Samenvatting Biopsychologie | H1 cursus: de mens als biologisch organisme | Hogeschool PXL | 2025/26

Hoofdstuk 1: De mens als biologisch
organisme
0. Inleiding & begrippen
Anatomie Fysiologie Pathologie
Wetenschap v/d bouw vn Werking vn lichaam & verschillende Medische discipline
inwendige & uitwendige structuren onderdelen

Fysieke relatie tssn lichaamsdelen Vanuit verschillende invalshoeken Studie vn ziektes
bekeken w
Basis vr fysiologie Cruciale rol in diagnose & begrip
vn uiteenlopende aandoeningen


Anatomische termen richting weergeven:
- Richting w altijd uitgedrukt t.o.v. een ander
anatomisch punt
o Hoofd bevindt superior t.o.v. romp
- Tip:
o Dorsaal => frans = dos (rug)
o Ventraal => frans = ventre (buik)

Doorsnedes lichaam & hersenen:
- Sagittale doorsnede:
o Linker- vn rechterkant scheiden
o Scheiding precies int midden => midsagittale
snede
- Coronale/frontale snede
o Anterieure deel (voorkant) vn posterieure
(achterkant) gescheiden
o Bij hersensnedes => term ‘coronaal’ gebruikt
 Coronale snede => deelt voorste &
achterste deel
- Horizontale/transversale snede
o Bovenste & onderste deel lichaam scheiden
 Horizontale hersensnede => hersenen
evenwijdig met grondvlak in 2 delen
opgedeeld



1. Het organisme mens
- Alle mensen gelijkaardige mnr gebouwd
- Organisatie vn lichaam situeert zich op verschillende
organisatieniveaus
o Laagste & kleinste niveau =>
bestaan uit cellen
 Miljarden cellen i/d
verschillende weefsels
=> verschillend uitzien



1

,  Zijn gespecialiseerd in bepaalde functie
o De anatomie vn specifieke cel sluit aan bij fysiologische werking
 Dankzij vele & lange uitlopers => zenuwcellen
communiceren & info overbrengen over lange afstanden
- Organen => opgebouwd uit verschillende weefsels
o Die behoren tot eenzelfde orgaanstelsel/-systeem => instaan vr welbepaalde biologische
functie



2. De basis v/h leven: de menselijke cel
- Bouwsteen vn elk levend organisme
- Verschillende anatomie (uitzicht) => gelijkaardige samenstelling &
werking
- Morfologische (vormelijke & structurele) => ook
functionele (werkings)eenheid vn levend organisme
- Verschillende onderdelen => nauw samenwerken 
verschillende levensfuncties reguleren & ondersteunen
- Celbiologie => structuur & werking cellen bestudeerd

Onderdelen cel:
- Celmembraan:
o Binnenkant cel vn buitenkant scheiden
o Ultradun vlies rond cel => binnenkant
samenhoudt
- Kernmembraan:
o Rond celkern
o Alles binnen celkern samenhoudt
o Uitwisseling vn moleculen dr membraan => kanaaltjes die selectief sluiten/openen
 Actieve => energie vraagt
 Passieve => gn energie vraagt
- Cytoplasma
o Binnen celmembraan
o Geleiachtige vloeistof => bestaat uit
 Vooral water => ook uit eiwitten, suikers, vetten & minderalen
o Die stoffen nodig vr functioneren
- Celkern
o Bestaat uit:
 Kernplasma
 Vloeistof gelijkaardig aan cytoplasma
 Kernmembraan
o Hierin ligt genetisch materiaal i/d vorm vn DNA
- Organellen
o Kleine organen vn cel => voorzien i/h levensonderhoud ervan
o Belangrijkste organellen + functie:
 Mitochondriën:
 Energiecentrales vn cel
 Voedingstoffen omzetten in bruikbare energie
 Cellen die veel energie verbruiken => veel mitochondriën
 Bevatten klein stukje erfelijk materiaal => mitochondriaal DNA
o Op bijzondere mnr overgeërfd
 Ongewijzigd doorgegeven vn moeder op kinderen
 Endoplasmatisch reticulum (ER)
 Vinden verschillende chemische reacties plaats
 Ruw ER:

2