SAMENVATTING:
DIDACTIEK LO
OPO PRAKTIJK LO-BR OF2
,INHOUD
1. ONTWIKKELINGSGERICHT BEWEGINGSONDERWIJS – OGBO ______________________________________ 4
DEFINITIE _____________________________________________________________________________________________ 4
AO – EGO – OO _______________________________________________________________________________________ 4
KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN ___________________________________________________________________________ 4
2. DE LERAAR DOET ERTOE _________________________________________________________________________ 6
LINK MET KLASMANAGEMENT _____________________________________________________________________________ 6
WELBEVINDEN VAN LEERLINGEN __________________________________________________________________________ 6
BELANG VAN DE RELATIE LKR-LL ___________________________________________________________________________ 6
DE LKR BINNEN DE RELATIE LKR-LL _________________________________________________________________________ 7
3. DE KERNOPDRACHT VAN HET BEWEGINGSONDERWIJS ___________________________________________ 9
BASISPRINCIPES _______________________________________________________________________________________ 9
LEERDOELEN EN EINDTERMEN & ONTWIKKELINGSDOELEN ____________________________________________________ 10
MOTORISCH LEREN EN DE TAAK VAN DE LERAAR LO __________________________________________________________ 12
4. DE LEERPLANNEN ALS BASIS VOOR PLANMATIG WERKEN ________________________________________ 15
WETTELIJK KADER MBT PLANNING VAN HET ONDERWIJS ______________________________________________________ 15
PLANNING VAN HET LO-ONDERWIJS ______________________________________________________________________ 15
DE VERSCHILLENDE PLANNINGSDOCUMENTEN _____________________________________________________________ 15
5. HET CREËREN VAN EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING ____________________________________________ 20
CURRICULUM EN DIDACTISCH ONTWERPEN ________________________________________________________________ 20
EEN EFFECTIEF ONDERWIJSAANBOD VOORZIEN _____________________________________________________________ 21
BETEKENISVOLLE LEERINHOUDEN ONTWERPEN _____________________________________________________________ 21
UITWERKEN VAN LEERLIJNEN ____________________________________________________________________________ 22
DIFFERENTIËREN ______________________________________________________________________________________ 24
DIDACTISCHE WERKVORMEN & LEERMIDDELEN VARIËREN ____________________________________________________ 30
ZELFSTANDIG LEREN STIMULEREN ________________________________________________________________________ 37
6. BREED OBSERVEREN EN EVALUEREN ___________________________________________________________ 41
2
,EVALUEREN: BEGRIPSAFBAKENING _______________________________________________________________________ 41
WAAROM EVALUEREN WE? ______________________________________________________________________________ 41
VERANDERENDE IDEEËN OVER EVALUATIE __________________________________________________________________ 42
DE ALGEMENE PRINCIPES VAN EVALUATIE IN HET BASISONDERWIJS _____________________________________________ 42
BREED EVALUEREN, BREED OBSERVEREN __________________________________________________________________ 44
HARDE & ZACHTE EVALUATIE ____________________________________________________________________________ 45
EVALUEREN EN LEERLIJNEN _____________________________________________________________________________ 46
7. RAPPORTEREN _________________________________________________________________________________ 48
WAAROM? ___________________________________________________________________________________________ 48
BELANG & RELATIE MET BREED EVALUEREN _________________________________________________________________ 48
RAPPORTEREN = MEER DAN CIJFERS ______________________________________________________________________ 48
BEWEGINGSRAPPORTEN ________________________________________________________________________________ 49
3
, 1. ONTWIKKELINGSGERICHT BEWEGINGSONDERWIJS – OGBO
DEFINITIE
• OGBO is een onderwijsvisie dat vertrekt vanuit de mogelijkheden van elk kind:
o Ontwikkelings- en leerkansen krijgen
Leren actief mee vormgeving aan hun eigen leerproces
In ≠ bewegingssituaties
o Zet in op brede en specifieke ontwikkeling
Brede = sociale, emotionele, motorische, taal- en culturele vaardigheden
o Voorbereiden op de samenleving door: communiceren, kritisch denken, onderzoeken en samenwerken
o Op eigen niveau groeien en succeservaringen opdoen
Uitdagende, gevarieerde & gedifferentieerde activiteiten
o Is een onderwijs-pedagogisch concept geïnspireerd door het concept van AO – EGO – OO
AO – EGO – OO
Adaptief onderwijs (stevens) Ervaringsgericht onderwijs (laevers) Ontwikkelend onderwijs (vygotsky)
Respect voor de basisbehoefte van wat lln ervaren tijdens het leren – Onderwijs moet ontwikkeling
kinderen leerproces is het belangrijkste & hoe ze vooruithelpen (maar niet te ver) →
hun daarbij voelen opdrachten krijgen die ze nog niet volledig
zelfstandig kunnen.
Belang interactie ll – lkr of ll – bekwame ll
→ leren en ontwikkelen door
samenwerking, uitleg krijgen &
deelneming
− Welbevinden: goed, veilig &
− Relatie: geaccepteerd weten, erbij Zone van naaste ontwikkeling:
ontspannen voelen i/d klas → sociaal-
horen, veilig voelen → goede
emotionele ontwikkeling verloopt ++ − Het ≠ tussen wat een ll al zelfstandig
klassfeer!
kan
− Competentie: “ik kan iets” →
− En wat de ll kan met hulp van een lkr
zelfvertrouwen ontwikkelen!
− Betrokkenheid: actief, of een ervaren persoon
− Autonomie: “ik kan het zelf”, geïnteresseerd & geconcentreerd
leergedrag zelfsturen → gedeelde deelnemen → leren echt &
verantwoordelijkheid lkr-lln! ontwikkelen ze
Motivatietheorie: mensen zijn meer Lkr kan aspecten uitdagen door Intentioneel leren: bewuste,
gemotiveerd als zij kunnen leven vanuit selecteren van materialen en inrichting doelgerichte activiteit
hun 3 basisbehoefte
− Pas als ll zich een taak kunnen
stellen: “ik wil dat kunnen”
Incidenteel leren: leren bij toeval /
zonder intentie om te leren
KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN
Een positief en veilig leerklimaat Betekenisvolle opdrachten Ondersteuning door interactie
Veilig en goed voelen in de les Leren beter als taken aansluiten bij Leren door samenwerking &
leefwereld, interesses & niveau ondersteuning van lkr of medelln
Mogen/durven fouten maken, leren uit
fouten → ++ ontwikkeling van hun Activiteiten moeten uitdagend, Moeilijke taken uitvoeren door uitleg, FB,
vaardigheid motiverend & herkenbaar zijn samenwerking & hulp
Mentale ruimte vrijmaken voor taken met Gevoel van zinvolheid hebben & dat ze Essentieel dat ze er niet alleen voor staan
confrontaties mogen meedenken en kiezen
4
DIDACTIEK LO
OPO PRAKTIJK LO-BR OF2
,INHOUD
1. ONTWIKKELINGSGERICHT BEWEGINGSONDERWIJS – OGBO ______________________________________ 4
DEFINITIE _____________________________________________________________________________________________ 4
AO – EGO – OO _______________________________________________________________________________________ 4
KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN ___________________________________________________________________________ 4
2. DE LERAAR DOET ERTOE _________________________________________________________________________ 6
LINK MET KLASMANAGEMENT _____________________________________________________________________________ 6
WELBEVINDEN VAN LEERLINGEN __________________________________________________________________________ 6
BELANG VAN DE RELATIE LKR-LL ___________________________________________________________________________ 6
DE LKR BINNEN DE RELATIE LKR-LL _________________________________________________________________________ 7
3. DE KERNOPDRACHT VAN HET BEWEGINGSONDERWIJS ___________________________________________ 9
BASISPRINCIPES _______________________________________________________________________________________ 9
LEERDOELEN EN EINDTERMEN & ONTWIKKELINGSDOELEN ____________________________________________________ 10
MOTORISCH LEREN EN DE TAAK VAN DE LERAAR LO __________________________________________________________ 12
4. DE LEERPLANNEN ALS BASIS VOOR PLANMATIG WERKEN ________________________________________ 15
WETTELIJK KADER MBT PLANNING VAN HET ONDERWIJS ______________________________________________________ 15
PLANNING VAN HET LO-ONDERWIJS ______________________________________________________________________ 15
DE VERSCHILLENDE PLANNINGSDOCUMENTEN _____________________________________________________________ 15
5. HET CREËREN VAN EEN KRACHTIGE LEEROMGEVING ____________________________________________ 20
CURRICULUM EN DIDACTISCH ONTWERPEN ________________________________________________________________ 20
EEN EFFECTIEF ONDERWIJSAANBOD VOORZIEN _____________________________________________________________ 21
BETEKENISVOLLE LEERINHOUDEN ONTWERPEN _____________________________________________________________ 21
UITWERKEN VAN LEERLIJNEN ____________________________________________________________________________ 22
DIFFERENTIËREN ______________________________________________________________________________________ 24
DIDACTISCHE WERKVORMEN & LEERMIDDELEN VARIËREN ____________________________________________________ 30
ZELFSTANDIG LEREN STIMULEREN ________________________________________________________________________ 37
6. BREED OBSERVEREN EN EVALUEREN ___________________________________________________________ 41
2
,EVALUEREN: BEGRIPSAFBAKENING _______________________________________________________________________ 41
WAAROM EVALUEREN WE? ______________________________________________________________________________ 41
VERANDERENDE IDEEËN OVER EVALUATIE __________________________________________________________________ 42
DE ALGEMENE PRINCIPES VAN EVALUATIE IN HET BASISONDERWIJS _____________________________________________ 42
BREED EVALUEREN, BREED OBSERVEREN __________________________________________________________________ 44
HARDE & ZACHTE EVALUATIE ____________________________________________________________________________ 45
EVALUEREN EN LEERLIJNEN _____________________________________________________________________________ 46
7. RAPPORTEREN _________________________________________________________________________________ 48
WAAROM? ___________________________________________________________________________________________ 48
BELANG & RELATIE MET BREED EVALUEREN _________________________________________________________________ 48
RAPPORTEREN = MEER DAN CIJFERS ______________________________________________________________________ 48
BEWEGINGSRAPPORTEN ________________________________________________________________________________ 49
3
, 1. ONTWIKKELINGSGERICHT BEWEGINGSONDERWIJS – OGBO
DEFINITIE
• OGBO is een onderwijsvisie dat vertrekt vanuit de mogelijkheden van elk kind:
o Ontwikkelings- en leerkansen krijgen
Leren actief mee vormgeving aan hun eigen leerproces
In ≠ bewegingssituaties
o Zet in op brede en specifieke ontwikkeling
Brede = sociale, emotionele, motorische, taal- en culturele vaardigheden
o Voorbereiden op de samenleving door: communiceren, kritisch denken, onderzoeken en samenwerken
o Op eigen niveau groeien en succeservaringen opdoen
Uitdagende, gevarieerde & gedifferentieerde activiteiten
o Is een onderwijs-pedagogisch concept geïnspireerd door het concept van AO – EGO – OO
AO – EGO – OO
Adaptief onderwijs (stevens) Ervaringsgericht onderwijs (laevers) Ontwikkelend onderwijs (vygotsky)
Respect voor de basisbehoefte van wat lln ervaren tijdens het leren – Onderwijs moet ontwikkeling
kinderen leerproces is het belangrijkste & hoe ze vooruithelpen (maar niet te ver) →
hun daarbij voelen opdrachten krijgen die ze nog niet volledig
zelfstandig kunnen.
Belang interactie ll – lkr of ll – bekwame ll
→ leren en ontwikkelen door
samenwerking, uitleg krijgen &
deelneming
− Welbevinden: goed, veilig &
− Relatie: geaccepteerd weten, erbij Zone van naaste ontwikkeling:
ontspannen voelen i/d klas → sociaal-
horen, veilig voelen → goede
emotionele ontwikkeling verloopt ++ − Het ≠ tussen wat een ll al zelfstandig
klassfeer!
kan
− Competentie: “ik kan iets” →
− En wat de ll kan met hulp van een lkr
zelfvertrouwen ontwikkelen!
− Betrokkenheid: actief, of een ervaren persoon
− Autonomie: “ik kan het zelf”, geïnteresseerd & geconcentreerd
leergedrag zelfsturen → gedeelde deelnemen → leren echt &
verantwoordelijkheid lkr-lln! ontwikkelen ze
Motivatietheorie: mensen zijn meer Lkr kan aspecten uitdagen door Intentioneel leren: bewuste,
gemotiveerd als zij kunnen leven vanuit selecteren van materialen en inrichting doelgerichte activiteit
hun 3 basisbehoefte
− Pas als ll zich een taak kunnen
stellen: “ik wil dat kunnen”
Incidenteel leren: leren bij toeval /
zonder intentie om te leren
KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN
Een positief en veilig leerklimaat Betekenisvolle opdrachten Ondersteuning door interactie
Veilig en goed voelen in de les Leren beter als taken aansluiten bij Leren door samenwerking &
leefwereld, interesses & niveau ondersteuning van lkr of medelln
Mogen/durven fouten maken, leren uit
fouten → ++ ontwikkeling van hun Activiteiten moeten uitdagend, Moeilijke taken uitvoeren door uitleg, FB,
vaardigheid motiverend & herkenbaar zijn samenwerking & hulp
Mentale ruimte vrijmaken voor taken met Gevoel van zinvolheid hebben & dat ze Essentieel dat ze er niet alleen voor staan
confrontaties mogen meedenken en kiezen
4
