Werkveldoriëntatie (volledige samenvatting)

INLEIDING:
WERKVELDORIËNTATIE
1 WIE IS DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT?
BEROEPSKWALIFICATIE (OKTOBER 2021): beschrijft wat het werk van een
psychologisch consulent inhoudt.
- Competenties: Geeft aan welke vaardigheden en kennis nodig zijn.
- Werkomgeving: Legt uit waar en onder welke omstandigheden ze werken.
- Autonomie en verantwoordelijkheid: Omschrijft de zelfstandigheid en
verantwoordelijkheden in het werk.

Geen titelbescherming: geen officiële erkenning of bescherming voor deze titel op
federaal niveau

BEROEPSKWALIFICATIE DOOR VLAAMSE OVERHEID:
Rol van de psychologisch consulent:
- Past psychologische theorieën, methodes en technieken toe
- Werkt preventief om problemen te voorkomen
- Begeleidt de zorggebruiker en zijn omgeving
- Een psychodiagnostisch, counselend en/of coachend proces opzetten

Doel: bevorderen welzijn van mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben

TAKEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT:
Diensten en taken: hulp aanbieden binnen eigen vaardigheden en kennis

Verantwoordelijkheid:
- Verantwoordelijkheid voor het eigen werk
- Onder leiding of supervisie werken van een autonoom geestelijk
gezondheidsberoep (zoals artsen of klinisch psychologen)

Doelgroep:
- Personen van alle leeftijden met verschillende hulpvragen
- Rekening houdend met sociale, psychologische, culturele, biologische en fysieke
factoren
- Respect voor diversiteit in de zorg

CONTEXTEN WAARIN DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT WERKT:
- Geestelijke gezondheidszorg (vb. psychiatrisch ziekenhuis)
- Gezondheidsinstellingen (vb. ziekenhuis)
- Jeugd en gezin (vb. bijzondere jeugdzorg)
- Voorzieningen voor personen met een beperking (vb. woongroep)
- Diensten voor geïntegreerd breed onthaal (vb. samenwerking met
hulpverleners in de buurt)
- Justitie en politie (vb. slachtofferhulp)
- Werk, bedrijven & organisaties (vb. coaching van medewerkers bij burn-out)
- Onderwijs (vb. begeleiding van leerlingen met leerproblemen)
- Zelfstandig (vb. starten van een eigen praktijk, zonder ervaring)

,1.1 BEROEPSPROFIEL VAN EEN PSYCHOLOGISCH CONSULENT (5 ROLLEN/
FUNCTIES)
PSYCHODIAGNOSTICUS:
- Voert psychologische onderzoeken uit om problemen te identificeren.
- Vb. Iemand komt voor een test om te bepalen of hij ADHD heeft.

COUNSELOR:
- Biedt emotionele en praktische ondersteuning aan cliënten.
- Vb. Een vrouw zoekt ondersteuning omdat ze zich overweldigd voelt door haar
nieuwe baan.

COACH:
- Helpt mensen bij het bereiken van persoonlijke of professionele doelen.
- Vb. Een student werkt met een coach om zijn studievaardigheden te verbeteren
en zijn examenstress te verminderen.

DOORVERWIJZER:
- Verwijst cliënten door naar andere zorgverleners indien nodig.
- Vb. Een psychologisch consulent merkt dat een cliënt therapie nodig heeft en
verwijst haar naar een psycholoog.

CASEMANAGER:
- Begeleidt en coördineert de zorg voor cliënten, zodat zij de juiste hulp krijgen.
- Vb. Een casemanager coördineert de zorg voor een jongere die verschillende
hulpverleners nodig heeft, zoals een psycholoog en maatschappelijk werker.


1.2 STAND VAN ZAKEN WETSVOORSTEL ROND WETTELIJKE ERKENNING VAN DE
PSYCHOLOGISCH CONSULENT
WETSVOORSTEL: gaat om erkenning binnen de bestaande wetten voor
gezondheidszorgberoepen.

CONCREET IN HET WETSVOORSTEL:
- Officiële erkenning en bescherming van de titel ‘psychologisch consulent’
- Psychologisch consulent kan bepaalde diagnostische taken uitvoeren
- Psychologisch consulent mag preventieve en begeleidende taken uitvoeren


2 WERKVELDEN VAN DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT

2.1 ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
ONDERWERP: gedrag, emoties en gedachten op de werkplek
BEREIK: individuen en groepen
FOCUS: gewone mensen, geen psychische ziektes
DOEL: gedrag in organisaties begrijpen en voorspellen

WERKPLEKKEN:
- In bedrijven (HR-dienst: beheren van personeelszaken)
- Rekrutering en selectie kantoren (sollicitaties)
- Learning en development, coaching

, - Preventie en welzijn op het werk
- Trajectbegeleiding werkzoekenden
- Maatwerk voor mensen met een arbeidshandicap
- Loopbaanbegeleiding
- Outplacement (ontslag)


2.2 SCHOOL- EN PEDAGOGISCH WERKVELD
ADVISEREN: helpen van leerkrachten, ouders en opvoeders
BEGELEIDEN: ondersteunen van kinderen en jongeren thuis en op school

WERKPLEKKEN:
- (Buitengewoon) basisonderwijs als zorgcoördinator
- (Buitengewoon) secundair onderwijs als leerlingbegeleider
- Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB)
- Centra voor ontwikkelingsstoornissen
- Bijzondere jeugdzorg
- Thuisbegeleidingsdiensten
- Diensten voor pleegzorg
- Opvoedingswinkels (= laagdrempelige huizen waar ouders van alle leeftijden
kunnen binnenkomen met vragen rond opvoeding.)


2.3 KLINISCH WERKVELD
FOCUS: hulp aan mensen met psychosociale problemen (geestelijke
gezondheidszorg)

WERKPLEKKEN:
- Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGGZ)
- Centra Algemeen Welzijn (CAW)
- Expertisecentra voor autisme
- Psychiatrische centra of ziekenhuizen
- Groepspraktijken en privépraktijken
- Slachtofferhulp en Jeugd en Gezin


3 MET WIE WERKT DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT SAMEN?
MULTI-DISCIPLINAIR TEAM:
- Leden uit verschillende functies
- Ieder vanuit hun vakgebied
- Kennis wordt gecombineerd
- Meerwaarde: zet mekaar aan het denken, inspiratie, meer mensen om te
overleggen


3.1 PSYCHOLOOG
ROL: begrijpt en verandert gedrag, gedachten en emoties.

AFSTUDEERRICHTINGEN:
- Arbeids- en Organisatiepsychologie
- School- en Pedagogische psychologie
- Klinische psychologie
- Onderzoeks- of Experimentele psychologie