SAMENVATTING: VERDIEPING IN DE ZIEKTELEER II
INHOUD
1. Gynaecologische ziekten (Prof Pexters)
i. Anatomie/semeiologie
ii. De normale menstruele cyclus
iii. Puberteitsstoornissen & amenorree
iv. ContracepJe
v. Vrouwelijke inferJliteit
vi. Zwangerschap en complicaJes
vii. Benigne gynaecologie
viii. Gynaecologische oncologie
2. Endocrinologische ziekten (Prof Decallone)
i. Inleiding
ii. Overgewicht en obesitas
iii. Diabetes
iv. Ziekten van de hypofyse
v. Schildklierziekten
vi. Stoornissen van de calcium-fosfaathuishouding
3. Pediatrische ziekten (Prof Wi?ers)
i. De pasgeborene
ii. Het eerste levensjaar
iii. Het opgroeiend kind
iv. AdolescenJe en puberteit
v. Het kind in de samenleving
4. Ziekten van het bewegingsstelsel (Prof Hoekstra)
i. Traumatologie
ii. DegeneraJeve en inflammatoire aandoeningen van het bewegingsstelsel
iii. RevalidaJe
5. Ziekten van de zintuigen (Prof Vander Poorten)
i. Het oor
ii. De neus
iii. De larynx, farynx en hals
iv. Mond en kaak
v. Het oog
1
,2
,GYNAECOLOGISCHE ZIEKTEN PROF PEXTERS
Anatomie/semeiologie
Histologie uterus
Doorsnede wand baarmoeder
- Endometrium (binnenkant)
o Columnair epitheel met tubulaire klieren en stroma
- 2/3 wand baarmoeder = funcJonele zone
o Zona funcJonalis
- 1/3 wand = basale zone
o Zona basalis
- Myometrium = spierwand
- Serosa = buikvlies rond organen (buitenste laag)
Baarmoederhals
Klinisch onderzoek in gynaecologie à eendenbek
- Instrument met 2 bladen en een schroef
- Kijken recht naar baarmoederhals
Histologie baarmoederhals
- Binnenkant: cilindrisch/columnair epitheel
o 1lagig
o KlierachJg met crypten
o Maakt slijm
o Roder – want dunner en beter doorbloed lijken
- Buitenkant: plaveisel-/squameus epitheel
o Meerlagig
o Steviger bescherming
o Lijkt op ‘blaadjes’
Squamocolumnaire juncJe (SCJ)
- = Overgangszone tsn plaveiselepitheel en cilindrisch epitheel
- Ligt bij jongere vrouwen meer buiten
o “Ectopie”: binnenste epitheel ligt wat naar buiten
TransformaJezone
- = Gebied tsn oude en nieuwe SCJ à cilindrisch epitheel w vervangen door plaveiselepitheel
- Ontstaat naarmate vrouw ouder wordt
- Overgang (SCJ) wordt minder duidelijk te zien aan de buitenkant
- (!) Belangrijke plaats voor ontstaan van cervicale afwijkingen
o à Uitstrijkje!
Bekkenbodem
= Een spierplaat onderaan bekken die de organen ondersteunt (oa blaas, uterus, rectum)
- Gevormd door plateau van spieren
3
, - Musculus levator ani: houdt bekkenbodem omhoog
o = belangrijkste spiergroep
o > oa puborectalis
Gynaecologische anamnese
- Verloskundige anamnese: APGM en detail
o Abortus: # miskramen
o Para: aantal kinderen dat vrouw gebaard heeg
o Gravitas: aantal zwangerschappen
o Moeder: aantal keer dat ze moeder is geworden
o Detail: hoe zijn de zwangerschappen en bevallingen verlopen etc
- Gynaecologische operaJes ondergaan?
o Bv sterilisaJe, bv weghalen ovarium
- Systeemanamnese
o Peilen naar chronische aandoeningen
- Antecedenten
o Andere ziekten die vrouw heeg (ondergaan)
o Bv VG epilepsie, thrombo-embolie
§ Belangrijk igv anJconcepJe voorschrijven -> geen oestrogenen
- Gewichtsveranderingen
- Abusus
- Farmaca
- Sociofamiliaal: beroep, familiale antecedenten
- Bevragen van klachten
o Fluor: vaginale afscheiding
o PruriJs vulvae: jeuk aan vulva
§ Typisch symptoom schimmelinfecJe
o Vulvodynie
§ Algemene benaming voor pijn aan vulva (kan ook neurologisch zijn)
o LokalisaJe onderbuikspijn
§ Aan baarmoeder, aan eileiders, etc
o Dyspareunie
§ Pijn bij vrijen
§ Onderscheiding:
• Oppervlakkig: bv bij schimmelinfecJe (schuren)
• Diepe: bv bij endometriose
o Libido-verlies
o Galactorree
§ Vochtverlies uit tepels
o Mastodynie
§ Pijn in borsten
o Premenstrueel syndroom
§ Pijn vòòr maandstonden, depressieve gevoelens, algemeen slecht voelen, flauwvallen etc
o MenstruaJe: gerichte anamnese
§ Hoeveel bloedverlies? Hoeveel inlegkruisjes/maandverband/tampons nodig? Klonters?
Nacht?
o Urologische klachten
§ Pollakisurie (frequent klein beetje plassen)
§ Mictalgie (pijn bij plassen)
§ Nycturie
o DefecaJeklachten
§ ConsJpaJe
§ Dyschezie: pijn in darm bij maken stoelgang Jjdens menstruaJe
§ Fecale inconJnenJe
Algemeen onderzoek – inspecZe
- Algemene inspecJe: grooke, gewicht, bloeddruk
4
INHOUD
1. Gynaecologische ziekten (Prof Pexters)
i. Anatomie/semeiologie
ii. De normale menstruele cyclus
iii. Puberteitsstoornissen & amenorree
iv. ContracepJe
v. Vrouwelijke inferJliteit
vi. Zwangerschap en complicaJes
vii. Benigne gynaecologie
viii. Gynaecologische oncologie
2. Endocrinologische ziekten (Prof Decallone)
i. Inleiding
ii. Overgewicht en obesitas
iii. Diabetes
iv. Ziekten van de hypofyse
v. Schildklierziekten
vi. Stoornissen van de calcium-fosfaathuishouding
3. Pediatrische ziekten (Prof Wi?ers)
i. De pasgeborene
ii. Het eerste levensjaar
iii. Het opgroeiend kind
iv. AdolescenJe en puberteit
v. Het kind in de samenleving
4. Ziekten van het bewegingsstelsel (Prof Hoekstra)
i. Traumatologie
ii. DegeneraJeve en inflammatoire aandoeningen van het bewegingsstelsel
iii. RevalidaJe
5. Ziekten van de zintuigen (Prof Vander Poorten)
i. Het oor
ii. De neus
iii. De larynx, farynx en hals
iv. Mond en kaak
v. Het oog
1
,2
,GYNAECOLOGISCHE ZIEKTEN PROF PEXTERS
Anatomie/semeiologie
Histologie uterus
Doorsnede wand baarmoeder
- Endometrium (binnenkant)
o Columnair epitheel met tubulaire klieren en stroma
- 2/3 wand baarmoeder = funcJonele zone
o Zona funcJonalis
- 1/3 wand = basale zone
o Zona basalis
- Myometrium = spierwand
- Serosa = buikvlies rond organen (buitenste laag)
Baarmoederhals
Klinisch onderzoek in gynaecologie à eendenbek
- Instrument met 2 bladen en een schroef
- Kijken recht naar baarmoederhals
Histologie baarmoederhals
- Binnenkant: cilindrisch/columnair epitheel
o 1lagig
o KlierachJg met crypten
o Maakt slijm
o Roder – want dunner en beter doorbloed lijken
- Buitenkant: plaveisel-/squameus epitheel
o Meerlagig
o Steviger bescherming
o Lijkt op ‘blaadjes’
Squamocolumnaire juncJe (SCJ)
- = Overgangszone tsn plaveiselepitheel en cilindrisch epitheel
- Ligt bij jongere vrouwen meer buiten
o “Ectopie”: binnenste epitheel ligt wat naar buiten
TransformaJezone
- = Gebied tsn oude en nieuwe SCJ à cilindrisch epitheel w vervangen door plaveiselepitheel
- Ontstaat naarmate vrouw ouder wordt
- Overgang (SCJ) wordt minder duidelijk te zien aan de buitenkant
- (!) Belangrijke plaats voor ontstaan van cervicale afwijkingen
o à Uitstrijkje!
Bekkenbodem
= Een spierplaat onderaan bekken die de organen ondersteunt (oa blaas, uterus, rectum)
- Gevormd door plateau van spieren
3
, - Musculus levator ani: houdt bekkenbodem omhoog
o = belangrijkste spiergroep
o > oa puborectalis
Gynaecologische anamnese
- Verloskundige anamnese: APGM en detail
o Abortus: # miskramen
o Para: aantal kinderen dat vrouw gebaard heeg
o Gravitas: aantal zwangerschappen
o Moeder: aantal keer dat ze moeder is geworden
o Detail: hoe zijn de zwangerschappen en bevallingen verlopen etc
- Gynaecologische operaJes ondergaan?
o Bv sterilisaJe, bv weghalen ovarium
- Systeemanamnese
o Peilen naar chronische aandoeningen
- Antecedenten
o Andere ziekten die vrouw heeg (ondergaan)
o Bv VG epilepsie, thrombo-embolie
§ Belangrijk igv anJconcepJe voorschrijven -> geen oestrogenen
- Gewichtsveranderingen
- Abusus
- Farmaca
- Sociofamiliaal: beroep, familiale antecedenten
- Bevragen van klachten
o Fluor: vaginale afscheiding
o PruriJs vulvae: jeuk aan vulva
§ Typisch symptoom schimmelinfecJe
o Vulvodynie
§ Algemene benaming voor pijn aan vulva (kan ook neurologisch zijn)
o LokalisaJe onderbuikspijn
§ Aan baarmoeder, aan eileiders, etc
o Dyspareunie
§ Pijn bij vrijen
§ Onderscheiding:
• Oppervlakkig: bv bij schimmelinfecJe (schuren)
• Diepe: bv bij endometriose
o Libido-verlies
o Galactorree
§ Vochtverlies uit tepels
o Mastodynie
§ Pijn in borsten
o Premenstrueel syndroom
§ Pijn vòòr maandstonden, depressieve gevoelens, algemeen slecht voelen, flauwvallen etc
o MenstruaJe: gerichte anamnese
§ Hoeveel bloedverlies? Hoeveel inlegkruisjes/maandverband/tampons nodig? Klonters?
Nacht?
o Urologische klachten
§ Pollakisurie (frequent klein beetje plassen)
§ Mictalgie (pijn bij plassen)
§ Nycturie
o DefecaJeklachten
§ ConsJpaJe
§ Dyschezie: pijn in darm bij maken stoelgang Jjdens menstruaJe
§ Fecale inconJnenJe
Algemeen onderzoek – inspecZe
- Algemene inspecJe: grooke, gewicht, bloeddruk
4
