Praktisch burgerlijk recht
1 Lesdoelen thema 1: Personenrecht
1.1 Student kan uitleggen wie een natuurlijk persoon is en wat de gevolgen hiervan zijn
Natuurlijke personen:
= Is een persoon van vlees en bloed, met rechten en plichten, huis kopen en verkopen, huwen…
Enkel levende mensen worden als natuurlijke personen beschouwd, geen dieren of overleden mensen. (wel
bescherming voor lijken)
Een natuurlijk persoon ontstaat bij de geboorte (levend en levensvatbaar) en geniet vanaf dat moment
rechtsbekwaamheid.
(dus niet vanaf conceptie maar wel bescherming vanaf conceptie)
1.2 Student kan het concept rechtspersoonlijkheid verklaren
= Rechtspersoonlijkheid betekent dat een entiteit rechten en plichten kan hebben, zoals een natuurlijke persoon.
Rechtspersonen zijn echter geen personen van vlees en bloed, maar hebben een juridisch statuut
(vennootschapsrecht).
1.3 Student kan het concept van de rechtspersoonlijkheid toepassen op mensen en dieren vanuit het
verschilpunt
= Mensen hebben rechtspersoonlijkheid vanaf de geboorte.
Dieren hebben in ons rechtssysteem geen rechtspersoonlijkheid en zijn dus ook geen natuurlijk persoon. Dieren
kunnen geen woning huren, of abonnement afsluiten, maar wel wettelijke bescherming omtrent dierenwelzijn.
1.4 Student weet wanneer een persoon juridisch als ‘persoon’ wordt aangemerkt en dat de geboorte
een juridisch feit is
= Een persoon wordt juridisch erkend vanaf de geboorte als hij levend en levensvatbaar is.
Geboorte is een juridisch feit omdat het rechten en plichten met zich meebrengt.
1.5 Student weet dat de ongeboren vrucht rechten en plichten bezit
= Een ongeboren kind kan bepaalde rechten hebben, zoals erven of schenkingen ontvangen, maar deze rechten
worden pas effectief bij de geboorte.
1.6 Student kent de definitie van geboorteaangifte en de procedure
- Een geboorteaangifte is de officiële registratie van de geboorte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
binnen 15 dagen na de bevalling.
- Dit is verplicht en strafbaar bij nalatigheid.
- De aangifte gebeurt door ouders, meemoeder of beide.
- 180 dagen zwangerschap maar doodgeboren = akte van levensloos kind
- 140 dagen zwangerschap maar doodgeboren = akte enkel op verzoek van de ouders.
1.7 Student kan uitleggen wat een frauduleuze erkenning is en dit toepassen op een casus
Frauduleuze erkenning is het erkennen van een kind zonder biologische of sociale band, vaak voor verblijfsrechten te
krijgen. Dit is strafbaar en moet gemeld worden.
Praktisch Burgerlijk Recht 1
,1.8 Student kan de elementen van de staat van de persoon opsommen, uitleggen en verwerken in een
voorbeeld (5)
Deze omvatten naam, voornaam, geslacht, woonplaats, nationaliteit en handelingsonbekwaamheid / bekwaamheid.
Dit bepaalt de juridische identiteit en positie van een persoon in de maatschappij.
1.9 Student weet hoe voornaam en familienaam toegekend en gewijzigd kunnen worden
Voornaam:
= Wordt vrij gekozen door ouders, maar kan geweigerd worden bij verwarring of schade aan het kind bv: Nutella.
Wijzigen van voornaam:
=Aanvragen via de gemeente waar je woont. Er is een wachttijd van 3 maanden. De prijs wordt per gemeente
bepaald. Je Belg, erkende vluchteling of staatloze bent
• De nieuwe voornaam niet voor verwarring zorgt
• De nieuwe voornaam de verzoeker (diegene die het aanvraagt) niet kan schaden
Bv. Je kiest een scheldwoord als naam
• De nieuwe voornaam anderen niet kan schaden.
Bv. Je kiest een naam die in de plaatselijke landstaal niet uitspreekbaar is zodat anderen je naam niet kunnen
uitspreken
Achternaam:
• Wordt bepaald via afstamming. Nu krijgen ouders de keuze: Familienaam van de vader, van de moeder of een
combinatie van beide ouders (in de volgorde dat de ouders wensen).
• De familienaam wordt vastgelegd tijdens het moment van de erkenning van het kind.
• Wijziging kan via aanvraag bij de ambtenaar van de burgerlijke stand of justitie. Naam fout geschreven dan heb
je recht om deze correct te laten schrijven.
Wijzigen van familienaam:
= Je kan je familienaam wijzigen onder bepaalde voorwaarden, deze voorwaarden zijn strikt te interpreteren en je
familienaam wijzigen is een uitzondering. Iedereen kan 1 keer op een eenvoudige manier zijn familienaam laten
wijzigen. Wachttijd is tussen de 6 en de 12 maanden. Kostprijs 140€.
•Je Belg, erkende vluchteling of staatloze bent
•Je duidelijk motiveert waarom u de naamsverandering wil
•Er ernstige redenen zijn om je naam te wijzigen
•De gevraagde naam geen aanleiding geeft tot verwarring
•De gevraagde naam jouw of anderen niet kan schanden
Bv: Je kiest geen scheldnaam
Student kan de procedure tot aanpassing van de geslachtsregistratie uitleggen
Aanpassing is mogelijk vanaf 16 jaar zonder medische eisen, maar met psychologisch attest en ouderlijke
goedkeuring mits minderjarig. Je hoeft geen geslachtswijziging te ondergaan.
1.10 Student kan de 2 soorten referentieadressen definiëren en uitleggen
= Referentieadressen zijn administratieve adressen voor mensen zonder vast verblijf, zoals daklozen of mobiele
bewoners (schippers). Ze kunne een referentieadres nemen bij:
• Bij een privé persoon (iemand die je kent en vertrouwt): met schriftelijk akkoord.
• Bij het OCMW: voor daklozen die aan voorwaarden voldoen.
• De voorwaarden:
- Je bent dakloos
- Je bent niet ingeschreven in het bevolkingsregister of bestaande inschrijving wordt geschrapt.
- je hebt onvoldoende bestaansmiddelen om zelf voor een woning te zorgen.
- je doet een beroep op het OCMW voor dienstverlening.
Praktisch Burgerlijk Recht 2
,1.11 Student kent de definitie van ‘nationaliteit’ en kan de 2 soorten van verkrijging beschrijven
De Belgische nationaliteit is de band die je als persoon bindt met de Belgische staat en die jouw rechten en plichten
bepaalt. Verkrijgingen zijn:
• Rechtshandeling met bedoeling Belg te worden: enkel meerderjarigen
• Nationaliteitsverklaring: geboren of 5 j wettelijk verblijf + een van de landstalen + aantonen maatschappelijke
en economische integratie
1.12 Student kan uitleggen op welke verschillende manieren je Belg kan worden (5)
• Indien staatloos na geboorte
• In België geboren
• Adoptie voor 18 jaar
• Nationaliteitsverklaring
• Naturalisatie
1.13 Student kan het concept ‘naturalisatie’ uitleggen
Naturalisatie is een gunstprocedure voor personen die uitzonderlijke prestaties hebben geleverd of staatloos zijn. Je
moet 18 + zijn en een wettelijk verblijf in België hebben. Bv: voetballers Belgische nationale ploeg.
1.14 Student kan het concept ‘staatsloosheid’ uitleggen
Staatloosheid:
= Betekent dat je geen enkele Nationaliteit bezit. Je wordt dus door geen enkele Staat als onderdaan beschouwt. Dit
kan en mag niet volgens het Internationaal recht. Het bezit van een Nationaliteit geeft je een bepaalde mate van
bescherming.
1.15 Student weet dat je de Belgische nationaliteit kan verliezen en ook op welke manier
= Het Burgerlijk wetboek voorziet regels voor verlies nationaliteit:
• Fraude, wangedrag, langdurig verblijf in het buitenland
- De rechter kan als bijkomende straf uitspreken dat je de Belgische nationaliteit verliest. Dit heet de ’vervallen
verklaring’
• Vrijwillig afstand
- op voorwaarde van andere nationaliteit zo voorkom je staatloosheid
1.16 Student beschrijft hoe de vertegenwoordiging via de voogd (en toeziende voogd) werkt;
toekenning, procedure en einde en dit voor Belgen en niet begeleide minderjarige vreemdelingen.
Student kan deze gegevens toepassen binnen een casus.
Voogd:
= Is een handelingsbekwame persoon die instaat voor de persoon en de goederen van een minderjarige na
overlijden van de ouders of wanneer de ouders het ouderlijk gezag niet kunnen uitoefenen. De voogd heeft geen
genotsrecht over de goederen van de minderjarige.
De toeziende voogd:
= Houdt toezicht op de voogd. Dit is vaak financieel en houdt ook een oogje in het zeil of de wensen van de
minderjarigen worden gerespecteerd op een redelijke manier bv: schoolkeuze, hobby’s.
Toekenning en procedure:
= Toekenning van de voogd gebeurt enerzijds door de ouders in een testament of via een verklaring voor de notaris
of de vrederechter. Of anderzijds door vrederechter die kiest in eerste instantie uit naaste familie.
De voogd heeft de vertegenwoordigingsbevoegdheid. De voogd dient jaarlijks een kostenstaat voor te leggen bij de
vrederechter, als verantwoording van zijn daden.
Praktisch Burgerlijk Recht 3
, Einde van de voogdij
= De voogdij eindigt bij meerderjarigheid, ontvoogding of overlijden.
Niet begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV):
Voor NBMV (niet-begeleide minderjarige vreemdelingen) is de voogd een persoon die fungeert alsof die de ouders
zou zijn op dat moment. Deze persoon heeft de ouderlijke macht en het ouderlijk gezag. Bovenal is deze persoon
verantwoordelijk om de jongere mee te begeleiden door de asielprocedure (of andere procedure) in samenspraak
met de advocaat van de jongere. De ouders van de jongeren verblijven in het land van herkomst dus de jongere is
geen wees.
1.17 -Student kan de begrippen: niet ontvoogde, ontvoogde minderjarige definiëren en beschrijven
binnen de facetten.
Niet ontvoogde minderjarigen:
= Niet ontvoogde minderjarigen zijn de ‘gewone’ minderjarigen in de leeftijd van 0-18j.
Een minderjarige die nog steeds onder de voogdij van zijn ouders valt. Dit betekent dat de minderjarige
handelingsonbekwaam is en niet kan instaan voor zijn eigen vertegenwoordiging in het rechtsverkeer.
Op de volledige handelingsonbekwaamheid zijn er enige uitzonderingen:
• Hoorrecht bij echtscheiding:
- Kinderen hebben het recht door de rechter gehoord te worden bij een echtscheiding vanaf 12j.
• Conflict over financiën tussen de jongere en zijn voogd:
- Vanaf 15j kan de jongere zich tot de Procureur des Konings wenden met de vraag bemiddelend op te treden.
• Geslachtsregistratie:
- Vanaf 16j kan je een geslachtsregistratie vragen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
• Geldbesteding:
- In het dagelijks verkeer kunnen kinderen, naargelang hun leeftijd omgaan met geld. Minderjarigen zijn perfect
handelingsbekwaam voor aankopen in het kader van het gewoon beheer.
Bv: Een koffiekoek met hun zakgeld kopen als ze 10 jaar zijn = ok, de zaak die gekocht wordt staat in
verhouding tot de kennis en kunde van een 10jarige
Bv: Een I phone van 900 euro kopen als 16jarige = niet ok op eigen initiatief. Dit is wel in orde als de ouders hun
toestemming geven. Onder ouderlijke toestemming kan eerder verwacht worden dat de ouders aanwezig zijn
bij de aankoop. De kosten van de zaak die gekocht wordt staat niet in verhouding van het ‘gemiddelde’
bestedingsbudget van een 16jarige
Bv: Een rijke jongere wordt binnen een maand 18jaar en koopt een BMW voor zichzelf, om te gebruiken als hij
zijn rijbewijs heeft binnenkort = niet ok op eigen initiatief. Iemand van 17j kan enkel een auto kopen als zijn
ouders hiermee akkoord gaan.
Ontvoogde minderjarige:
= is een jongere van minstens 15 jaar die door een beslissing van de familierechtbank of door huwelijk gedeeltelijk
handelingsbekwaam is verklaard. Ontvoogding is dus een vorm van juridische overgang tussen volledige
handelingsonbekwaamheid en volledige bekwaamheid op 18 jaar.
• De gerechtelijke ontvoogding wordt uitgesproken door de familierechtbank op verzoek van de ouders of van
de minderjarige zelf mits voldoende maturiteit.
• De ontvoogde minderjarige is volledig bekwaam wat betreft zijn/haar persoon, bijvoorbeeld in het kiezen van
een school of het indienen van een verzoek tot euthanasie.
• Wat betreft goederen, is de handelingsbekwaamheid beperkt: ze mogen bijvoorbeeld wel hun eigen inkomsten
innen of facturen betalen, maar voor belangrijke rechtshandelingen zoals het aanvaarden van een schenking is
de bijstand van een curator nodig.
• Indien de ontvoogde minderjarige toch zelfstandig handelingen stelt waarvoor hij/zij onbevoegd is, kunnen deze
nietig verklaard worden.
Casus:
Sanne is 6 jaar wanneer haar vader en moeder overlijden tijdens een vliegtuigreis naar Portugal. Sanne was niet mee
op reis, omdat zij op kamp was met de scouts. Haar ouders hadden een testament opgesteld waarin zij de ouders
van de moeder aanduiden als voogden van Sanne.
Wie kan voogd worden van Sanne? Wie beslist dit?
• De grootouders worden bevraagd of ze dit wel willen doen. De vrederechter
Praktisch Burgerlijk Recht 4
1 Lesdoelen thema 1: Personenrecht
1.1 Student kan uitleggen wie een natuurlijk persoon is en wat de gevolgen hiervan zijn
Natuurlijke personen:
= Is een persoon van vlees en bloed, met rechten en plichten, huis kopen en verkopen, huwen…
Enkel levende mensen worden als natuurlijke personen beschouwd, geen dieren of overleden mensen. (wel
bescherming voor lijken)
Een natuurlijk persoon ontstaat bij de geboorte (levend en levensvatbaar) en geniet vanaf dat moment
rechtsbekwaamheid.
(dus niet vanaf conceptie maar wel bescherming vanaf conceptie)
1.2 Student kan het concept rechtspersoonlijkheid verklaren
= Rechtspersoonlijkheid betekent dat een entiteit rechten en plichten kan hebben, zoals een natuurlijke persoon.
Rechtspersonen zijn echter geen personen van vlees en bloed, maar hebben een juridisch statuut
(vennootschapsrecht).
1.3 Student kan het concept van de rechtspersoonlijkheid toepassen op mensen en dieren vanuit het
verschilpunt
= Mensen hebben rechtspersoonlijkheid vanaf de geboorte.
Dieren hebben in ons rechtssysteem geen rechtspersoonlijkheid en zijn dus ook geen natuurlijk persoon. Dieren
kunnen geen woning huren, of abonnement afsluiten, maar wel wettelijke bescherming omtrent dierenwelzijn.
1.4 Student weet wanneer een persoon juridisch als ‘persoon’ wordt aangemerkt en dat de geboorte
een juridisch feit is
= Een persoon wordt juridisch erkend vanaf de geboorte als hij levend en levensvatbaar is.
Geboorte is een juridisch feit omdat het rechten en plichten met zich meebrengt.
1.5 Student weet dat de ongeboren vrucht rechten en plichten bezit
= Een ongeboren kind kan bepaalde rechten hebben, zoals erven of schenkingen ontvangen, maar deze rechten
worden pas effectief bij de geboorte.
1.6 Student kent de definitie van geboorteaangifte en de procedure
- Een geboorteaangifte is de officiële registratie van de geboorte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
binnen 15 dagen na de bevalling.
- Dit is verplicht en strafbaar bij nalatigheid.
- De aangifte gebeurt door ouders, meemoeder of beide.
- 180 dagen zwangerschap maar doodgeboren = akte van levensloos kind
- 140 dagen zwangerschap maar doodgeboren = akte enkel op verzoek van de ouders.
1.7 Student kan uitleggen wat een frauduleuze erkenning is en dit toepassen op een casus
Frauduleuze erkenning is het erkennen van een kind zonder biologische of sociale band, vaak voor verblijfsrechten te
krijgen. Dit is strafbaar en moet gemeld worden.
Praktisch Burgerlijk Recht 1
,1.8 Student kan de elementen van de staat van de persoon opsommen, uitleggen en verwerken in een
voorbeeld (5)
Deze omvatten naam, voornaam, geslacht, woonplaats, nationaliteit en handelingsonbekwaamheid / bekwaamheid.
Dit bepaalt de juridische identiteit en positie van een persoon in de maatschappij.
1.9 Student weet hoe voornaam en familienaam toegekend en gewijzigd kunnen worden
Voornaam:
= Wordt vrij gekozen door ouders, maar kan geweigerd worden bij verwarring of schade aan het kind bv: Nutella.
Wijzigen van voornaam:
=Aanvragen via de gemeente waar je woont. Er is een wachttijd van 3 maanden. De prijs wordt per gemeente
bepaald. Je Belg, erkende vluchteling of staatloze bent
• De nieuwe voornaam niet voor verwarring zorgt
• De nieuwe voornaam de verzoeker (diegene die het aanvraagt) niet kan schaden
Bv. Je kiest een scheldwoord als naam
• De nieuwe voornaam anderen niet kan schaden.
Bv. Je kiest een naam die in de plaatselijke landstaal niet uitspreekbaar is zodat anderen je naam niet kunnen
uitspreken
Achternaam:
• Wordt bepaald via afstamming. Nu krijgen ouders de keuze: Familienaam van de vader, van de moeder of een
combinatie van beide ouders (in de volgorde dat de ouders wensen).
• De familienaam wordt vastgelegd tijdens het moment van de erkenning van het kind.
• Wijziging kan via aanvraag bij de ambtenaar van de burgerlijke stand of justitie. Naam fout geschreven dan heb
je recht om deze correct te laten schrijven.
Wijzigen van familienaam:
= Je kan je familienaam wijzigen onder bepaalde voorwaarden, deze voorwaarden zijn strikt te interpreteren en je
familienaam wijzigen is een uitzondering. Iedereen kan 1 keer op een eenvoudige manier zijn familienaam laten
wijzigen. Wachttijd is tussen de 6 en de 12 maanden. Kostprijs 140€.
•Je Belg, erkende vluchteling of staatloze bent
•Je duidelijk motiveert waarom u de naamsverandering wil
•Er ernstige redenen zijn om je naam te wijzigen
•De gevraagde naam geen aanleiding geeft tot verwarring
•De gevraagde naam jouw of anderen niet kan schanden
Bv: Je kiest geen scheldnaam
Student kan de procedure tot aanpassing van de geslachtsregistratie uitleggen
Aanpassing is mogelijk vanaf 16 jaar zonder medische eisen, maar met psychologisch attest en ouderlijke
goedkeuring mits minderjarig. Je hoeft geen geslachtswijziging te ondergaan.
1.10 Student kan de 2 soorten referentieadressen definiëren en uitleggen
= Referentieadressen zijn administratieve adressen voor mensen zonder vast verblijf, zoals daklozen of mobiele
bewoners (schippers). Ze kunne een referentieadres nemen bij:
• Bij een privé persoon (iemand die je kent en vertrouwt): met schriftelijk akkoord.
• Bij het OCMW: voor daklozen die aan voorwaarden voldoen.
• De voorwaarden:
- Je bent dakloos
- Je bent niet ingeschreven in het bevolkingsregister of bestaande inschrijving wordt geschrapt.
- je hebt onvoldoende bestaansmiddelen om zelf voor een woning te zorgen.
- je doet een beroep op het OCMW voor dienstverlening.
Praktisch Burgerlijk Recht 2
,1.11 Student kent de definitie van ‘nationaliteit’ en kan de 2 soorten van verkrijging beschrijven
De Belgische nationaliteit is de band die je als persoon bindt met de Belgische staat en die jouw rechten en plichten
bepaalt. Verkrijgingen zijn:
• Rechtshandeling met bedoeling Belg te worden: enkel meerderjarigen
• Nationaliteitsverklaring: geboren of 5 j wettelijk verblijf + een van de landstalen + aantonen maatschappelijke
en economische integratie
1.12 Student kan uitleggen op welke verschillende manieren je Belg kan worden (5)
• Indien staatloos na geboorte
• In België geboren
• Adoptie voor 18 jaar
• Nationaliteitsverklaring
• Naturalisatie
1.13 Student kan het concept ‘naturalisatie’ uitleggen
Naturalisatie is een gunstprocedure voor personen die uitzonderlijke prestaties hebben geleverd of staatloos zijn. Je
moet 18 + zijn en een wettelijk verblijf in België hebben. Bv: voetballers Belgische nationale ploeg.
1.14 Student kan het concept ‘staatsloosheid’ uitleggen
Staatloosheid:
= Betekent dat je geen enkele Nationaliteit bezit. Je wordt dus door geen enkele Staat als onderdaan beschouwt. Dit
kan en mag niet volgens het Internationaal recht. Het bezit van een Nationaliteit geeft je een bepaalde mate van
bescherming.
1.15 Student weet dat je de Belgische nationaliteit kan verliezen en ook op welke manier
= Het Burgerlijk wetboek voorziet regels voor verlies nationaliteit:
• Fraude, wangedrag, langdurig verblijf in het buitenland
- De rechter kan als bijkomende straf uitspreken dat je de Belgische nationaliteit verliest. Dit heet de ’vervallen
verklaring’
• Vrijwillig afstand
- op voorwaarde van andere nationaliteit zo voorkom je staatloosheid
1.16 Student beschrijft hoe de vertegenwoordiging via de voogd (en toeziende voogd) werkt;
toekenning, procedure en einde en dit voor Belgen en niet begeleide minderjarige vreemdelingen.
Student kan deze gegevens toepassen binnen een casus.
Voogd:
= Is een handelingsbekwame persoon die instaat voor de persoon en de goederen van een minderjarige na
overlijden van de ouders of wanneer de ouders het ouderlijk gezag niet kunnen uitoefenen. De voogd heeft geen
genotsrecht over de goederen van de minderjarige.
De toeziende voogd:
= Houdt toezicht op de voogd. Dit is vaak financieel en houdt ook een oogje in het zeil of de wensen van de
minderjarigen worden gerespecteerd op een redelijke manier bv: schoolkeuze, hobby’s.
Toekenning en procedure:
= Toekenning van de voogd gebeurt enerzijds door de ouders in een testament of via een verklaring voor de notaris
of de vrederechter. Of anderzijds door vrederechter die kiest in eerste instantie uit naaste familie.
De voogd heeft de vertegenwoordigingsbevoegdheid. De voogd dient jaarlijks een kostenstaat voor te leggen bij de
vrederechter, als verantwoording van zijn daden.
Praktisch Burgerlijk Recht 3
, Einde van de voogdij
= De voogdij eindigt bij meerderjarigheid, ontvoogding of overlijden.
Niet begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV):
Voor NBMV (niet-begeleide minderjarige vreemdelingen) is de voogd een persoon die fungeert alsof die de ouders
zou zijn op dat moment. Deze persoon heeft de ouderlijke macht en het ouderlijk gezag. Bovenal is deze persoon
verantwoordelijk om de jongere mee te begeleiden door de asielprocedure (of andere procedure) in samenspraak
met de advocaat van de jongere. De ouders van de jongeren verblijven in het land van herkomst dus de jongere is
geen wees.
1.17 -Student kan de begrippen: niet ontvoogde, ontvoogde minderjarige definiëren en beschrijven
binnen de facetten.
Niet ontvoogde minderjarigen:
= Niet ontvoogde minderjarigen zijn de ‘gewone’ minderjarigen in de leeftijd van 0-18j.
Een minderjarige die nog steeds onder de voogdij van zijn ouders valt. Dit betekent dat de minderjarige
handelingsonbekwaam is en niet kan instaan voor zijn eigen vertegenwoordiging in het rechtsverkeer.
Op de volledige handelingsonbekwaamheid zijn er enige uitzonderingen:
• Hoorrecht bij echtscheiding:
- Kinderen hebben het recht door de rechter gehoord te worden bij een echtscheiding vanaf 12j.
• Conflict over financiën tussen de jongere en zijn voogd:
- Vanaf 15j kan de jongere zich tot de Procureur des Konings wenden met de vraag bemiddelend op te treden.
• Geslachtsregistratie:
- Vanaf 16j kan je een geslachtsregistratie vragen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
• Geldbesteding:
- In het dagelijks verkeer kunnen kinderen, naargelang hun leeftijd omgaan met geld. Minderjarigen zijn perfect
handelingsbekwaam voor aankopen in het kader van het gewoon beheer.
Bv: Een koffiekoek met hun zakgeld kopen als ze 10 jaar zijn = ok, de zaak die gekocht wordt staat in
verhouding tot de kennis en kunde van een 10jarige
Bv: Een I phone van 900 euro kopen als 16jarige = niet ok op eigen initiatief. Dit is wel in orde als de ouders hun
toestemming geven. Onder ouderlijke toestemming kan eerder verwacht worden dat de ouders aanwezig zijn
bij de aankoop. De kosten van de zaak die gekocht wordt staat niet in verhouding van het ‘gemiddelde’
bestedingsbudget van een 16jarige
Bv: Een rijke jongere wordt binnen een maand 18jaar en koopt een BMW voor zichzelf, om te gebruiken als hij
zijn rijbewijs heeft binnenkort = niet ok op eigen initiatief. Iemand van 17j kan enkel een auto kopen als zijn
ouders hiermee akkoord gaan.
Ontvoogde minderjarige:
= is een jongere van minstens 15 jaar die door een beslissing van de familierechtbank of door huwelijk gedeeltelijk
handelingsbekwaam is verklaard. Ontvoogding is dus een vorm van juridische overgang tussen volledige
handelingsonbekwaamheid en volledige bekwaamheid op 18 jaar.
• De gerechtelijke ontvoogding wordt uitgesproken door de familierechtbank op verzoek van de ouders of van
de minderjarige zelf mits voldoende maturiteit.
• De ontvoogde minderjarige is volledig bekwaam wat betreft zijn/haar persoon, bijvoorbeeld in het kiezen van
een school of het indienen van een verzoek tot euthanasie.
• Wat betreft goederen, is de handelingsbekwaamheid beperkt: ze mogen bijvoorbeeld wel hun eigen inkomsten
innen of facturen betalen, maar voor belangrijke rechtshandelingen zoals het aanvaarden van een schenking is
de bijstand van een curator nodig.
• Indien de ontvoogde minderjarige toch zelfstandig handelingen stelt waarvoor hij/zij onbevoegd is, kunnen deze
nietig verklaard worden.
Casus:
Sanne is 6 jaar wanneer haar vader en moeder overlijden tijdens een vliegtuigreis naar Portugal. Sanne was niet mee
op reis, omdat zij op kamp was met de scouts. Haar ouders hadden een testament opgesteld waarin zij de ouders
van de moeder aanduiden als voogden van Sanne.
Wie kan voogd worden van Sanne? Wie beslist dit?
• De grootouders worden bevraagd of ze dit wel willen doen. De vrederechter
Praktisch Burgerlijk Recht 4
