MVO
Les 1
CSR = corporate social responsibility. => specifieke acties die rekening houden met de wensen van de
stakeholders en met de tripple bottom.
Tripple bottom: people, planet, profit
1.1. Essentiële kenmerken van MVO
- Impact van organisatie op milieu en maatschappij
- Geïntegreerd in de kernactiviteit en strategie
- Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én stakeholders
In les 1 wordt ingegaan op kenmerk 1: impact op milieu en maatschappij
WEF= world economic forum -> maken jaarlijks rapport op waarin wordt nagedacht over
welke risico’s er kunnen optreden
Risico’s worden gerangschikt op impact
o Belangrijke inname milieuproblemen en stijging van maatschappelijke problemen
Risico’s niet afzonderlijk bedenken geopolitiek: invloed van aardrijkskundige problemen
op politieke vraagstukken.
o Risico’s staan met elkaar in verbinding
Artikels, conclusie:
Als bedrijf en mens heb je invloed op klimaat
Migratie owv klimaat
Link tussen milieuveranderingen en sociale/geopolitieke veranderingen
Erkennen van actuele problemen waarvan we de impact nog niet kennen op lange termijn
(bv plastic)
Binnen textiel: fast fashion => negatieve invloed
Binnen voeding: vraag naar avocado stijgt omhakken bossen effect op biodiversiteit
waterschaarste stijgt
Structurele problemen blijven genegeerd:
o Initiatieven zijn niet voldoende
o Duurzaamheid is vrijblijvend
o -> bedrijf gaat er niet altijd in mee (zie les 2 ikv certificaten)
o Controlesysteem schiet hierin tekort
o Gevolg: problemen als kinderarbeid, ontbossing,… blijven verder groeien
Alternatieven van bedrijven:
o Stimuleren van fiets ipv autogebruik
o Minder vlees
o Overheid kan sturen door fiscale voordelen toe te kennen voor bv fietsgebruik ->
bedrijfswagen was fiscaal zeer voordelig, nu bedrijfsfietsen gaan inlassen
1.2. Triple bottom line
- Door Elkington (te kennen tekst)
1
, - Ordenen van de 3 P’s => bij het maken van een keuze alle 3 de P’s in achting nemen: denken
aan impact op winst (profit), milieu (planet) en mens (people). Zowel binnen als buiten
organisatie
- Kritiek: enkel kijken naar de 3 P’s is niet grondig en snel genoeg => wil een system change.
Dit leidde tot andere modellen.
- Kenmerken van de 3 P’s:
o Staan niet los van elkaar, evenwicht tussen 3 zoeken
o Systematisch mee omgaan: bij acties en beslissingen de impact op alle domeinen
onderzoeken
o Continu verbeteringsproces: nooit voltooit, niet in 1 dag gemaakt
1.3. Stakeholders = belanghebbende
4 grote groepen:
- Authorisers
o Diegene die toestellen leveren en zorgen dat je als organisatie kunt functioneren. Bv
RVB, aandeelhouders, overheid,…
- Business partners
o Bv WN, vakbond, distributeurs,…
- External influencers
o Bv journalisten. Spelen belangrijke rol bij schandalen
- Customer groups
o Verschillende klanten, afh van hun doel. Bv rechtstreekste consument, leveren aan
bedrijven,…
Kenmerken stakeholders:
- Rekening houden met verschillende verwachtingen van stakeholders
- Diverse groepen (4) niet mgl aan allemaal te voldoen
- Stakeholdermapping: detecteren wie de belangrijkste stakeholders zijn (bel ikv MVO-
rapportering)
SDG = sustainable development goals = doelstellingen opgemaakt door VN.
1.4. Verschillende invalshoeken van MVO
3 invalshoeken (Denchtev):
- Descriptive accuracy = beschrijvend
o Beschrijven acties en beleid, niet waardegeladen
- Normative validity = normatief
o Beschrijven wat organisatie zou moeten doen ikv duurzaamheid: onderscheid goed
en slecht gedrag
- Instrumental power = instrumenteel
o Welke acties om doelen te bereiken?
1.4.1.CSR 1
- Normatief = beschrijven wat organisatie zou moeten doen
- Rekening houdend met verwachtingen van stakeholders
- Ontwikkelen van waarden en normen
- Voorbeeld CSR1: model van Carroll
2
,Model van Carroll:
- Als organisatie heb je 4 verantwoordelijkheden:
o Winstgevend zijn
Non-profit = financieel leefbaar zijn
Economische verantwoordelijkheid
Milton Friedman: richt zich enkel tot de financiële verantwoordelijkheid. Als
bedrijf moet je winst maken + uitkeren aan aandeelhouders
o Voldoen aan wettelijke verplichtingen
Juridische verantwoordelijkheid
Wetgeving dient ter bescherming en voordelen
Discussiepunt: hoe ver? Hoe streng mag men gaan? ° concurrentienadeel?
o Ethisch gedragen
Als bedrijf verder denken dan enkel juridische wetten
Wetgeving = minimum, niet up-to-date, niet volledig
Als bedrijf: wat kan ik nog meer doen?
o Filantropie
Iets terugdoen voor maatschappij
Steunen van projecten
Kritiek: niet oke als dit het enige is wat bedrijven doen
Employee volunteering: personeel vrijwilligerswerk laten doen. 2 soorten:
Skill based volunteering = gericht helpen, vrijwilligers werk laten
doen met hun expertise die ze ook toepassen binnen het bedrijf zelf.
Bv boekhouder die pasopgestart bedrijf helpt
Helpende handen: mensen van die dit niet de dagdagelijkse activiteit
is
1.4.2.CSR2
- Instrumenteel = welke acties om doelen te bereiken? Wat brengt het op?
- Business case of CSR = ik ga investeren in DZH en MVO : maar wat brengt het op?
- Aandacht voor sociale en financiële performantie
4 strategieën volgens Carroll om met CSR om te gaan :
- Reactive
o Groep die minder doet dan verwacht. Ontkennen verantwoordelijkheid
- Defensive:
o Groep voelt verantwoordelijk maar doet het minimum
- Accommodative:
o Nemen ethische verantwoordelijkheid op
- Proactive:
o Meer doen dan vereist, op dzh gaan inspelen, laten concurrentie ontstaan.
- 2 onderste = positieve benadering van MVO.
2. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
- Geen eenduidige definitie
- Containerbegrip = breed begrip
- Veel overeenkomstige kenmerken:
o Stakeholders, 3 P’s, …
3
, - Mensen willen duurzaamheid maar weten soms niet hoe en wat er onder valt
2.1. Evolutie van MVO
1. Sustainable development (1987)
2. Triple bottom line (3 P’s) (1997)
3. Shared value (2006)
4. Sustainable development goals (SDG’s) (2015)
Sustainable development:
- = duurzame ontwikkeling
- Is eerder macrobegrip, zegt niet hoe ermee moet omgegaan worden
- Hoe omgaan met natuurlijke zaken die nu beschikbaar zijn maar met de tijd op zullen
geraken?
- Nood aan solidariteit tussen verschillende generaties en binnen 1 generatie = intra- en
intergenerationeel
- Aandachtspunten:
o Bescherming milieu
o Behoud welvaart
o Wegwerken sociale ongelijkheid
o Wegwerken armoede
Triple bottom line
- ° door Elkington
- Macrobegrip was te moeilijk om toe te passen ° 3 P’s geven uitleg over hoe te
implementeren
- Probleem:
o MVO nog niet gelinkt aan kernactiviteit
o MVO wordt gezien als last/extra kost
Shared value
- ° door Michael Porter
- Duurzaamheid zien als een manier om sterker te worden (niet als last/kost)
- => duurzaamheid integreren in kernactiviteit
Sustainable development goals
- ° door VN
- = 17 doelstellingen ter realisatie van duurzaamheid
- Opvolging van de 8 millennium doelstellingen
- = taaie vraagstukken/wicked problems/grand challenges
2.2. SDG: van 3P’s naar 5 P’s
- Planet
- People
- Prosperity = welvaart (vervanging profit)
- Peace = rechtvaardigheid in maatschappij, geen conflicten
- Partnership = samenwerken
4
Les 1
CSR = corporate social responsibility. => specifieke acties die rekening houden met de wensen van de
stakeholders en met de tripple bottom.
Tripple bottom: people, planet, profit
1.1. Essentiële kenmerken van MVO
- Impact van organisatie op milieu en maatschappij
- Geïntegreerd in de kernactiviteit en strategie
- Gedeelde waarde: voordelen voor de organisatie én stakeholders
In les 1 wordt ingegaan op kenmerk 1: impact op milieu en maatschappij
WEF= world economic forum -> maken jaarlijks rapport op waarin wordt nagedacht over
welke risico’s er kunnen optreden
Risico’s worden gerangschikt op impact
o Belangrijke inname milieuproblemen en stijging van maatschappelijke problemen
Risico’s niet afzonderlijk bedenken geopolitiek: invloed van aardrijkskundige problemen
op politieke vraagstukken.
o Risico’s staan met elkaar in verbinding
Artikels, conclusie:
Als bedrijf en mens heb je invloed op klimaat
Migratie owv klimaat
Link tussen milieuveranderingen en sociale/geopolitieke veranderingen
Erkennen van actuele problemen waarvan we de impact nog niet kennen op lange termijn
(bv plastic)
Binnen textiel: fast fashion => negatieve invloed
Binnen voeding: vraag naar avocado stijgt omhakken bossen effect op biodiversiteit
waterschaarste stijgt
Structurele problemen blijven genegeerd:
o Initiatieven zijn niet voldoende
o Duurzaamheid is vrijblijvend
o -> bedrijf gaat er niet altijd in mee (zie les 2 ikv certificaten)
o Controlesysteem schiet hierin tekort
o Gevolg: problemen als kinderarbeid, ontbossing,… blijven verder groeien
Alternatieven van bedrijven:
o Stimuleren van fiets ipv autogebruik
o Minder vlees
o Overheid kan sturen door fiscale voordelen toe te kennen voor bv fietsgebruik ->
bedrijfswagen was fiscaal zeer voordelig, nu bedrijfsfietsen gaan inlassen
1.2. Triple bottom line
- Door Elkington (te kennen tekst)
1
, - Ordenen van de 3 P’s => bij het maken van een keuze alle 3 de P’s in achting nemen: denken
aan impact op winst (profit), milieu (planet) en mens (people). Zowel binnen als buiten
organisatie
- Kritiek: enkel kijken naar de 3 P’s is niet grondig en snel genoeg => wil een system change.
Dit leidde tot andere modellen.
- Kenmerken van de 3 P’s:
o Staan niet los van elkaar, evenwicht tussen 3 zoeken
o Systematisch mee omgaan: bij acties en beslissingen de impact op alle domeinen
onderzoeken
o Continu verbeteringsproces: nooit voltooit, niet in 1 dag gemaakt
1.3. Stakeholders = belanghebbende
4 grote groepen:
- Authorisers
o Diegene die toestellen leveren en zorgen dat je als organisatie kunt functioneren. Bv
RVB, aandeelhouders, overheid,…
- Business partners
o Bv WN, vakbond, distributeurs,…
- External influencers
o Bv journalisten. Spelen belangrijke rol bij schandalen
- Customer groups
o Verschillende klanten, afh van hun doel. Bv rechtstreekste consument, leveren aan
bedrijven,…
Kenmerken stakeholders:
- Rekening houden met verschillende verwachtingen van stakeholders
- Diverse groepen (4) niet mgl aan allemaal te voldoen
- Stakeholdermapping: detecteren wie de belangrijkste stakeholders zijn (bel ikv MVO-
rapportering)
SDG = sustainable development goals = doelstellingen opgemaakt door VN.
1.4. Verschillende invalshoeken van MVO
3 invalshoeken (Denchtev):
- Descriptive accuracy = beschrijvend
o Beschrijven acties en beleid, niet waardegeladen
- Normative validity = normatief
o Beschrijven wat organisatie zou moeten doen ikv duurzaamheid: onderscheid goed
en slecht gedrag
- Instrumental power = instrumenteel
o Welke acties om doelen te bereiken?
1.4.1.CSR 1
- Normatief = beschrijven wat organisatie zou moeten doen
- Rekening houdend met verwachtingen van stakeholders
- Ontwikkelen van waarden en normen
- Voorbeeld CSR1: model van Carroll
2
,Model van Carroll:
- Als organisatie heb je 4 verantwoordelijkheden:
o Winstgevend zijn
Non-profit = financieel leefbaar zijn
Economische verantwoordelijkheid
Milton Friedman: richt zich enkel tot de financiële verantwoordelijkheid. Als
bedrijf moet je winst maken + uitkeren aan aandeelhouders
o Voldoen aan wettelijke verplichtingen
Juridische verantwoordelijkheid
Wetgeving dient ter bescherming en voordelen
Discussiepunt: hoe ver? Hoe streng mag men gaan? ° concurrentienadeel?
o Ethisch gedragen
Als bedrijf verder denken dan enkel juridische wetten
Wetgeving = minimum, niet up-to-date, niet volledig
Als bedrijf: wat kan ik nog meer doen?
o Filantropie
Iets terugdoen voor maatschappij
Steunen van projecten
Kritiek: niet oke als dit het enige is wat bedrijven doen
Employee volunteering: personeel vrijwilligerswerk laten doen. 2 soorten:
Skill based volunteering = gericht helpen, vrijwilligers werk laten
doen met hun expertise die ze ook toepassen binnen het bedrijf zelf.
Bv boekhouder die pasopgestart bedrijf helpt
Helpende handen: mensen van die dit niet de dagdagelijkse activiteit
is
1.4.2.CSR2
- Instrumenteel = welke acties om doelen te bereiken? Wat brengt het op?
- Business case of CSR = ik ga investeren in DZH en MVO : maar wat brengt het op?
- Aandacht voor sociale en financiële performantie
4 strategieën volgens Carroll om met CSR om te gaan :
- Reactive
o Groep die minder doet dan verwacht. Ontkennen verantwoordelijkheid
- Defensive:
o Groep voelt verantwoordelijk maar doet het minimum
- Accommodative:
o Nemen ethische verantwoordelijkheid op
- Proactive:
o Meer doen dan vereist, op dzh gaan inspelen, laten concurrentie ontstaan.
- 2 onderste = positieve benadering van MVO.
2. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
- Geen eenduidige definitie
- Containerbegrip = breed begrip
- Veel overeenkomstige kenmerken:
o Stakeholders, 3 P’s, …
3
, - Mensen willen duurzaamheid maar weten soms niet hoe en wat er onder valt
2.1. Evolutie van MVO
1. Sustainable development (1987)
2. Triple bottom line (3 P’s) (1997)
3. Shared value (2006)
4. Sustainable development goals (SDG’s) (2015)
Sustainable development:
- = duurzame ontwikkeling
- Is eerder macrobegrip, zegt niet hoe ermee moet omgegaan worden
- Hoe omgaan met natuurlijke zaken die nu beschikbaar zijn maar met de tijd op zullen
geraken?
- Nood aan solidariteit tussen verschillende generaties en binnen 1 generatie = intra- en
intergenerationeel
- Aandachtspunten:
o Bescherming milieu
o Behoud welvaart
o Wegwerken sociale ongelijkheid
o Wegwerken armoede
Triple bottom line
- ° door Elkington
- Macrobegrip was te moeilijk om toe te passen ° 3 P’s geven uitleg over hoe te
implementeren
- Probleem:
o MVO nog niet gelinkt aan kernactiviteit
o MVO wordt gezien als last/extra kost
Shared value
- ° door Michael Porter
- Duurzaamheid zien als een manier om sterker te worden (niet als last/kost)
- => duurzaamheid integreren in kernactiviteit
Sustainable development goals
- ° door VN
- = 17 doelstellingen ter realisatie van duurzaamheid
- Opvolging van de 8 millennium doelstellingen
- = taaie vraagstukken/wicked problems/grand challenges
2.2. SDG: van 3P’s naar 5 P’s
- Planet
- People
- Prosperity = welvaart (vervanging profit)
- Peace = rechtvaardigheid in maatschappij, geen conflicten
- Partnership = samenwerken
4
