2025-2026 Myrthe Rogmans
VERZEKERINGSRECHT
STUDIEMATERIAAL
- T. Vansweefelt en B. Weyts (eds.), Handboek Verzekeringsrecht, Intersentia, 2016 (soft cover)
- Aan te vullen met: Powerpointfpresentaties op BB + lesnotities
- Niet-geannoteerde wetboeken
o Cf. wetboek verzekeringen 2025 – intersentia, philippe colle, T. Vansweefelt en B. Weyts
EXAMEN
- Gesloten boek examen
- Gebruik niet-geannoteerde wetgeving
- OER en facultair reglement is van toepassing
- Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding
o Studeer aan de hand van de wetboek
INLEIDING
WELKE VERZEKERINGEN SLUITEN WE EN WAAROM?
Er zijn op de markt heel veel verzekeringen aanwezig. Het is niet zo dat er een basispakket bestaat van
verzekeringen waarvoor je je verplicht dient te verzekeren. Maar waarvoor ga je je dan verzekeren?
Welke factoren zijn relevant voor het sluiten van een verzekeringsovereenkomst?
1/ RISICOPROFIEL:
- Stel je voor dat dit de situatie is voor de mensen die dit vak volgen, twee opties:
o Mannen: 28 j, bedrijfsjurist, gehuwd, 1 kind, huren huis
o Vrouwen: 28 j, zelfstandig advocaat, renovatie gekocht huis, avontuurlijk type
- Deze mensen hebben hier allemaal hetzelfde risicoprofiel. Wat zijn relevante factoren binnen deze
risicoprofielen?
o Geslacht (man/vrouw)
Relevant voor verzekeringscontracten; bv: mannen leven wetenschappelijk gezien
minder lang dan vrouwen (kan relevant zijn bij een levensverzekering).
Statistisch gezien zijn vrouwen betere chauffeurs dan mannen.
Mannelijke verzekerden kosten meer dan vrouwen.
o Huis huren of kopen (brandverzekering sluiten (niet verplicht in BE)
o Kind (gezinsaansprakelijkheid)
o Statuut (zelfstandige of werknemer, hospitalisatieverzekering van de werkgever)
Bv: collectieve hospitalisatieverzekering die wordt aangebonden door werkgever.
o Avontuurlijke aanleg (ongevallenverzekering)
- Risicoprofiel is belangrijk en kan verschillen van persoon tot persoon.
- Men kan hetzelfde doen voor ondernemingen: heeft zij een eigen pand? Brengt zij producten op de
markt? Kan zij aansprakelijk worden gesteld door consumenten?
2/ RISICO-AVERSIE;
1
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
Houdt u van risico’s of houdt u hier niet van? Dit kan men bepalen aan de hand van een kansspel. Er zijn 6
kansspelen met verschillende mogelijkheden wanneer je kop of munt gooit:
K1: KOP 28 MUNT 28 => je krijgt 28 euro bij kop en 28 euro bij munt
K2: KOP 24 MUNT 36
K3: KOP 20 MUNT 44
K4: KOP 16 MUNT 52
K5: KOP 12 MUNT 60
K6: KOP 2 MUNT 70
Mensen antwoorden zeer uiteenlopend. Het gaat hier natuurlijk over zeer kleine bedragen. Onderzoek
wijst uit dat aan de hand van dit eenvoudig testje kan uitgemaakt worden of je houdt van risico. Mensen
die voor K1 kiezen zijn niet avontuurlijk.
- Stel je koopt een nieuwe dure auto. Er zijn mensen die een omnium nemen en anderen die denken
dat hen niets kan overkomen
3/ SPAARBUFFER:
Wat is je kapitaal en in hoeverre ben je bereid zelf de financiële gevolgen te dragen van schadegevallen?
Opmerking: nooit onterecht denken dat je verzekerd bent!
Bv; Carnavalszaak Aalst: In Aalst is er een jaarlijkse carnavalsstoet. Een aantal jaar geleden is één van de
deelnemers getroffen door een brand. Het was een groep vrienden die een plaats had gehuurd in een loods
om een wagen in te stallen. De wagen was in brand gevlogen tijdens de dagen dat de stoet plaatsvond. De
wagen en de loods waren sterk beschadigd. De vriendengroep dacht dat zij verzekerd waren, zelfs twee
keer. De stad Aalst biedt een WAM-verzekering aan voor de groepen die deelnemen aan de carnavalsstoet.
Deze verzekering biedt enkel tussenkomst voor het moment dat de wagen zich in de stoet zelf bevindt. Dit
geval viel er dus niet onder. De meeste van de leden hadden hiernaast ook een gezinsaansprakelijkheids-
verzekering (GAV) en dachten dat ze hierop beroep konden doen. Dit was ook niet het geval omdat de
schade zich voordeed in een gehuurd goed. De schade moest gedragen worden door de leden zelf
(€200.000 per persoon). Zeer belangrijk dus dat je dit altijd goed nagaat!
WAT IS EEN VERZEKERING?
Economische betekenis:
- = in geld waardeerbare risico’s spreiden over een groep.
- Bv. brandverzekeraar verzekert een grote groep verzekerden die een premie betalen, waardoor de
verzekeraar dekking kan bieden wanneer bij één van hen schade voordoet.
- <-> Aansprakelijkheidsrecht: persoon A gaat zijn schade verschuiven naar persoon B. Ik ben
slachtoffer A en ik verschijf mijn schade naar B de schadeverwekker.
Juridische betekenis:
- = Een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt om tegen betaling van een premie aan de
andere partij, een som te betalen of prestatie te leveren wanneer zich een onzekere gebeurtenis
voordoet, waarbij naargelang het geval de verzekerde of de begunstigde belang heeft dat zich dat
niet voordoet (ART. 5.14° VERZEKERINGSWET)
- Alle elementen moeten vervuld zijn om tot verzekeringsovereenkomst te kwalificeren.
FUNCTIES
1. Vergoedende functie
2
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
o Bv: je bent arts en je veroorzaakt een aansprakelijke fout
o Bv: huis brandt af en je maakt aanspraak op dekking die bestaat uit een geldvergoeding.
o Dit is niet altijd zo! Bv. rechtsbijstandverzekering = dienst
2. Spaarfunctie
o Bv. levensverzekering is er op gericht een kapitaal op te bouwen door het betalen van
premies. Dit kapitaal kan verschillende kanten uitgaan.
3. Preventieve functie
o Hier is meer discussie over => elementen inbouwen in contract (bv: franchise)
o Onderzoek wijst uit dat personen soms minder voorzichtig zijn wanneer ze verzekerd zijn
o Men gaat mechanismen inbouwen om dit te voorkomen bv. uitsluitingen, franchise, …
POSITIE NAAST ANDERE VERGOEDINGSSYSTEMEN
Verzekeringen positioneren tussen andere vergoedingssystemen
- Aansprakelijkheidsrecht: wel integrale vergoedingen, maar soms rechtsonzekere procedure
- Sociale zekerheid: meestal niet integraal, maar forfaitaire vergoeding en
- (Vergoedings)Fondsen: schadefondsen zoals het asbestfonds dat een vergoeding geeft wanneer
aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
Klassiek bestond er een derdepijlerverzekering; verzekeringen, aansprakelijkheid en sociale zekerheid. De
fondsen vormen een vierde pijler.
Zijn niet langer op zichzelf staande systemen, maar eerder communicerende vaten. Vaak kan je na een
schadegeval op meerdere van deze systemen een beroep doen.
VERZEKERINGSWETGEVING
EVOLUTIE
1) Verzekeringwet 1874
o Er was nog niet veel aandacht voor de bescherming van zwakkere contractspartijen, er was
veel contractuele vrijheid
o Korte wet, voornamelijk aanvullend recht
o Meestal standaardcontracten die opgesteld werden door verzekeraar (=
toetredingscontracten)
o Geen aansprakelijkheidsverzekeringen. Dit werd toen nog als immoreel beschouwd.
o => bestond tot 1992
2) Wet op de Landverzekeringsovereenkomst van 25 juni 1992 (WLVO)
o Langere wet
o Veel meer aandacht voor bescherming van relatie tussen verzekeraar en verzekeringnemer,
veel meer dwingend recht en minder vrijheid
3) Wet van 4 april 2014 betreffende de Verzekeringen (= Verzekeringswet) => Huidige wet die van
kracht is in het Belgische recht. Waarom een nieuwe wet?
o Verplichting tot implementatie van de EC-WG (Europese richtlijn)
o De verzekeringswetgeving was enorm versnipperd. Dit was niet gebruikersvriendelijk. Men
moest allerlei wetten en uitvoeringsbesluiten combineren.
o Bevoegdheidsverdeling tussen FSMA en Nationale bank verduidelijken
o Ruimere bescherming was nodig voor de verzekerde. Dit d.m.v. een informatieverplichting.
3
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
VERZEKERINGSWET
STRUCTUUR => STUDEER DEZE MET INHOUDSTAFEL
Deel 1: Algemene bepalingen
Deel 2: Specifieke bep. mbt bedrijfsvoering
Deel 3: aanbieden en sluiten van ovk: informatie, publiciteit, tarifering, segmentatie en winstdeling
o => met het oog op verhogen van de transparantie. Vele nieuwe bepalingen
Deel 4: De landverzekeringsovk
o => copy-paste van de WLVO 1992
Deel 5: De verz.ovk andere dan de landverz.ovk
Deel 6: Verzekeringsbemiddeling en distributie van verz.
o => vaak wordt een verzekeringsovereenkomst gesloten via een makelaar
Deel 7: Organisatie van het toezicht
Deel 8: Strafbepalingen
Deel 9: Bepalingen van verschillende aard
Het voordeel van de wet is dat ze een logische structuur hanteert. Wij gaan ook deze structuur volgen
tijdens de colleges.
SPECIFIEK: DEEL 4
Focus ligt op deel 4: verzekeringscontractenrecht
= de regels die gelden voor het afsluiten van een verzekeringsovereenkomst. Zowel bij de totstandkoming
van de overeenkomst als tijdens de looptijd
- Titel 1: de landverzekeringsovereenkomst in het algemeen
o Inleidende bepalingen
o Bepalingen van toepassing op alle verzekeringsovereenkomsten
o Bepalingen eigen aan verzekering tot vergoeding van de schade
o Bepalingen eigen aan verzekering tot uitkering vast bedrag
- Titel 2: Schadeverzekeringen
o Algemene bepalingen die gelden voor alle schadeverzekeringen
o Zaakverzekeringen
o Aansprakelijkheidsverzekeringen
o Rechtsbijstandverzekeringen
- Titel 3: Persoonsverzekeringen
o Gemeenschappelijke bepalingen die gelden voor alle persoonsverzekeringen
o Levensverzekeringsovereenkomsten
o Persoonsverzekeringen andere dan levensverzekeringen
- Titel 4: Slotbepalingen
Als je wil weten welke regels van toepassing zijn op een verzekeringscontract, is het dus heel belangrijk om
het contract juist te kwalificeren. Eens je dit gedaan hebt, dan weet je welke regels er van toepassing zijn
van de wet.
4
VERZEKERINGSRECHT
STUDIEMATERIAAL
- T. Vansweefelt en B. Weyts (eds.), Handboek Verzekeringsrecht, Intersentia, 2016 (soft cover)
- Aan te vullen met: Powerpointfpresentaties op BB + lesnotities
- Niet-geannoteerde wetboeken
o Cf. wetboek verzekeringen 2025 – intersentia, philippe colle, T. Vansweefelt en B. Weyts
EXAMEN
- Gesloten boek examen
- Gebruik niet-geannoteerde wetgeving
- OER en facultair reglement is van toepassing
- Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding
o Studeer aan de hand van de wetboek
INLEIDING
WELKE VERZEKERINGEN SLUITEN WE EN WAAROM?
Er zijn op de markt heel veel verzekeringen aanwezig. Het is niet zo dat er een basispakket bestaat van
verzekeringen waarvoor je je verplicht dient te verzekeren. Maar waarvoor ga je je dan verzekeren?
Welke factoren zijn relevant voor het sluiten van een verzekeringsovereenkomst?
1/ RISICOPROFIEL:
- Stel je voor dat dit de situatie is voor de mensen die dit vak volgen, twee opties:
o Mannen: 28 j, bedrijfsjurist, gehuwd, 1 kind, huren huis
o Vrouwen: 28 j, zelfstandig advocaat, renovatie gekocht huis, avontuurlijk type
- Deze mensen hebben hier allemaal hetzelfde risicoprofiel. Wat zijn relevante factoren binnen deze
risicoprofielen?
o Geslacht (man/vrouw)
Relevant voor verzekeringscontracten; bv: mannen leven wetenschappelijk gezien
minder lang dan vrouwen (kan relevant zijn bij een levensverzekering).
Statistisch gezien zijn vrouwen betere chauffeurs dan mannen.
Mannelijke verzekerden kosten meer dan vrouwen.
o Huis huren of kopen (brandverzekering sluiten (niet verplicht in BE)
o Kind (gezinsaansprakelijkheid)
o Statuut (zelfstandige of werknemer, hospitalisatieverzekering van de werkgever)
Bv: collectieve hospitalisatieverzekering die wordt aangebonden door werkgever.
o Avontuurlijke aanleg (ongevallenverzekering)
- Risicoprofiel is belangrijk en kan verschillen van persoon tot persoon.
- Men kan hetzelfde doen voor ondernemingen: heeft zij een eigen pand? Brengt zij producten op de
markt? Kan zij aansprakelijk worden gesteld door consumenten?
2/ RISICO-AVERSIE;
1
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
Houdt u van risico’s of houdt u hier niet van? Dit kan men bepalen aan de hand van een kansspel. Er zijn 6
kansspelen met verschillende mogelijkheden wanneer je kop of munt gooit:
K1: KOP 28 MUNT 28 => je krijgt 28 euro bij kop en 28 euro bij munt
K2: KOP 24 MUNT 36
K3: KOP 20 MUNT 44
K4: KOP 16 MUNT 52
K5: KOP 12 MUNT 60
K6: KOP 2 MUNT 70
Mensen antwoorden zeer uiteenlopend. Het gaat hier natuurlijk over zeer kleine bedragen. Onderzoek
wijst uit dat aan de hand van dit eenvoudig testje kan uitgemaakt worden of je houdt van risico. Mensen
die voor K1 kiezen zijn niet avontuurlijk.
- Stel je koopt een nieuwe dure auto. Er zijn mensen die een omnium nemen en anderen die denken
dat hen niets kan overkomen
3/ SPAARBUFFER:
Wat is je kapitaal en in hoeverre ben je bereid zelf de financiële gevolgen te dragen van schadegevallen?
Opmerking: nooit onterecht denken dat je verzekerd bent!
Bv; Carnavalszaak Aalst: In Aalst is er een jaarlijkse carnavalsstoet. Een aantal jaar geleden is één van de
deelnemers getroffen door een brand. Het was een groep vrienden die een plaats had gehuurd in een loods
om een wagen in te stallen. De wagen was in brand gevlogen tijdens de dagen dat de stoet plaatsvond. De
wagen en de loods waren sterk beschadigd. De vriendengroep dacht dat zij verzekerd waren, zelfs twee
keer. De stad Aalst biedt een WAM-verzekering aan voor de groepen die deelnemen aan de carnavalsstoet.
Deze verzekering biedt enkel tussenkomst voor het moment dat de wagen zich in de stoet zelf bevindt. Dit
geval viel er dus niet onder. De meeste van de leden hadden hiernaast ook een gezinsaansprakelijkheids-
verzekering (GAV) en dachten dat ze hierop beroep konden doen. Dit was ook niet het geval omdat de
schade zich voordeed in een gehuurd goed. De schade moest gedragen worden door de leden zelf
(€200.000 per persoon). Zeer belangrijk dus dat je dit altijd goed nagaat!
WAT IS EEN VERZEKERING?
Economische betekenis:
- = in geld waardeerbare risico’s spreiden over een groep.
- Bv. brandverzekeraar verzekert een grote groep verzekerden die een premie betalen, waardoor de
verzekeraar dekking kan bieden wanneer bij één van hen schade voordoet.
- <-> Aansprakelijkheidsrecht: persoon A gaat zijn schade verschuiven naar persoon B. Ik ben
slachtoffer A en ik verschijf mijn schade naar B de schadeverwekker.
Juridische betekenis:
- = Een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt om tegen betaling van een premie aan de
andere partij, een som te betalen of prestatie te leveren wanneer zich een onzekere gebeurtenis
voordoet, waarbij naargelang het geval de verzekerde of de begunstigde belang heeft dat zich dat
niet voordoet (ART. 5.14° VERZEKERINGSWET)
- Alle elementen moeten vervuld zijn om tot verzekeringsovereenkomst te kwalificeren.
FUNCTIES
1. Vergoedende functie
2
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
o Bv: je bent arts en je veroorzaakt een aansprakelijke fout
o Bv: huis brandt af en je maakt aanspraak op dekking die bestaat uit een geldvergoeding.
o Dit is niet altijd zo! Bv. rechtsbijstandverzekering = dienst
2. Spaarfunctie
o Bv. levensverzekering is er op gericht een kapitaal op te bouwen door het betalen van
premies. Dit kapitaal kan verschillende kanten uitgaan.
3. Preventieve functie
o Hier is meer discussie over => elementen inbouwen in contract (bv: franchise)
o Onderzoek wijst uit dat personen soms minder voorzichtig zijn wanneer ze verzekerd zijn
o Men gaat mechanismen inbouwen om dit te voorkomen bv. uitsluitingen, franchise, …
POSITIE NAAST ANDERE VERGOEDINGSSYSTEMEN
Verzekeringen positioneren tussen andere vergoedingssystemen
- Aansprakelijkheidsrecht: wel integrale vergoedingen, maar soms rechtsonzekere procedure
- Sociale zekerheid: meestal niet integraal, maar forfaitaire vergoeding en
- (Vergoedings)Fondsen: schadefondsen zoals het asbestfonds dat een vergoeding geeft wanneer
aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
Klassiek bestond er een derdepijlerverzekering; verzekeringen, aansprakelijkheid en sociale zekerheid. De
fondsen vormen een vierde pijler.
Zijn niet langer op zichzelf staande systemen, maar eerder communicerende vaten. Vaak kan je na een
schadegeval op meerdere van deze systemen een beroep doen.
VERZEKERINGSWETGEVING
EVOLUTIE
1) Verzekeringwet 1874
o Er was nog niet veel aandacht voor de bescherming van zwakkere contractspartijen, er was
veel contractuele vrijheid
o Korte wet, voornamelijk aanvullend recht
o Meestal standaardcontracten die opgesteld werden door verzekeraar (=
toetredingscontracten)
o Geen aansprakelijkheidsverzekeringen. Dit werd toen nog als immoreel beschouwd.
o => bestond tot 1992
2) Wet op de Landverzekeringsovereenkomst van 25 juni 1992 (WLVO)
o Langere wet
o Veel meer aandacht voor bescherming van relatie tussen verzekeraar en verzekeringnemer,
veel meer dwingend recht en minder vrijheid
3) Wet van 4 april 2014 betreffende de Verzekeringen (= Verzekeringswet) => Huidige wet die van
kracht is in het Belgische recht. Waarom een nieuwe wet?
o Verplichting tot implementatie van de EC-WG (Europese richtlijn)
o De verzekeringswetgeving was enorm versnipperd. Dit was niet gebruikersvriendelijk. Men
moest allerlei wetten en uitvoeringsbesluiten combineren.
o Bevoegdheidsverdeling tussen FSMA en Nationale bank verduidelijken
o Ruimere bescherming was nodig voor de verzekerde. Dit d.m.v. een informatieverplichting.
3
, 2025-2026 Myrthe Rogmans
VERZEKERINGSWET
STRUCTUUR => STUDEER DEZE MET INHOUDSTAFEL
Deel 1: Algemene bepalingen
Deel 2: Specifieke bep. mbt bedrijfsvoering
Deel 3: aanbieden en sluiten van ovk: informatie, publiciteit, tarifering, segmentatie en winstdeling
o => met het oog op verhogen van de transparantie. Vele nieuwe bepalingen
Deel 4: De landverzekeringsovk
o => copy-paste van de WLVO 1992
Deel 5: De verz.ovk andere dan de landverz.ovk
Deel 6: Verzekeringsbemiddeling en distributie van verz.
o => vaak wordt een verzekeringsovereenkomst gesloten via een makelaar
Deel 7: Organisatie van het toezicht
Deel 8: Strafbepalingen
Deel 9: Bepalingen van verschillende aard
Het voordeel van de wet is dat ze een logische structuur hanteert. Wij gaan ook deze structuur volgen
tijdens de colleges.
SPECIFIEK: DEEL 4
Focus ligt op deel 4: verzekeringscontractenrecht
= de regels die gelden voor het afsluiten van een verzekeringsovereenkomst. Zowel bij de totstandkoming
van de overeenkomst als tijdens de looptijd
- Titel 1: de landverzekeringsovereenkomst in het algemeen
o Inleidende bepalingen
o Bepalingen van toepassing op alle verzekeringsovereenkomsten
o Bepalingen eigen aan verzekering tot vergoeding van de schade
o Bepalingen eigen aan verzekering tot uitkering vast bedrag
- Titel 2: Schadeverzekeringen
o Algemene bepalingen die gelden voor alle schadeverzekeringen
o Zaakverzekeringen
o Aansprakelijkheidsverzekeringen
o Rechtsbijstandverzekeringen
- Titel 3: Persoonsverzekeringen
o Gemeenschappelijke bepalingen die gelden voor alle persoonsverzekeringen
o Levensverzekeringsovereenkomsten
o Persoonsverzekeringen andere dan levensverzekeringen
- Titel 4: Slotbepalingen
Als je wil weten welke regels van toepassing zijn op een verzekeringscontract, is het dus heel belangrijk om
het contract juist te kwalificeren. Eens je dit gedaan hebt, dan weet je welke regels er van toepassing zijn
van de wet.
4
