters
Voorafg OF hangende proces (art. 731/1-733/1 GerW)
Schorsing verj
Vroeger enkel in fam & jeugdRB (art. 1253ter/1 GerW)
-> Nu in bijna alle RC’s in 1ste aanleg & HB (wet 2023)
o NT verzoening (art. 731-734 GerW)
Soorten
- Buitengerecht bem
o Voor/tijdens/na rechtspleging
o Zonder rechter
o Evt. bem ad hoc / in het wild
= met nt-erkend bemiddelaar
Kan enkel bij geschil ts 2 ond
- Gerecht bem
o = rechter ‘beveelt’ bem
1.2 Wett kader
Toep gebied (art. 1724+1738 gerW)
- Vermogensrecht geschillen (in geld waardeerb)
-> ook tav publR RP
- Nt-vermogensrecht geschillen
o Enkel als vatb voor dading
o OF echtsch geschillen (art. 572bis)
Beding
- Bem beding (art. 1725 GerW)
o Kan in elke ovk (<-> arbitrage: verboden in bep contr)
o Gevolgen
Opschortende exceptie (als partij toch direct nr RB gaat ->
opwerpen dat nog nt bemiddeld)
Dringende/voorl maatr kan wel nog
- Onderh beding: nt expl in W maar kan wel
Bemiddelaar/adv
- Erkende bemiddelaar: deo code
- Collaboratieve adv
o Ingeschreven op lijst, bijz opleiding, deo code (art. 1739 GerW)
o Terugtrekkingspl (art. 1743 GerW): geschil gaat nr RB -> coll adv
mag nt meer meedoen
Protocol
- Bem prot (art. 1731 GerW): partijen, bemiddelaar, datum, K, geschil,
ondertekend
- Coll onderh prot (art. 1741 GerW): verdeling K = enkel mbt onderh (want
erelonen = voor partijen zelf)
CO: info verpl (art. 1745 GerW)
- (CO = volledige transparantie)
- = uitwerken in CO-protocol
3
bemiddeling
1.1 Begrippenkader
Conflict <-> geschil
- Conflict = 2/meer mensen hebben onverenigb doelen/belangen/waarden -
> °(neg) emoties
- Geschil = mogelijke reactie op conflict
o Conflict juridiseren
o Conflict benoemen -> aanspraak formuleren
- Andere reacties
o Conflict vermijden (negeren, loslaten)
o Eigenrichting (geweld)
o Geding
o Oorlog
o ADR (alternative dispute resolution)
Soorten conflictafhandeling
- V wie gaat opl uit?
o Partijdige conflictafhandeling
= 1 partij
o Ts partijdige conflictafhandeling
= beide partijen
Voordelen
Autonomie partijen, goed voor realtie
Evt. creatieve opl
Discreet, snel & goedkoop
o Bovenpartijdige conflictopl
= 3de
o Hybride conflictopl
Verzoening (art. 731-734 GerW)
Vw’en…
Verpl: bv. voorafg verzoening
Gevolg: PV v minn schikking (gn rechtsmidd)
- (Nt-)RBgebonden ((buiten)gerecht)
- Met/zonder geding
Coll onderh (CO)
Onderh = overleg ts partijen -> minn opl
- Vrijw
- Vertrouwelijk (als zo afgesproken)
- Soms contr
Coll onderh = bijgestaan door collaboratieve adv
- Vrijw
- Vertrouwelijk
- Wett geregeld (art. 1738-1747 GerW)
- Contr (coll onderh prot): conflict -> coll onderhandeld akkoord
1
,Bemiddeling
Versch contexten
- Erkende domeinen: fam, burg, soc, met ov
- …
Rol bemiddelaar
- Faciliterende bemiddeling
o Partijen = autonoom (bemiddelaar faciliteert)
o Obv Harvard methode (belangen)
- Evaluatieve bemiddeling
o Distributief: gebas op standpunten
o Vak dmv pendeldiplomatie (bemiddelaar praat afz met partijen)
- Transformatieve bemiddeling
o Focus op relatie ts partijen (dan pas opl zoeken)
o Empowerment & wederz erkenning
+: snel, goedkoop, menselijk, focus op belangen, relatie
-: nt alle conflicten zijn bemiddelb, afh v deskundige
Def
- Art. 1723/1 GerW
- EU BemRL: bem/mediation
o Gestructureerde procedure
Drempelcriterium: bem ovk/regl nodig (= doc met spelregels)
Ook andere procedures
Minitrial (start lijkt op recht proces -> daarna gewone
bem)
Facilitation (bij conflict binnen groep, bv.
werkomgeving)
Nt per se alle klassieke fasen doorlopen (introductie,
inventarisatie, exploratie…)
o Op initiatief v
Partijen: buitengerecht bem
Rechter
Voorgesteld door rechter: gerecht bem
Gelast door rechter: als nt alle partijen zich verzetten
(art. 1734 GerW)
Wet (wett voorgeschreven)
Nt in BE (wel verzoeningspoging)
Bv. IT: verplichte voorafg bem poging
o Anders proces voor RB ≠ ontv
o Wel nog adv bij die bem (anders minder werk
voor adv)
o HvJ: nt sanctioneren als partij bem stopzet
zonder geldige reden
o Ook recht bem
Bemiddelaar = rechter die later nt bev in geschil
<-> Gerecht bem: RB-gebonden
<-> Verzoening: door rechter die ook bev als verzoening
mislukt
BE: KMS (kamer voor minn schikking)
2
, Volledig vertrouwelijk
Speciaal opgeleide rechters
Voorafg OF hangende proces (art. 731/1-733/1 GerW)
Schorsing verj
Vroeger enkel in fam & jeugdRB (art. 1253ter/1 GerW)
-> Nu in bijna alle RC’s in 1ste aanleg & HB (wet 2023)
o NT verzoening (art. 731-734 GerW)
Soorten
- Buitengerecht bem
o Voor/tijdens/na rechtspleging
o Zonder rechter
o Evt. bem ad hoc / in het wild
= met nt-erkend bemiddelaar
Kan enkel bij geschil ts 2 ond
- Gerecht bem
o = rechter ‘beveelt’ bem
1.2 Wett kader
Toep gebied (art. 1724+1738 gerW)
- Vermogensrecht geschillen (in geld waardeerb)
-> ook tav publR RP
- Nt-vermogensrecht geschillen
o Enkel als vatb voor dading
o OF echtsch geschillen (art. 572bis)
Beding
- Bem beding (art. 1725 GerW)
o Kan in elke ovk (<-> arbitrage: verboden in bep contr)
o Gevolgen
Opschortende exceptie (als partij toch direct nr RB gaat ->
opwerpen dat nog nt bemiddeld)
Dringende/voorl maatr kan wel nog
- Onderh beding: nt expl in W maar kan wel
Bemiddelaar/adv
- Erkende bemiddelaar: deo code
- Collaboratieve adv
o Ingeschreven op lijst, bijz opleiding, deo code (art. 1739 GerW)
o Terugtrekkingspl (art. 1743 GerW): geschil gaat nr RB -> coll adv
mag nt meer meedoen
Protocol
- Bem prot (art. 1731 GerW): partijen, bemiddelaar, datum, K, geschil,
ondertekend
- Coll onderh prot (art. 1741 GerW): verdeling K = enkel mbt onderh (want
erelonen = voor partijen zelf)
CO: info verpl (art. 1745 GerW)
- (CO = volledige transparantie)
- = uitwerken in CO-protocol
3
