SAMENVATTING DIERKUNDE PRACTICUMEXAMEN
PRACTICUM 1: DE VROEGE EMBRYONALE ONTWIKKELING VAN DE ZEESTER
- Behoren tot de Echinodermata
- Echinodermata/stekelhuidigen zoals de zeester behoren tot de deuterostomia
➔ Bij deze dieren wordt de blastoporus de anus
➔ De mond is een nieuwvorming
➔ Bij zeesterrenembryo’s komen drie kiemlagen voor, namelijk ectoderm, mesoderm en endoderm
➔ Zeesterren hebben een enterocoel = de coeloomholte ontstaat in het mesoderm door afsnoering
1. DE PRIMAIRE OOCYT
- Cellen zijn in rustfase, rijpingsdelingen blijven achterwege
- Typisch kenmerk: kiemblaasje of vrouwelijke pronucleus (=celkern)
- Wordt afgelijnd door het oölemma (=plasmamembraan)
- Vittelinemembraan (omgeeft het eitje)
- Zeesterren hebben een homolecithaal ei met weinig dooier die verspreid ligt.
- Andere voorbeelden van diergroepen met dit type ei zijn andere Echinodermata of Chordata (bv.
Zoogdieren)
- Primaire oöcyten zitten in het ovarium (eierstokken)
messages.downloaded_by
,2. DE BEVRUCHTING
- Binnen ovarium gebeuren er geen rijpingsdelingen
- Als primaire oocyt in zeewater komt beginnen die
1) Kiemblaasje breekt open en verdwijnt
2) De zaadcel dringt de eicel binnen.
3) Rond de eicel wordt de vitellinemembraan de fertilisatiemembraan.
4) De fertilisatiemembraan komt los van het cytoplasma
5) Hierdoor ontstaat een perivitellineruimte.
6) De mannelijke en vrouwelijke pronucleus versmelten → vorming van de zygote.
- Rijpingsdelingen = MEIOSE
- Nut fertilisatiemembraan:
➔ voorkomt dat meerdere zaadcellen binnendringen (polyspermie)
➔ beschermt de zygote
3. KLIEVINGSDELINGEN
- Na de bevruchting begint de zygote zich snel te delen.
- 1e en 2e klievingsvlak: evenwijdig aan de poolas
➔ ontstaan van 4 blastomeren
- 3e klievingsvlak: horizontaal
- verdere delingen → morula (moerbei-achtig bolletje)
- De volledige zygote deelt → holoblastische klieving
- Klievingsdelingen zijn MITOSE
messages.downloaded_by
,Wat als blastomeren in 2-cellig stadium worden gescheiden?
➔ Elke blastomeer kan uitgroeien tot een volledig embryo. (cellen zijn totipotent)
➔ Er ontstaan dus twee identieke individuen.
Waarom krijgt het negenbandig gordeldier identieke vierlingen?
➔ Het embryo splitst zich vroeg in meerdere identieke delen.
➔ Elk deel ontwikkelt zich tot een apart embryo.
Vergelijk de grootte van een niet-gekliefd ei met een 2,4,8 en 16-cellig stadium. Wat stel je vast en hoe kan je
dit verklaren?
➔ Bij elke deling wordt het cytoplasma verdeeld over kleinere blastomeren
➔ Het totale embryo blijft ongeveer even groot.
➔ De cellen worden telkens kleiner.
➔ Dit komt doordat er snelle celdelingen plaatsvinden zonder groei tussendoor.
4. VORMING BLASTULA
- Blastomeren gaan meer aan de buitenkant liggen van 16-32-cellig stadium en worden kleiner
- Er ontstaat een centrale, met vocht gevulde holte = blastocoel
- Vanaf ±64–128 cellen spreekt men van een blastula met blastocoel (als centrale, met vocht gevulde holte)
- Vroege blastula -> fertilisatiemembraan nog aanwezig
- Late blastula -> blastula breekt uit fertilisatiemembraan
- Blastula beweegt met behulp van cilia/trilharen
messages.downloaded_by
, Hoe noemt de primaire holte in het blastulastadium?
➔ Blastocoel
Wat is het nut van de cilia bij de blastula?
➔ zorgen voor voortbeweging van de blastula
Heeft de menselijke blastula ook cilia?
➔ Nee of nauwelijks want blastula moet niet actief bewegen in vloeistof zoals bij veel larvale vormen
van zeedieren
➔ Het menselijke embryo beweegt niet vrij in water zoals een zeesterembryo.
5. GASTRULATIE
- Cellen aan de vegetatieve pool stulpen naar binnen (blastomeren aan de ventrale kant)
- Zo ontstaan er twee kiembladen
➔ ectoderm = buitenste laag
➔ endoderm = binnenste laag
- tijdens deze beweging wordt er een tweede holte gevormd, die door de endodermale cellen afgelijnd
wordt
- aan top holte -> mesenchymcellen migreren uit de dunne wand (later mesoderm) in de blastocoel
➔ zij worden de skeletelementen van de zeester
- zowel links als rechts van de oerdarm ontstaan blaasjes die afsnoeren -> coeloomvesikels
➔ vormen later de coeloomholtes
Hoe noemt de secundaire holte in dit gastrulastadium?
➔ Archenteron
Welke symmetrie heeft dit embryonaal stadium?
➔ Radiale symmetrie
messages.downloaded_by
PRACTICUM 1: DE VROEGE EMBRYONALE ONTWIKKELING VAN DE ZEESTER
- Behoren tot de Echinodermata
- Echinodermata/stekelhuidigen zoals de zeester behoren tot de deuterostomia
➔ Bij deze dieren wordt de blastoporus de anus
➔ De mond is een nieuwvorming
➔ Bij zeesterrenembryo’s komen drie kiemlagen voor, namelijk ectoderm, mesoderm en endoderm
➔ Zeesterren hebben een enterocoel = de coeloomholte ontstaat in het mesoderm door afsnoering
1. DE PRIMAIRE OOCYT
- Cellen zijn in rustfase, rijpingsdelingen blijven achterwege
- Typisch kenmerk: kiemblaasje of vrouwelijke pronucleus (=celkern)
- Wordt afgelijnd door het oölemma (=plasmamembraan)
- Vittelinemembraan (omgeeft het eitje)
- Zeesterren hebben een homolecithaal ei met weinig dooier die verspreid ligt.
- Andere voorbeelden van diergroepen met dit type ei zijn andere Echinodermata of Chordata (bv.
Zoogdieren)
- Primaire oöcyten zitten in het ovarium (eierstokken)
messages.downloaded_by
,2. DE BEVRUCHTING
- Binnen ovarium gebeuren er geen rijpingsdelingen
- Als primaire oocyt in zeewater komt beginnen die
1) Kiemblaasje breekt open en verdwijnt
2) De zaadcel dringt de eicel binnen.
3) Rond de eicel wordt de vitellinemembraan de fertilisatiemembraan.
4) De fertilisatiemembraan komt los van het cytoplasma
5) Hierdoor ontstaat een perivitellineruimte.
6) De mannelijke en vrouwelijke pronucleus versmelten → vorming van de zygote.
- Rijpingsdelingen = MEIOSE
- Nut fertilisatiemembraan:
➔ voorkomt dat meerdere zaadcellen binnendringen (polyspermie)
➔ beschermt de zygote
3. KLIEVINGSDELINGEN
- Na de bevruchting begint de zygote zich snel te delen.
- 1e en 2e klievingsvlak: evenwijdig aan de poolas
➔ ontstaan van 4 blastomeren
- 3e klievingsvlak: horizontaal
- verdere delingen → morula (moerbei-achtig bolletje)
- De volledige zygote deelt → holoblastische klieving
- Klievingsdelingen zijn MITOSE
messages.downloaded_by
,Wat als blastomeren in 2-cellig stadium worden gescheiden?
➔ Elke blastomeer kan uitgroeien tot een volledig embryo. (cellen zijn totipotent)
➔ Er ontstaan dus twee identieke individuen.
Waarom krijgt het negenbandig gordeldier identieke vierlingen?
➔ Het embryo splitst zich vroeg in meerdere identieke delen.
➔ Elk deel ontwikkelt zich tot een apart embryo.
Vergelijk de grootte van een niet-gekliefd ei met een 2,4,8 en 16-cellig stadium. Wat stel je vast en hoe kan je
dit verklaren?
➔ Bij elke deling wordt het cytoplasma verdeeld over kleinere blastomeren
➔ Het totale embryo blijft ongeveer even groot.
➔ De cellen worden telkens kleiner.
➔ Dit komt doordat er snelle celdelingen plaatsvinden zonder groei tussendoor.
4. VORMING BLASTULA
- Blastomeren gaan meer aan de buitenkant liggen van 16-32-cellig stadium en worden kleiner
- Er ontstaat een centrale, met vocht gevulde holte = blastocoel
- Vanaf ±64–128 cellen spreekt men van een blastula met blastocoel (als centrale, met vocht gevulde holte)
- Vroege blastula -> fertilisatiemembraan nog aanwezig
- Late blastula -> blastula breekt uit fertilisatiemembraan
- Blastula beweegt met behulp van cilia/trilharen
messages.downloaded_by
, Hoe noemt de primaire holte in het blastulastadium?
➔ Blastocoel
Wat is het nut van de cilia bij de blastula?
➔ zorgen voor voortbeweging van de blastula
Heeft de menselijke blastula ook cilia?
➔ Nee of nauwelijks want blastula moet niet actief bewegen in vloeistof zoals bij veel larvale vormen
van zeedieren
➔ Het menselijke embryo beweegt niet vrij in water zoals een zeesterembryo.
5. GASTRULATIE
- Cellen aan de vegetatieve pool stulpen naar binnen (blastomeren aan de ventrale kant)
- Zo ontstaan er twee kiembladen
➔ ectoderm = buitenste laag
➔ endoderm = binnenste laag
- tijdens deze beweging wordt er een tweede holte gevormd, die door de endodermale cellen afgelijnd
wordt
- aan top holte -> mesenchymcellen migreren uit de dunne wand (later mesoderm) in de blastocoel
➔ zij worden de skeletelementen van de zeester
- zowel links als rechts van de oerdarm ontstaan blaasjes die afsnoeren -> coeloomvesikels
➔ vormen later de coeloomholtes
Hoe noemt de secundaire holte in dit gastrulastadium?
➔ Archenteron
Welke symmetrie heeft dit embryonaal stadium?
➔ Radiale symmetrie
messages.downloaded_by
