Volledige Samenvatting Kwaliteitsbevorderaar |+ MOTTO model | Karel de Grote | 2025/26

Kwaliteitsbevorderaar – samenvatting

1.Quintuple Aim en kwaliteit van zorg
1.1. Inleiding tot kwaliteit van zorg
Kwaliteit van zorg = centraal in gezondheidszorg

 Volgens Institute of Medicine is kwaliteit van zorg:
o Effectieve, patiëntgerichte, veilige, tijdige, en efficiënte rechtvaardige zorg


1.2. Historische evolutie van kwaliteitsdenken
Kwaliteitsdenken in de gezondheidszorg- vandaag:

 Resultaat van lange/ geleidelijke evolutie = benaderd als continu-leer, verbeteringsproces

Hoe verliep die evolutie tot heden:

1) Beginfase van georganiseerde gezondheidszorg = 1950
Kwaliteit? = de afwezigheid van fouten
 Dit werd behouden door: controles, toezicht en inspectie: Houdt de zorgverlener zich aan regels en normen?

Visie op Fouten? = zijn de persoonlijke tekortkomingen
 Aangepakt met : sancties en disciplinaire maatregelen


Concreet: benadering op - Reactief; pas ingegrepen als de fout gebeurd is
fouten is? - Weinig aandacht voor structurele problemen of onderliggende oorzaken
- Fout was persoonlijke tekortkoming die persoonlijk gesanctioneerd moest worden
= geeft een angstcultuur, houden fouten verborgen uit angst voor straf




1

, 2) Jaren 50 – 60 : periode van standaardisering en professionalisering

Gezondheidszorg ondervind een verschuiving?  Standaardisering/ uniformering: richtlijnen, protocollen en beroepsnormen die gelden voor
iedereen
 Accreditatie/ erkenning van zorginstellingen

Kwaliteit? Deskundigheid, opleiding, naleven van professionele standaarden
 Besef groeit dat kwaliteit niet uitsluitend afhangt van de zorgverlener – maar ORGANISATIE hele zorg
 Controle en inspectie staan hier nog steeds grotendeels centraal




3) Jaren 60-70 – Avedis Donabedian

Introductie: systematische benadering t.o.v. WAT? kwaliteit als goede uitkomst die enkel behaald wordt als twee principe op orde zijn:
kwaliteit van zorg : HET Donabedian model - Twee principe ?
o 1) structuur: organisatorische/ materiële randvoorwaarden (personeel, middelen, infrastructuur)
o 2) Proces de handeling van hulpverlening en interactie tussen zorgverleners en patiënt

- Zorgen dat het derde principe – een GOEDE uitkomst wordt
3) uitkomst => effect van de zorg – dit kan enkel goed zijn als principe 1 en 2 voldaan zijn.


Model hedendaags?
= Nog steeds de basis voor kwaliteitsmetingen, en andere modellen


4) Tussen jaren 80 en tot begin 2000

Idee van kwaliteit verschoof Kwaliteitscontrole wordt kwaliteitsverbetering
 Inspiratie uit industrie: methoden zoals Total quality management en continu verbetercycli

Leidt tot gebruik van nieuwe modellen PDCA cyclus: plannen, uitvoeren, evalueren en bijsturen (plan, do, check, act)



Kwaliteit is nu gezien als Continu proces dat ingebed moet worden in dagelijks functioneren, en waarbij ALLE medewerkers betrokken zijn

Procesdenken – teamwerk – voorkomen van fouten
Nadruk van kwaliteit ligt op  Niet meer bestraffen van fouten

= creëert een cultuur van leren en verbeteren – fouten geven de aanleiding tot analyse en mogelijkheid tot


2

, optimalisatie

5) Rond de jaren 2000 = patiëntenveiligheid essentieël in kwaliteit(denken)

Waarom? meerdere onderzoeken en publicatie die aangeven dat medische fouten een belangrijke oorzaak van schade en
overlijden waren.

 Oorzaak van die medische fouten: kwam voornamelijk door het systeem en niet individuele nalatigheid

= dit geeft een versterking van het systeem denken

Gevolgen:

- Zorginstellingen investeren in: Veiligheidscultuur, incidentenmeldingen, risicomanagement , methoden om
onderliggende oorzaken incidenten analyseren
- Patiëntveiligheid nu erkend als essentiële voorwaarde voor kwaliteit – de verantwoordelijkheid hiervoor logt bij het
volledige team en de organisatie



6) De afgelopen 10 jaar – kwaliteitsdenken wordt patiëntgerichter

Wat? Voorheen ging het om volume en productie nu kijken we naar de Patiënt

- Hoe ervaart deze de zorg – wat zijn de gezondheidsuitkomsten
- Patiënten gezien als actieve partners in het zorgproces, aandacht voor gedeelde besluitvorming

Kwaliteit verhogen door? Patiënt gerapporteerde uitkomsten en ervaringen te analyseren



7) NU – de hele evolutie van kwaliteitsdenken heeft gezorgd voor een multidimensionale begrip van
kwaliteit
 Deze wordt samengenomen in het concept Quintuple aim: = verbindt kwaliteit van zorg met populatiegezondheid,
patiënten ervaring, kostenefficiëntie, welzijn van zorgverleners en gezondheidsgelijkheid
 Centraal staan: ZORGuitkomsten – ervaring – kosten
o Proms = patient reported outcome measures (resultaat van de zorg)
o Prems = partiënt reported experience measures (hoe patiënt zorg ervaren heeft)
o High value care: veel oplevert voor de patiënt, goed ervaren, en niet te duur is



3

, o Low value care: weinig verbetering patiPent, matige ervaring, veel kost




1.3. Definitie en oorsprong van de triple, quadruple en Quintuple Aim
De aim modellen
 Ontstaan:

omdat oude kaders om prestaties van zorg te meten= volume, afzonderlijke kwaliteitsindicatoren - onvoldoende indicatie
gaven over de werkelijke kwaliteit/ impact van zorg

 Wat gaan die AIM-modellen dan doen?

Verschillende doelstellingen gezondheidszorg samen brengen onder één overkoepelend kwaliteitskader

Wie is de maker van dit concept -> IHI, Institute for Healthcare Improvement

A. TRIPLE AIM – 2008 geïntroduceerd door de IHI

Triple aim; overtuiging dat goed functionerend gezondheidssysteem gelijktijdig

drie fundamentele doelen moet nastreven

1) Verbetering van gezondheid populatie

Wat? Geen focus op enkel individuen ook op groepen/ gemeenschappen

 Bevat:
o Preventie, gezondheidsbevordering, vroeg detectie, verminderen gezondheidsrisico’s
 Let op: populatiegezond wordt niet enkel door medische zorg beïnvloedt ook door andere aspecten

= sociale, economische en omgevingsfactoren = zo creëert dit doel een bredere kijk op zorg

2) Verbeteren patiënten ervaring als volwaardige kwaliteitsdimensie

Wat? Niet enkel klinische uitkomsten OOK hoe patiënten zorg beleven

 Omvat: respect, communicatie, toegankelijkheid, betrokkenheid bij beslissingen


4