Lesnotities Systeemfysiologie - Spijsvertering

Systeemfysiologie - spijsvertering
Deel I: Gastro-intestinale motiliteit
1.1 Inleiding
Maagdarmstelsel:
Holle buis (mond →
anus): onderverdeeld in compartimenten
Structuur en pH compartiment hangt samen met
functie
Compartimenten worden gescheiden door
sluitspieren
Toevoeging van secreties van speekselklieren,
lever en pancreas
Functie: voedingsstoffen opnemen en het
lichaam van energie voorzien




Anatomie van de GI tractus
Mucosa:
epitheliale laag: villi en/of crypten
vernieuwd om de 4 dagen




lamina
propria: bindweefsel metbloedvaten, immuuncelle
Muscularis mucosa:
Dunne spierlaag ts lamina propria en submucosa
Submucosa:
los bindweefsel (bloedvaten, zenuwcellen)
Spierlaag:
circulaire en longitudinale spierlaag met
daartussen myenterische plexus
Serosa:
omhullende bindweefsellaag (bloedvaten,
lymfevaten, zenuwvezels)



Systeemfysiologie - spijsvertering 1

, 1.2 Controle mechanismen (MEERKEUZE VRAGEN HIERVAN)
1.2.1 Neuronale controle: extrinsiek-intrinsiek
Aansturing maagdarmkanaal:
Intrinsiek: enterisch zenuwstelsel
Extrinsiek: autonome zenuwstelselen enkele willek


Stimulus
chemoreceptoren: bij vertering komt er glucose
ofzo vrij → dit activeerd de chemoreceptoren
mechanoreceptoren → uitrekking bolus

Intrinsiek-enterisch zenuwstelsel:
Short reflex circuit
Enterisch zenuwstelsel: The “little” brain
Netwerk zenuwcellen (plexus)
Werkt onafhankelijk van
het centraal zenuwstelsel
Myenterische (Auerbach’s) plexus
(slokdarmrectum): tussen circulaire en longitudina
Submucosus (Meissner’s) plexus (dunne-
dikkedarm): in de
submucosa en reguleert secreties




voor de bolus: exciterende NTs
na de bolus: inhiberende NTs
Extrinisiek zenuwstelsel




Systeemfysiologie - spijsvertering 2

, Willekeurig ZS: enkel slikken en defeceren
N. hypoglossus
N. Pudendus
Autonoom ZS:
Parasympatische innervatie (groen)
Nervus vagus: hersenstam, proximaledeel
het maagdarmkanaal
Nervus splanchnicus pelvinus:
ruggenmerg (sacraal), distale colon enrect
Sympatische innervatie (Rood)
ruggenmerg (thoracolumbaal), door
de paravertebraleganglia naar de preverte
Van hieruit vezels naar de darm




CG: ganglion coeliacum
SMG: ganglion mesentericus superior
IMG: ganglion mesentericus inferior
Extrinsiek-parasympatisch afferent
Vagus: sensorische informatie van uit de
slokdarm tot 1/3 transverse colon naar de
medulla
Bekkenzenuw: sensorische informatie van 2/3
transverse colon tot het rectum naar het
ruggenmerg




Systeemfysiologie - spijsvertering 3

, Extrinsiek-sympatisch afferent
Sensorische informatie naar één van de
4 sympathischeprevertebrale ganglia
Deze ganglia zenden afferente zenuwvezels langs de:
A. Greater splanchnic nerve
B. Lesser splanchnic nerve
C. Lumbar splanchnic nerve
naar het ruggemerg



1. Celiac ganglion
2. Superior mesenteric ganglion
3. Inferior mesenteric ganglion
4. (Hypogastric ganglion)
Extrinsiek-parasympatisch efferent
Via de vagus & bekkenzenuw naar de darm
geen ganglia
Preganglionische vezels: synaps met nicotine
receptor op parasympathischeganglia in
het enterisch ZS en secretie van acetylcholine
Postganglionische vezels: secretie van
excitatorische (acetylcholine, substance P)
NTs
inhibitorische (vasoaktief intestinaal peptide,
stikfstofoxide, ATP) NTs
Activatie of inhibitie van spiercellen of
enteroendocriene cellen




Systeemfysiologie - spijsvertering 4