Samenvatting Sociologie HC3

Sociaal handelen, sociale interactie en communicatie

Macrosociologie: hoe individuen sociaal functioneren binnen de ruime
sociale werkelijkheid (samenleving)

Mesosociologie (bouwwerken): hoe individuen sociaal functioneren binnen
instituties, netwerken, organisaties, groeperingen…

Microsociologie (bouwstenen): hoe individuen sociaal functioneren in
directe relaties met anderen




Sociaal handelen

: Mensen leven samen, dus reageren op elkaar en stemmen hun gedrag op
elkaar af

Handelen dat zijn zin en betekenis ontleent aan een betrokkenheid op
andere mensen en in zijn verloop op andere mensen is gericht en er ook
door bepaald wordt (Max Weber)

 Zinvolle betrokkenheid op gedrag van anderen
 Wisselwerking tussen mensen (impliciet of expliciet)

Samenleven en ontmoeten op verschillende manieren:

 Gewild, ongewild
 Oppervlakkig, intensief
 Eenmalig, herhaald
 Verbaal, non-verbaal
 Direct, indirect

Sociaal handelen van de mens

,  Handelen van de mens dat beïnvloed wordt door handelen van
andere mensen
 Handelen dat plaatsvindt in een sociale omgeving
 Handelen dat de kenmerken van die sociale omgeving ondergaat

: De uit sociaal handelen voortgekomen patronen en structuren in hun
ontstaan, voortbestaan en verandering

Niet alle handelen is sociaal handelen

 Haren van een hond knippen
 Een tafel maken

Reflectie door Weber

Geen sociaal handelen:

 Gelijktijdig gedrag van mensen op eenzelfde prikkel
 Massagedrag
 Imitatie van gedrag

Wel sociaal handelen:

 Samenwerking, conflict, …
 Asociaal gedrag, niet handelen, …

Maar: scheidingslijn soms moeilijk te trekken

Typologie

4 categorieën van sociaal handelen (Max Weber)

1. Doel rationeel handelen
2. Waarde rationeel handelen
3. Affectief handelen
4. Traditioneel handelen

: 4 ideaaltypen, in realiteit vaak een mengvorm van deze ideaaltypen



Doel rationeel handelen

: Instrumenteel handelen, gericht op het rationeel verwezenlijken van
weloverwogen doelstellingen

 Doelen, middelen en neveneffecten en hun onderlinge verhouding
 Optimalisatie van efficiëntie, kosten-batenanalyse
 Doelen kunnen tussenschakels zijn in een reeks van meerdere
doeleinden

Waarde rationeel handelen