VAN RECHT, ECONOMIE
EN POLITIEK
– PROFESSOR KOEN GEENS
– ACADEMIEJAAR 2025-2026
1
, RECENTE GESCHIEDENIS VAN RECHT, ECONOMIE EN
POLITIEK
LES 1& DEEL LES 2: Inleidend college
Inleiding
Vernedering: omdat je macht hebt? Vb. Trump.
o Zolang hij macht heeft zal hij de vernedering gebruiken als emotie
o Als hij geen macht meer heeft, dan zal hij dat moeten verdragen
Mensen die in de politiek afstand kunnen nemen van hun emotie, mensen die
afstand kunnen nemen van het feit dat ze vernederd zijn: dat zijn sterke mensen.
Wij Vlaanderen kunnen hierover blijven denken hoe wij in de 19 de-20ste eeuw zijn
vernederd.
Sterke volkeren kunnen afstand nemen van hun vernedering.
Europeanen zijn daar heel slecht in, ze hebben een olifantengeheugen! De
geschiedenis zit in het geheugen.
Één van de grote moeilijkheden: dat wij denken dat wij iets heel bijzonder
hebben. Wij zijn het westen, en het westen dat is de beschaving. De rest van de
wereld. Als wij beginnen over het westen, dan beginnen wij ergens tussen
Babylon/Kreta, en dan zeggen wij hoe het daar allemaal daar begonnen is. “Wij
zijn de beste”. We maken daar iets van dat ons goed uitkomt.
Vandaag: Turkije hoort niet meer bij het Westen.
– Het woord “westen” straalt iets uit. Vandaag zijn we onder de indruk
geraakt van vb. de kracht van China zonder dat we daar geweest zijn, of
met hen zaken hebben gedaan. We hebben de indruk dat dat een
vooruitstrevend land is, een innovatief land.
– Westen vs. Oosten
Mario dhari:
Hoe op een simpele manier toetreden tot de WHO, china de markt overspoeld
heeft. Als producten goedkoop worden: China is bezig met een schending van
wat men het Ricardo principe noemt van het comparatief voordeel. Landen
worden toegelaten om te specialiseren in waar zij het beste in zijn, zij kunnen dat
uitvoeren en in de ruil daarvoor producten uit andere landen kunnen uitvoeren.
Als het evenwicht tussen wat ze uit en invoeren bestaat, dan wordt iedereen daar
het beste van. Dan gaat de wereld goed voorruit. Maar China wil het beste en
goedkoopste zijn in ALLE producten. Als ze die op de nationale markt niet
kwijtraken, dan dumpen ze die op de internationale markt vb. elektrische
wagens.
Dit heeft enkele jaren heel goed gewerkt, want geen inflatie: de mens was
tevreden. Maar nu zegt men: nu kunnen we die producten niet meer zelf maken,
nu is het te laat om ons daarin te specialiseren. Dat staat los van de stokslagen in
Singapore/ de generaal die uit het raam wordt gesmeten. Dit is de
internationalisering van de economie!
2
,Trump: invoerrechten moeten steeds hoger op de Chinese producten.
Grote geldschieters van de VS: Japan, China en Luxemburg.
1. De weg naar 1945
We gaan van 1500 – 1945: aan de hand van de 11 wetten van Geens (maar die
niet bestaan).
The word energy consumption tussen 1970-2020: in 1973 was er een
gigantische oliecrisis. Ze maakten toen wijs dat de olie oneindig was, en dat
ontdekt hadden. Maar dat was niet zo. De arabische landen samen met Iran
hadden beslist om een olie boycot te doen ten nadele van het westen omdat
opnieuw de arabische landen door de Joden waren verslagen in de tweede grote
oorlog van 1973 = “Jom Kimpoeroorlog”.
Er ontstaat een internationale oliecrisis die een jaar na het rapport van de club
van rome komt over de toekomst van de wereld in allerlei opzichten, ook de
klimatologische opzicht.
Men maakt gebruikv an de natuurlijke bronnen (natuur en zon) maar ook van
kernenergie. (apart college)
Koolverbruik is maal 5 gegaan, olieverbruik maal 10, gasverbruik maal 3. De
kernenergie is zelfs de moeite niet. We hebben hebben het niet goed gedaan, we
moeten weg van alle reglementeringen, energie van de nieuwe soort, alle
beperkingen moeten weg…
1.1. Technische evolutie
De techniek gaat veel sneller dan wij. De evolutie van de mens is een
onvoorstelbaar traag proces. Mensen die denken dat de beschaving vooruit gaat,
dat is fijn maar niet met onze biologische evoluties. Wij zijn helaas overal in de
wereld tot dezelfde genocides in staat als wij zoveel jaren geleden waren.
Techniek heeft:
o ons individualistisch gemaakt,
o veel minder zelfredzaam.
o We zijn allemaal bezig met cybersecurity maar niemand vraagt zich
af wat er gebeurt als de computers, elektricititeit uitvalt.
o Het heeft ons ook vervreemd.
We komen niet dichter bij elkaar door de communicatie vandaag de dag.
De eerste vervreemding toen we jagers sedentair waren (politiek, beleid,…).
Tweede vervreemding; binnen het sedentaire is infrastructuur en communicatie
zo belangrijk dat we niet meer zijn waar we zijn. Daar kunnen we niets aan doen,
dat is de techniek, maar het doet wel iets met ons.
Onze visie op families, seksualiteit is ongelofelijk gewijzigd met de techniek.
Procreatie valt niet meer samen met seksualiteit, dat is ongelofelijk revolutionair.
Familie wordt ook totaal anders (koppels zelfde geslacht, ongehuwd kinderen
krijgen,..). Familie krijgt een heel ander begrip, samenleven wordt een andere
kwestie. Dit is niet slecht!
3
, Dat is gewoon het gevolg van de technische evolutie: wij moeten keuzes
maken die ze toen niet moesten maken. Ze dachten dat er toen niets anders
mogelijk was, en dat is nu wel zo.
Het betekent ook dat de persoon heel anders is, 100 jaar geleden waren de
mensen uniek. In die zin dat ze maar één dimensie hadden. Wij zijn vanalles, niet
alleen vb. een man (arbeiders, aangesloten bij een vakbond) van vroeger.
Vandaag kan iemand vb. belegger en werknemer zijn.
Is groenland europa?: nee. Europa is een gedacht.
Is turkijke europa?: nee. We hebben dat jaren gezegd dat ze bij de EU mochten,
maar nee het is geen Europa.
Is ruland europa?: nee.
In Raad van Europa: 46 mensen --> mensen ¼ is twijfelachtig, of zelfs geen
Europa. Dat wereldbeeld is speciaal.
1.2. De wetten van Geens
Eerste les
1A: Scharniermoment: de 15e eeuw
• West-Europees:
• Frankrijk geeft Engeland op: einde 100 jarige oorlog (1453)
wat van Engeland definitief een eiland maakt
• Karel V (°1500) probeert Boergondië, Oostenrijk, Spanje
(+It.), Engeland te verenigen: mislukt in dat project
• Europees
• Moslim’gevaar’ komt nu uit het Oosten (Val Constantinopel,
1453), niet meer uit het Zuiden (Reconquista 1492): doen
‘gewoon’ mee
• Wordt Moskou‘derde’ Rome? D.i. oorzaak rivaliteit
Russen-Turken
• Ottomaans Rijk gaat o.a. achteruit door negatie
boekdrukkunst
1B: Scharniermoment: de 15e eeuw
• Reformatie (Luther °1483) en ‘Scheiding’ Kerk-Staat (Hendrik
VIII °1491)
• Godsdienstkwestie zal Nederlanden, Duitsland, maar
ook Noord- en Zuid-Europa grondig verdelen
• Joden (en Moslim) uit Spanje verdreven (1492)
• Verdrijving Joden is voorbode van ellendige
geschiedenis
• Mondiaal
4