Juridische context
INLEIDING
1. Inleiding zakenrecht
Algemeen
Zakenrecht = goederenrecht = de studie van goederen, zakelijke rechten en zakelijke
zekerheden
o = typisch vastgoed
1. Goederen: roerend – onroerend
o Belangrijk om o.a. te weten wat er mee verkocht wordt met het huis, of RR verschuldigd
zijn, waar beslag op gelegd kan worden
o Roerend = alles wat beweegbaar is à bv. meubels
o Onroerend = alles wat vast is à bv. woning
2. Zakelijke zekerheden
o Vanuit standpunt SE: als een contractspartij niet betaalt
In hoeverre kan er nog betaling worden verwacht, moet een voorrangsrecht
veilig gesteld worden?
o Vanuit standpunt SA: wat riskeer je te verliezen? Wat kan je buiten schot houden?
o Info voor koper: hypotheek of voorrecht dat op het huis rust?
o Info voor verkoper: ontvangt hij wel de volledige verkoopprijs?
3. Zakelijke rechten
o Eigendomsrecht: grenzen en bescherming
o Zakelijke gebruiksrechten: vruchtgebruik, recht van opstal of erfrecht, erfdienstbaarheden
Bespaart de burger en professional veel geld
Basis om vastgoedcontracten op te stellen
2. Wetboek
Algemeen
Nieuw Burgerlijk Wetboek 3 Goederenrecht
o Door wet van 4/2/2020 is Boek 3 van het nieuw BW ingevoerd
o Inwerkingtreding = 1/9/2021
Contracten afgesloten vanaf die datum volgen nieuw BW
Contracten daarvoor afgesloten volgen oude wetgeving
Boek 6 Buitencontractuele aansprakelijkheid
o Inwerkingtreding = 1/1/2025
Schadegevallen die zich voordoen vanaf die datum volgen nieuw BW
Bv. burenhinder
Schadegevallen die zich daarvoor voordeden volgen oud BW
1
,Juridische context
1. JURIDISCHE BRONNEN OPZOEKEN EN ERNAAR VERWIJZEN
1. Doel
Doel
Vertrouwd geraken met refereren naar en opzoeken van wetgeving, RS en RL
Werkt in 2 richtingen
o Obv een referentie de juiste informatie opzoeken (cfr. opdracht)
o Voor gevonden informatie juist verwijzen of een referentie opstellen (cfr. essay, examen, …)
V&A methode (!)
o = verwijzen en afkortingen
o Altijd deze methode gebruiken
2. Welke bronnen
2.1 Op papier
Kranten
Kranten
o Welke?
De Standaard
De Tijd
o Voordelen
Actueel à want verschijnt elke dag en volgt het nieuws op de voet
Vulgariserend à want het grote publiek moet dit begrijpen
o Nadelen
Niet alle kranten zijn even objectief in hun commentaar
Je moet zelf de kranten dagelijks lezen
Het is niet altijd duidelijk of bepaalde reglementering nog in discussie staat of al
omgezet is in toepasselijke wetgeving
Juridische tijdschriften
Juridische tijdschriften
o Welke?
Rechtskundig Weekblad (RW)
Nieuw Juridisch Weekblad (NJW)
Juristenkrant
Tijdschrift voor Bouwrecht en Onroerend Goed (TBO)
Tijdschrift voor Appartements- en Immorecht (T.App.)
Tijdschrift voor Gentse en Westvlaamse rechtspraak (TGR/TWVR)
Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht (TBBR)
o Voordeel
Gespecialiseerde informatie
Commentaar is juridisch onderbouwd
Vaak volledige teksten van arresten of vonnissen opgenomen à zelf oordeel vormen
o Nadeel
Informatie loopt soms wat achter
Boeken
Boeken
o Voordeel
Gespecialiseerde materies kunnen gedetailleerd uitgewerkt worden
Juridisch onderbouwde werken bevatten veel verwijzingen naar andere bronnen
Vaak handiger te hanteren
o Nadeel
Niet altijd up-to-date
Soms moeilijker om specifiek te zoeken
1
,Juridische context
2.1 Digitale bronnen
Websites
Officiële bronnen: bronnen uitgaand van de overheid
o Belgisch Staatsblad = primaire bron
o Handige websites:
www.vlaanderen.beVlaamse Gewest en Vlaamse Gemeenschap
www.just.fgov.beFOD justitie
www.minfin.fgov.beFOD financiën
www.belgielex.be kruispuntbank van wetgeving
Niet-officiële bronnen
o Let op (!)
Kijk of je op een Belgische site zit à wetgeving verschilt per land
Kijk na of de tekst up-to-date is
Raadpleeg meerdere bronnen
Vermijd Wikipedia
o Handige websites:
Jubel.be
Legalnews.be
Databanken
Jura Stradalex
Wetgeving up-to-date Enkele tijdschriften volledig digitaal beschikbaar
Samenvattingen rechtspraak Eerst samenvatting opzoeken in Jura en vervolgens
Niet altijd toegang tot volledige artikels in Stradalex volledige tekst opzoeken
3. Juridische verwijzingen en afkortingen – V&A
Inleiding
Richtlijnen opgesteld door de Interuniversitaire Commissie Juridische verwijzingen en afkortingen
Digitale editie van 2025 via website vena.be met printversie
4. Juridische Referentie
Wetgeving
Wetboeken- courante wetgeving
o Vaste afkorting:
(nieuw) Burgerlijk WetboekBW
Oud Burgerlijk Wetboekoud BW
HypotheekwetHyp.W.
1° of § = letterlijk overnemen als dit zo in artikel staat
Lid = alinea in een artikel die niet genummerd is
o Art. 19, 3° ≠ art. 19, derde lid
Nieuwe wetten of niet-courante wetten
o Voorbeeld
Wet 22 april 2003 tot wijziging van enkele bepalingen van het Burgerlijk
Wetboek in verband met het erfrecht van de langstlevende echtgenote, BS 22
mei 2003.
22 april 2003 = datum waarop de wet werd goedgekeurd in de Kamer
22 mei 2003 = datum waarop de wet werd gepubliceerd in BS
Als er geen echte wet over bestaat moet je heel de titel
vermelden en dan zet je een komma en dan zet je BS in cursief en
hoofdletters en dan de datum van verschijning in het staatsblad
en uiteindelijk nog een punt
2
, Juridische context
Rechtspraak
1. Afkortingen rechtbank
o VrederechterVred.
o Rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamerRb.
o OndernemingsrechtbankOrb.
o Hof van beroepHvB
o Hof van CassatieCass.
o Raad van StateRvS
Territoriale afdelingen tussen ronde haakjes
o Bv. Rb. Dendermonde (afd. Sint-Niklaas)
Andere afkortingen
o Oost-Vlaanderen à Oost-Vl.
o West-Vlaanderen à West-Vl.
2. Vindplaats in cursief + jaargang tijdschrift + aflevering
o In handgeschreven tekst geen cursief mogelijk à wel onderlijnen
o Dubbele jaartallen vooruitschrijven
o Aflevering voorafgegaan door /
3. Beginpagina (zonder vermelding p of pagina)
4. Afsluiten met punt
Rechtsleer
= alle commentaren gegeven door proffen, advocaten, …
Verplichte vermeldingen bij rechtsleer in tijdschriften
Familienaam auteur in hoofdletters + initialen van voornaam auteur
Volledige titel vd bijdrage tussen enkele aanhalingstekens
Afkorting titel tijdschrift cursief of onderlijnd
o + jaargang (dubbele jaartallen voluit schrijven)
o + aflevering vh tijdschrift voorafgegaan door /
Beginpagina vd bijdrage
Afsluiten met punt
Verplichte vermeldingen bij rechtsleer in boeken
Familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
Volledige titel vh boek cursief
Naam uitgeverij
Jaar van uitgave
Indien bepaalde passage à toepasselijke paginanummers
Afsluiten met punt
TIPS VOOR EXAMEN
Zowel online bron als gedrukte bron?
o Gebruik meest betrouwbare publicatie (= meestal gedrukte)
Bv. vonnis rechtbank eerste aanleg Gent 23 april 1997
Volledige tekst gevonden in de databank Jura of Stradalex
Toch verwijzen alsof het gedrukt tijdschrift is dat je raadpleegde
3
INLEIDING
1. Inleiding zakenrecht
Algemeen
Zakenrecht = goederenrecht = de studie van goederen, zakelijke rechten en zakelijke
zekerheden
o = typisch vastgoed
1. Goederen: roerend – onroerend
o Belangrijk om o.a. te weten wat er mee verkocht wordt met het huis, of RR verschuldigd
zijn, waar beslag op gelegd kan worden
o Roerend = alles wat beweegbaar is à bv. meubels
o Onroerend = alles wat vast is à bv. woning
2. Zakelijke zekerheden
o Vanuit standpunt SE: als een contractspartij niet betaalt
In hoeverre kan er nog betaling worden verwacht, moet een voorrangsrecht
veilig gesteld worden?
o Vanuit standpunt SA: wat riskeer je te verliezen? Wat kan je buiten schot houden?
o Info voor koper: hypotheek of voorrecht dat op het huis rust?
o Info voor verkoper: ontvangt hij wel de volledige verkoopprijs?
3. Zakelijke rechten
o Eigendomsrecht: grenzen en bescherming
o Zakelijke gebruiksrechten: vruchtgebruik, recht van opstal of erfrecht, erfdienstbaarheden
Bespaart de burger en professional veel geld
Basis om vastgoedcontracten op te stellen
2. Wetboek
Algemeen
Nieuw Burgerlijk Wetboek 3 Goederenrecht
o Door wet van 4/2/2020 is Boek 3 van het nieuw BW ingevoerd
o Inwerkingtreding = 1/9/2021
Contracten afgesloten vanaf die datum volgen nieuw BW
Contracten daarvoor afgesloten volgen oude wetgeving
Boek 6 Buitencontractuele aansprakelijkheid
o Inwerkingtreding = 1/1/2025
Schadegevallen die zich voordoen vanaf die datum volgen nieuw BW
Bv. burenhinder
Schadegevallen die zich daarvoor voordeden volgen oud BW
1
,Juridische context
1. JURIDISCHE BRONNEN OPZOEKEN EN ERNAAR VERWIJZEN
1. Doel
Doel
Vertrouwd geraken met refereren naar en opzoeken van wetgeving, RS en RL
Werkt in 2 richtingen
o Obv een referentie de juiste informatie opzoeken (cfr. opdracht)
o Voor gevonden informatie juist verwijzen of een referentie opstellen (cfr. essay, examen, …)
V&A methode (!)
o = verwijzen en afkortingen
o Altijd deze methode gebruiken
2. Welke bronnen
2.1 Op papier
Kranten
Kranten
o Welke?
De Standaard
De Tijd
o Voordelen
Actueel à want verschijnt elke dag en volgt het nieuws op de voet
Vulgariserend à want het grote publiek moet dit begrijpen
o Nadelen
Niet alle kranten zijn even objectief in hun commentaar
Je moet zelf de kranten dagelijks lezen
Het is niet altijd duidelijk of bepaalde reglementering nog in discussie staat of al
omgezet is in toepasselijke wetgeving
Juridische tijdschriften
Juridische tijdschriften
o Welke?
Rechtskundig Weekblad (RW)
Nieuw Juridisch Weekblad (NJW)
Juristenkrant
Tijdschrift voor Bouwrecht en Onroerend Goed (TBO)
Tijdschrift voor Appartements- en Immorecht (T.App.)
Tijdschrift voor Gentse en Westvlaamse rechtspraak (TGR/TWVR)
Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht (TBBR)
o Voordeel
Gespecialiseerde informatie
Commentaar is juridisch onderbouwd
Vaak volledige teksten van arresten of vonnissen opgenomen à zelf oordeel vormen
o Nadeel
Informatie loopt soms wat achter
Boeken
Boeken
o Voordeel
Gespecialiseerde materies kunnen gedetailleerd uitgewerkt worden
Juridisch onderbouwde werken bevatten veel verwijzingen naar andere bronnen
Vaak handiger te hanteren
o Nadeel
Niet altijd up-to-date
Soms moeilijker om specifiek te zoeken
1
,Juridische context
2.1 Digitale bronnen
Websites
Officiële bronnen: bronnen uitgaand van de overheid
o Belgisch Staatsblad = primaire bron
o Handige websites:
www.vlaanderen.beVlaamse Gewest en Vlaamse Gemeenschap
www.just.fgov.beFOD justitie
www.minfin.fgov.beFOD financiën
www.belgielex.be kruispuntbank van wetgeving
Niet-officiële bronnen
o Let op (!)
Kijk of je op een Belgische site zit à wetgeving verschilt per land
Kijk na of de tekst up-to-date is
Raadpleeg meerdere bronnen
Vermijd Wikipedia
o Handige websites:
Jubel.be
Legalnews.be
Databanken
Jura Stradalex
Wetgeving up-to-date Enkele tijdschriften volledig digitaal beschikbaar
Samenvattingen rechtspraak Eerst samenvatting opzoeken in Jura en vervolgens
Niet altijd toegang tot volledige artikels in Stradalex volledige tekst opzoeken
3. Juridische verwijzingen en afkortingen – V&A
Inleiding
Richtlijnen opgesteld door de Interuniversitaire Commissie Juridische verwijzingen en afkortingen
Digitale editie van 2025 via website vena.be met printversie
4. Juridische Referentie
Wetgeving
Wetboeken- courante wetgeving
o Vaste afkorting:
(nieuw) Burgerlijk WetboekBW
Oud Burgerlijk Wetboekoud BW
HypotheekwetHyp.W.
1° of § = letterlijk overnemen als dit zo in artikel staat
Lid = alinea in een artikel die niet genummerd is
o Art. 19, 3° ≠ art. 19, derde lid
Nieuwe wetten of niet-courante wetten
o Voorbeeld
Wet 22 april 2003 tot wijziging van enkele bepalingen van het Burgerlijk
Wetboek in verband met het erfrecht van de langstlevende echtgenote, BS 22
mei 2003.
22 april 2003 = datum waarop de wet werd goedgekeurd in de Kamer
22 mei 2003 = datum waarop de wet werd gepubliceerd in BS
Als er geen echte wet over bestaat moet je heel de titel
vermelden en dan zet je een komma en dan zet je BS in cursief en
hoofdletters en dan de datum van verschijning in het staatsblad
en uiteindelijk nog een punt
2
, Juridische context
Rechtspraak
1. Afkortingen rechtbank
o VrederechterVred.
o Rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamerRb.
o OndernemingsrechtbankOrb.
o Hof van beroepHvB
o Hof van CassatieCass.
o Raad van StateRvS
Territoriale afdelingen tussen ronde haakjes
o Bv. Rb. Dendermonde (afd. Sint-Niklaas)
Andere afkortingen
o Oost-Vlaanderen à Oost-Vl.
o West-Vlaanderen à West-Vl.
2. Vindplaats in cursief + jaargang tijdschrift + aflevering
o In handgeschreven tekst geen cursief mogelijk à wel onderlijnen
o Dubbele jaartallen vooruitschrijven
o Aflevering voorafgegaan door /
3. Beginpagina (zonder vermelding p of pagina)
4. Afsluiten met punt
Rechtsleer
= alle commentaren gegeven door proffen, advocaten, …
Verplichte vermeldingen bij rechtsleer in tijdschriften
Familienaam auteur in hoofdletters + initialen van voornaam auteur
Volledige titel vd bijdrage tussen enkele aanhalingstekens
Afkorting titel tijdschrift cursief of onderlijnd
o + jaargang (dubbele jaartallen voluit schrijven)
o + aflevering vh tijdschrift voorafgegaan door /
Beginpagina vd bijdrage
Afsluiten met punt
Verplichte vermeldingen bij rechtsleer in boeken
Familienaam auteur in hoofdletters + initialen voornaam auteur
Volledige titel vh boek cursief
Naam uitgeverij
Jaar van uitgave
Indien bepaalde passage à toepasselijke paginanummers
Afsluiten met punt
TIPS VOOR EXAMEN
Zowel online bron als gedrukte bron?
o Gebruik meest betrouwbare publicatie (= meestal gedrukte)
Bv. vonnis rechtbank eerste aanleg Gent 23 april 1997
Volledige tekst gevonden in de databank Jura of Stradalex
Toch verwijzen alsof het gedrukt tijdschrift is dat je raadpleegde
3
