RESTAURATIEVE THK II – DE COSTER
1. INLEIDING
• Vb. Secundaire cariës
o Restauratie verwijderen
o Netjes maken, partiële omslijping
o Indirecte restauratie (in labo vervaardigd)
o Kleven → Onlay restauratie
• Vb. Kroonrestauratie
• Vb. Porseleinen facings
• Vb. Implantaten
= Allemaal indirecte restauraties
• Multidisciplinaire aanpak nodig!!
2. DOELSTELLINGEN EN INDICATIES
A. DOELSTELLINGEN
• Herstellen van verloren tandweefsel
• Herstellen van de continuïteit van de tandboog
o → Vervangen van verloren gegane eltn door vaste, niet uitneembare structuren
o Bv. Kroon- en brugwerk
• Indirecte vervaardiging >< directe technieken
o bv. Vrouw niet blij met bovenfront, te beslepen → TT h mooie keramische kroontjes gemaakt
▪ → Overbehandeling! → Beter uitbouwen met composiet en evt bleaching (direct)
▪ In deze situatie: Directe THK > indirecte THK
▪ → eerst direct proberen, voor heel invasief te werk te gaan
B. WANNEER IS TANDVERVANGING OF INDIRECT RESTAUREREN NODIG?
• Correctie van morfologische defecten
o 1. Ideaalbeeld is nier wetenschappelijk onderbouwd
o 2. Gebit verandert met leeftijd
o Bij onderzoek nooit vergelijken met ideaalbeeld!!
▪ 1 en 2 duidelijk maken aan patiënt
• DIRECT/INDIRECT
o Indirect:
▪ Duurzamere oplossing
▪ Invasiever
▪ Duurder
• Correctie van gestoorde functie(s)?
o Aangenaam uiterlijk?
▪ Subjectief, TA mag hier niks over zeggen
o Occlusale steun?
o Kauwefficiëntie?
o Spreken?
• Esthetische eisen vanwege patiënt?
, C. MOGELIJKHEDEN ? (WELKE TYPES V INDIRECTE RESTAURATIES BESTAAN ER?)
• Partiële tandomslijping
o Facing → (omslijping vh vestibulair vlak)
o Inlay → (2 of 3 vlaksvullingen, met knobbelopbouw)
o Onlay →“
o Partiële kroon
• Volledige tandomslijping
o Kroon
• Vervanging van één of meerdere tanden
o Adhesiefbrug → (tandvervanging, 1 tandje adhesief verkleven tss 2 buurtanden)
o Brugwerk → (meer invasies, 2 brugpijlers omslijpen, zwevende kroon ertss)
o Crownless Bridgework (CBW) → (1 tand tss 2 buurelementen, met soort ankersysteem)
VESTIBULAIRE FACING
Synoniem: veneer, schildje, facet, fineer, ‘laminate veneer’
• Meestal in bovenfront (max tem PM)
• Ter verbetering van esthetiek en/of mineure tandrotaties
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
o Porselein: w handmatig opgebakken
o Glaskeramiek: heel populair en heel duurzaam!
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
o Conventioneel= via oude technieken: opbakken, kleuren…(porselein w handmatig
opgebakken)
INLAY/ONLAY
INLAY: ‘ligt in de tand’
• Vervangt direct aangebrachte O, MO, OD en MOD restauraties
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
ONLAY: ‘ligt op de tand’
• Vervangt uitgebreide, direct aangebrachte restauraties met overkapping van één of meerdere
knobbels
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
PARTIËLE KROON – TRADITIONEEL
• ¾ kroon, 4/5 kroon, ‘pinledge’ kroon
• Historische restauratievorm
• Bij vervanging v grotere delen vd klinische kroon waarbij meestal het vestibulaire vlak intact gelaten w
• Ingedeeld nr de hvlhd omslepen tandsubstantie (3/4, 4/5)
• Retentieproblemen kunnen w opgevangen dr het uitbreiden vd restauratie ad axiale zijde met pinnen
,KROON
• Tandkroon w volledig omslepen (360°)
• Verschillende materialen w gebruikt ifv de gewenste sterkte en esthetische eigenschappen
Sterkte Esthetiek Opm
Metaal (edel of onedel) + -
Porselein - +
Metaal met porseleinopbak + - Maar vraagt wegslijpen v heel
veel tandmateriaal
Gegoten of geperst glaskeramiek - + Nieuwe keramische types
AlO kap met porseleinopbak + + Nieuwe keramische types
ZirconiumO kap met porseleinopbak + + Nieuwe keramische types
Volledig gefreesd zirconiumO + - Nieuwe keramische types
BRUGWERK
Pijlertand – pontic – pijlertand
• Bijzondere vormen
o Extensiebrug of vrij-eindigende brug
▪ VEEL NADELEN: bv. Hefboomwerking wrdr wortelbreuk kan optreden vd pijlertand
o Brugwerk met slot
▪ Voor heel lang stuk in verschillende deeltjes op te delen
ADHESIEFBRUG
• De ‘pontic’ w met vleugels (in front) of via inlays aan of in de buurelementen gekleefd
• Meer weefselsparende oplossing voor tandvervanging
• Uitgevoerd in kunststof, metaal-porselein of keramiek (etsbaar en niet-etsbaar)
• Minimum-invasief en weefselsparend, iets minder duurzaam → ideaal voor tijdelijk / jonge pers
CROWNLESS BRIDGEWORK – CBW
• Min invasieve techniek voor tandvervanging
• Elke buurtand w ve ‘anker’ voorzien
• Geen kroonpreps op de 2 buurtanden
• Gelijkenissen met adhesiefbrug
o ipv 2 vleugeltjes te voorzien om ad buurtanden te verkleven, w elke buurtand voorzien ve
soort slotje/ankertje
• Verwijderbaar (door TA), goed vr aantal maanden/jaren, elegant
Pro’s Contra’s
Minder dure techniek Beperkte mogelijkheden
Spaart tandweefsel en tijd Pulpagevoeligheid na preparatie van buurtanden
Schade aan buurtanden is klein Technisch zeer gevoelig
Eenvoudig procedé Levensduur: ??
, D. INDICATIES
Afweging tussen direct restaureren en indirect restaureren
• Gevorderde cariës
o Vb. direct hoogstwrs niet meer mogelijk, dus indirect:
kronen
• Morfologische defecten
o Vb. pt geboren met kap in glazuur
▪ Al enkele keren met composiet gevuld
▪ Vestibulaire facing mogelijk want duurzaam, maar
invasief+duur
• Kroonfractuur na trauma
o Vb. pt 12j, van fiets gevallen, tand afgebroken
▪ Direct: vulling zal afslijten, verkleuren, mss breken
▪ Indirect: aangewezen op volwassen leeftijd
(partiële kroon)
▪ Hier toch direct, want pulpa is nog heel groot en
alsje kroonprep gaat doen, is de kans dat je de
pulpa raakt zeer groot
• Intrinsieke verkleuringen
o OORZAAK aanpakken!!!
o Vb. necrotische pulpa → zomaar kroontje of composiet lost
niets op
▪ → eerst necrotische pulpa verwijderen en evt
interne bleking, dan maskeren met composiet
o Vb. (zie foto) aangeboren afwijking glazuur (ivm AB) →
nauwelijks te maskeren met composiet → overgaan nr
vestibulaire facings
• (Beperkte) afwijkingen in tandstand (<20°)
o “mijn tanden staan een beetje gedraaid, kan je hier niets overzetten?”
▪ Kan, maar is zeer invasief
▪ ORTHO is eerste behandelingskeuze
• Abrasie en erosie
o Abrasie = wegslijten door tandknarsen, hard poetsen…
o Erosie = demineraliseren v glazuur door opeenvolgende zuuranvallen
o K we opbouwen met composiet, maar bij knarsers bv is dit minder resistent
▪ → voorkeur meteen overgaan nr indirecte duurzamere restauraties
• Al brugpijler
o Prepareren v 2 pijlertanden om een kroon te ontvangen van klassiek KB
o Heel vaak zo → MAAR heel invasief
1. INLEIDING
• Vb. Secundaire cariës
o Restauratie verwijderen
o Netjes maken, partiële omslijping
o Indirecte restauratie (in labo vervaardigd)
o Kleven → Onlay restauratie
• Vb. Kroonrestauratie
• Vb. Porseleinen facings
• Vb. Implantaten
= Allemaal indirecte restauraties
• Multidisciplinaire aanpak nodig!!
2. DOELSTELLINGEN EN INDICATIES
A. DOELSTELLINGEN
• Herstellen van verloren tandweefsel
• Herstellen van de continuïteit van de tandboog
o → Vervangen van verloren gegane eltn door vaste, niet uitneembare structuren
o Bv. Kroon- en brugwerk
• Indirecte vervaardiging >< directe technieken
o bv. Vrouw niet blij met bovenfront, te beslepen → TT h mooie keramische kroontjes gemaakt
▪ → Overbehandeling! → Beter uitbouwen met composiet en evt bleaching (direct)
▪ In deze situatie: Directe THK > indirecte THK
▪ → eerst direct proberen, voor heel invasief te werk te gaan
B. WANNEER IS TANDVERVANGING OF INDIRECT RESTAUREREN NODIG?
• Correctie van morfologische defecten
o 1. Ideaalbeeld is nier wetenschappelijk onderbouwd
o 2. Gebit verandert met leeftijd
o Bij onderzoek nooit vergelijken met ideaalbeeld!!
▪ 1 en 2 duidelijk maken aan patiënt
• DIRECT/INDIRECT
o Indirect:
▪ Duurzamere oplossing
▪ Invasiever
▪ Duurder
• Correctie van gestoorde functie(s)?
o Aangenaam uiterlijk?
▪ Subjectief, TA mag hier niks over zeggen
o Occlusale steun?
o Kauwefficiëntie?
o Spreken?
• Esthetische eisen vanwege patiënt?
, C. MOGELIJKHEDEN ? (WELKE TYPES V INDIRECTE RESTAURATIES BESTAAN ER?)
• Partiële tandomslijping
o Facing → (omslijping vh vestibulair vlak)
o Inlay → (2 of 3 vlaksvullingen, met knobbelopbouw)
o Onlay →“
o Partiële kroon
• Volledige tandomslijping
o Kroon
• Vervanging van één of meerdere tanden
o Adhesiefbrug → (tandvervanging, 1 tandje adhesief verkleven tss 2 buurtanden)
o Brugwerk → (meer invasies, 2 brugpijlers omslijpen, zwevende kroon ertss)
o Crownless Bridgework (CBW) → (1 tand tss 2 buurelementen, met soort ankersysteem)
VESTIBULAIRE FACING
Synoniem: veneer, schildje, facet, fineer, ‘laminate veneer’
• Meestal in bovenfront (max tem PM)
• Ter verbetering van esthetiek en/of mineure tandrotaties
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
o Porselein: w handmatig opgebakken
o Glaskeramiek: heel populair en heel duurzaam!
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
o Conventioneel= via oude technieken: opbakken, kleuren…(porselein w handmatig
opgebakken)
INLAY/ONLAY
INLAY: ‘ligt in de tand’
• Vervangt direct aangebrachte O, MO, OD en MOD restauraties
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
ONLAY: ‘ligt op de tand’
• Vervangt uitgebreide, direct aangebrachte restauraties met overkapping van één of meerdere
knobbels
• In kunsthars, porselein of etsbaar glaskeramiek
• Conventioneel vervaardigd of via CAD-CAM technologie
PARTIËLE KROON – TRADITIONEEL
• ¾ kroon, 4/5 kroon, ‘pinledge’ kroon
• Historische restauratievorm
• Bij vervanging v grotere delen vd klinische kroon waarbij meestal het vestibulaire vlak intact gelaten w
• Ingedeeld nr de hvlhd omslepen tandsubstantie (3/4, 4/5)
• Retentieproblemen kunnen w opgevangen dr het uitbreiden vd restauratie ad axiale zijde met pinnen
,KROON
• Tandkroon w volledig omslepen (360°)
• Verschillende materialen w gebruikt ifv de gewenste sterkte en esthetische eigenschappen
Sterkte Esthetiek Opm
Metaal (edel of onedel) + -
Porselein - +
Metaal met porseleinopbak + - Maar vraagt wegslijpen v heel
veel tandmateriaal
Gegoten of geperst glaskeramiek - + Nieuwe keramische types
AlO kap met porseleinopbak + + Nieuwe keramische types
ZirconiumO kap met porseleinopbak + + Nieuwe keramische types
Volledig gefreesd zirconiumO + - Nieuwe keramische types
BRUGWERK
Pijlertand – pontic – pijlertand
• Bijzondere vormen
o Extensiebrug of vrij-eindigende brug
▪ VEEL NADELEN: bv. Hefboomwerking wrdr wortelbreuk kan optreden vd pijlertand
o Brugwerk met slot
▪ Voor heel lang stuk in verschillende deeltjes op te delen
ADHESIEFBRUG
• De ‘pontic’ w met vleugels (in front) of via inlays aan of in de buurelementen gekleefd
• Meer weefselsparende oplossing voor tandvervanging
• Uitgevoerd in kunststof, metaal-porselein of keramiek (etsbaar en niet-etsbaar)
• Minimum-invasief en weefselsparend, iets minder duurzaam → ideaal voor tijdelijk / jonge pers
CROWNLESS BRIDGEWORK – CBW
• Min invasieve techniek voor tandvervanging
• Elke buurtand w ve ‘anker’ voorzien
• Geen kroonpreps op de 2 buurtanden
• Gelijkenissen met adhesiefbrug
o ipv 2 vleugeltjes te voorzien om ad buurtanden te verkleven, w elke buurtand voorzien ve
soort slotje/ankertje
• Verwijderbaar (door TA), goed vr aantal maanden/jaren, elegant
Pro’s Contra’s
Minder dure techniek Beperkte mogelijkheden
Spaart tandweefsel en tijd Pulpagevoeligheid na preparatie van buurtanden
Schade aan buurtanden is klein Technisch zeer gevoelig
Eenvoudig procedé Levensduur: ??
, D. INDICATIES
Afweging tussen direct restaureren en indirect restaureren
• Gevorderde cariës
o Vb. direct hoogstwrs niet meer mogelijk, dus indirect:
kronen
• Morfologische defecten
o Vb. pt geboren met kap in glazuur
▪ Al enkele keren met composiet gevuld
▪ Vestibulaire facing mogelijk want duurzaam, maar
invasief+duur
• Kroonfractuur na trauma
o Vb. pt 12j, van fiets gevallen, tand afgebroken
▪ Direct: vulling zal afslijten, verkleuren, mss breken
▪ Indirect: aangewezen op volwassen leeftijd
(partiële kroon)
▪ Hier toch direct, want pulpa is nog heel groot en
alsje kroonprep gaat doen, is de kans dat je de
pulpa raakt zeer groot
• Intrinsieke verkleuringen
o OORZAAK aanpakken!!!
o Vb. necrotische pulpa → zomaar kroontje of composiet lost
niets op
▪ → eerst necrotische pulpa verwijderen en evt
interne bleking, dan maskeren met composiet
o Vb. (zie foto) aangeboren afwijking glazuur (ivm AB) →
nauwelijks te maskeren met composiet → overgaan nr
vestibulaire facings
• (Beperkte) afwijkingen in tandstand (<20°)
o “mijn tanden staan een beetje gedraaid, kan je hier niets overzetten?”
▪ Kan, maar is zeer invasief
▪ ORTHO is eerste behandelingskeuze
• Abrasie en erosie
o Abrasie = wegslijten door tandknarsen, hard poetsen…
o Erosie = demineraliseren v glazuur door opeenvolgende zuuranvallen
o K we opbouwen met composiet, maar bij knarsers bv is dit minder resistent
▪ → voorkeur meteen overgaan nr indirecte duurzamere restauraties
• Al brugpijler
o Prepareren v 2 pijlertanden om een kroon te ontvangen van klassiek KB
o Heel vaak zo → MAAR heel invasief
