PSYCHOLOGIE 2040
Darwinisme -> iemand die de leer van Darwin erg gebruikt
Veel weerstand tegen, trekt bijvoorbeeld lijn tussen man en vrouw
Vorm van zelfcensuur=> vermijden want je moet vrij onderzoeken kunnen
doen
(Darwinisme is de evolutietheorie van Darwin: soorten veranderen door
natuurlijke selectie, waarbij de best aangepaste individuen overleven.
In sociale context wordt het soms gebruikt om menselijke verschillen te
verklaren (sociale interpretatie), wat tot controverses en weerstand
kan leiden, vooral wanneer het wordt toegepast op zaken zoals gender of
ongelijkheid.
Hierbij speelt ook het debat rond vrij onderzoek versus ethische
grenzen in de wetenschap.)
Circling the manosphere
(online communities) Hebben ideeën over hoe dat mannen er uit moeten
zien, en wat dat vrouwen moeten doen
Bv Andrew Tate
Ze beroepen op de evolutie, de evolutie heeft ons zo gevorderd dus
daar moeten we naar evalueren.
Naturalistic Fallacy
Naturalistische drogredenering -> normatieve conclusies (dus dingen)
trekken uit feitelijke beschrijving
• Wat is (feiten over de natuur) zegt niet automatisch iets over wat
zou moeten zijn (wat goed of slecht is).
Bijvoorbeeld
o “Dit kruid is natuurlijk, dus het is gezond.”
Cobragif is ook natuurlijk.
o “Homoseksualiteit is onnatuurlijk, dus verkeerd.”
Dat iets (vermeend) niet natuurlijk is, zegt niets over moraal.
o “Vroeger was het natuurlijk dat de sterkste won, dus dat is
goed.”
Natuur ≠ morele richtlijn.
• Om te weten: Wat aan bod komt is geen morele uitspraak, advies,
een vrijgeleide voor bepaald gedrag... Het is wel statistiek, trends,
neigingen
, “Tabula Rasa”-theorie
We komen ter wereld als een ongeschreven blad.
Steven Pinker (belangrijk in de psychologie)
pleidooi tegen “Tabula Rasa”-theorie.
Zegt dat er drie dogma’s zijn = dingen dat je gewoon moet aannemen
• 3 gecontesteerde, verbonden dogma’s
• The blank slate: de mens begint als “schone lei”
Pinker: gedrag is ook deels aangeboren
• The noble savage: de mens is van nature goed en wordt door
de samenleving tot corruptie, agressie etc gebracht
Pinker: agressie en competitie hebben ook biologische wortels
• The ghost in the machine: we hebben een ziel die
onafhankelijk van de biologie beslissingen maakt
Pinker: mentale processen zijn gekoppeld aan hersenen en biologie
Deze kloppen niet volgens hem
“We moeten de Evolutietheorie en evolutionaire psychologie als
manier gebruiken om het menselijk gedrag te begrijpen.”
IN VOGELVLUCHT , DE AAP IN ONS
Het onstaan van soorten (boek van Darwin)
• Keizerspinguins duwen al eens een soortgenootje het water in om te testen of er
roofdieren in de buurt zijn.
• De zaden van de esdoorn zitten vast aan “helikoptertjes” die door de wind
meegedragen worden
• De meeste kindermoorden worden gepleegd door stiefouders … want ->
• De mannelijke leeuw bijt, wanneer hij een groep overneemt, de jongen van de
verdreven leider dood
Darwin verklaard dit gedrag, maakt het logisch (toont dat gedrag en
kenmerken verklaarbaar zijn via evolutie)
Wat “hard” of vreemd lijkt, wordt logisch vanuit reproductief succes.
TERUGREIS
• Ontstaan van het leven: ca. 4 miljard jaar geleden
• Eencelligen (zonder celkern)
• Cambrische explosie (ca. 500 miljoen jaar geleden)
• Cambrium: ontstaan van grote hoeveelheden nieuwe soorten
Oerknal van het leven
, • Gelinkt aan de toename van het zuurstofniveau in de
atmosfeer
• (er kwam een toename aan zuurstof= geeft ons energie)
• Dinosaurussen ed. hebben de aarde bewoond voor +/- 165 miljoen
jaar. (door dinosaurussen konden anderen dieren niet leven)
• Uitsterven gaf kans aan nieuwe soorten (o.a. zoogdieren)
De komst van de mens
• Moderne mens ontstaat +/- 300.000 jaar geleden
• Voorouders: homo habilis homo erectus homo sapiens
• Tot +/- 10.000 jaar geleden: waren we jager en verzamelaar
• Daarna: nederzettingen
Waarom is dit belangrijk?
• Groot deel van ons bestaan:
• Leefde we in kleine rondtrekkende gemeenschappen
• Niet zoals nu in Antwerpen bijvoorbeeld
• “Our modern skulls house a Stone Age mind”
In onze modern hersenpannen zitten oudere delen, we dragen heel
veel mee van het verleden waar we als eencelligen leefde
Hoe zijn we geworden wie we zijn?
Verschillende verklaringsmodellen
o Scheppingsverhalen (god heeft het laten ontstaan)
Abrahamitische
religies(=Christendom,jodendom,islam), Griekse/Romein
se mythologie, Oosterse verhalen,…
Het idee hier van is -> Mens: bijzondere oorsprong, en
bezondere plaats in de wereld
o Intelligent Design
Wereld heeft een intelligente ontwerper.
"Het kan geen toeval zijn"
Veel problemen rond betrouwbaarheid bv bijbel zitten fouten in
o Inkomst Evolutietheorie en natuurlijke selectie
Evolutietheorie heeft wel wat kunnen voorspellen
Uit een goede wetenschappelijke theorie kan je voorspellingen
afleiden en toetsen, bij de andere verklaringstheorieën kan je niet
toetsen.
Evolutietheorie en natuurlijke selectie
• Charles Darwin (1809 – 1882)
• Ging met de boot HMS Beagle op onderzoek (in 1831!) in en rond
Zuid-Amerika
, • Onderzocht flora en fauna-> het fenoneem van aangepast aan
omgeving
• Gedreven door de vraag hoe het uiterlijk en de gedragingen van
planten en dieren met elkaar verbonden konden
worden
• “evironmentalist” de omgeving geeft de soort vorm
Zag dat Dieren aangepast waren naar omgeving en planten
waar ze zich in bevinden.
• Darwin beschrijft de principes van “natuurlijke selectie”
• Natuur is een blinde evolutie: geen ultiem doel, geen plan
• Natuur “rommelt maar wat aan”: wat werkt blijft (en krijgt
nakomelingen), wat niet werkt verdwijnt.
• Natuur gooit soorten, etc de wereld in, sommige doen het
goed (maken mogelijk om te blijven bestaan)
• Fitness (“survival of the fittest”)
• Die gene die het beste is aangepast aan zij omgeving heeft de beste
overleving kans (Meest aangepaste eigenschappen voor de
omgeving)
• Evolutionair succes van een soort (=mogelijkheid om voor te
planten)
Kernidee: reproductief succes
• Overleving: geen doel op zich maar voorwaarde
3 ingrediënten van evolutie
1. Er moet variatie zijn
2. Er moet sprake zijn van overerving (dingen erven van de gene die
voor je komt)
3. Er moet pressie zijn (er moet druk zijn, nu is het minder maar
vroeger was de natuur geen pretje bv altijd te weinig eten)
De zijn er alle drie op de wereld.
Als aan deze drie elementen voldaan is, ontstaat er evolutie
Hoe zien we dat: te weinig eten, alle konijnen kunnen niet zwemmen en eentje
wel opeens en deze capaciteit word overgebracht. Ze zwemmen naar ander
eiland met meer eten
Belangrijk voor in het achterhoofd
• Wat goed is voor het reproductief succes, is dat niet noodzakelijk voor het
individu.
• Bv muis krijgt hartaanval na neiging tot veel voortplanten.
• Evolutionaire psychologie gaat dus niet over wat wenselijk is, maar wat
doorheen de evolutie voordelig voor het voortbestaan is gebleken (kijkt
naar wat is succesvol voor onze soort)
Darwinisme -> iemand die de leer van Darwin erg gebruikt
Veel weerstand tegen, trekt bijvoorbeeld lijn tussen man en vrouw
Vorm van zelfcensuur=> vermijden want je moet vrij onderzoeken kunnen
doen
(Darwinisme is de evolutietheorie van Darwin: soorten veranderen door
natuurlijke selectie, waarbij de best aangepaste individuen overleven.
In sociale context wordt het soms gebruikt om menselijke verschillen te
verklaren (sociale interpretatie), wat tot controverses en weerstand
kan leiden, vooral wanneer het wordt toegepast op zaken zoals gender of
ongelijkheid.
Hierbij speelt ook het debat rond vrij onderzoek versus ethische
grenzen in de wetenschap.)
Circling the manosphere
(online communities) Hebben ideeën over hoe dat mannen er uit moeten
zien, en wat dat vrouwen moeten doen
Bv Andrew Tate
Ze beroepen op de evolutie, de evolutie heeft ons zo gevorderd dus
daar moeten we naar evalueren.
Naturalistic Fallacy
Naturalistische drogredenering -> normatieve conclusies (dus dingen)
trekken uit feitelijke beschrijving
• Wat is (feiten over de natuur) zegt niet automatisch iets over wat
zou moeten zijn (wat goed of slecht is).
Bijvoorbeeld
o “Dit kruid is natuurlijk, dus het is gezond.”
Cobragif is ook natuurlijk.
o “Homoseksualiteit is onnatuurlijk, dus verkeerd.”
Dat iets (vermeend) niet natuurlijk is, zegt niets over moraal.
o “Vroeger was het natuurlijk dat de sterkste won, dus dat is
goed.”
Natuur ≠ morele richtlijn.
• Om te weten: Wat aan bod komt is geen morele uitspraak, advies,
een vrijgeleide voor bepaald gedrag... Het is wel statistiek, trends,
neigingen
, “Tabula Rasa”-theorie
We komen ter wereld als een ongeschreven blad.
Steven Pinker (belangrijk in de psychologie)
pleidooi tegen “Tabula Rasa”-theorie.
Zegt dat er drie dogma’s zijn = dingen dat je gewoon moet aannemen
• 3 gecontesteerde, verbonden dogma’s
• The blank slate: de mens begint als “schone lei”
Pinker: gedrag is ook deels aangeboren
• The noble savage: de mens is van nature goed en wordt door
de samenleving tot corruptie, agressie etc gebracht
Pinker: agressie en competitie hebben ook biologische wortels
• The ghost in the machine: we hebben een ziel die
onafhankelijk van de biologie beslissingen maakt
Pinker: mentale processen zijn gekoppeld aan hersenen en biologie
Deze kloppen niet volgens hem
“We moeten de Evolutietheorie en evolutionaire psychologie als
manier gebruiken om het menselijk gedrag te begrijpen.”
IN VOGELVLUCHT , DE AAP IN ONS
Het onstaan van soorten (boek van Darwin)
• Keizerspinguins duwen al eens een soortgenootje het water in om te testen of er
roofdieren in de buurt zijn.
• De zaden van de esdoorn zitten vast aan “helikoptertjes” die door de wind
meegedragen worden
• De meeste kindermoorden worden gepleegd door stiefouders … want ->
• De mannelijke leeuw bijt, wanneer hij een groep overneemt, de jongen van de
verdreven leider dood
Darwin verklaard dit gedrag, maakt het logisch (toont dat gedrag en
kenmerken verklaarbaar zijn via evolutie)
Wat “hard” of vreemd lijkt, wordt logisch vanuit reproductief succes.
TERUGREIS
• Ontstaan van het leven: ca. 4 miljard jaar geleden
• Eencelligen (zonder celkern)
• Cambrische explosie (ca. 500 miljoen jaar geleden)
• Cambrium: ontstaan van grote hoeveelheden nieuwe soorten
Oerknal van het leven
, • Gelinkt aan de toename van het zuurstofniveau in de
atmosfeer
• (er kwam een toename aan zuurstof= geeft ons energie)
• Dinosaurussen ed. hebben de aarde bewoond voor +/- 165 miljoen
jaar. (door dinosaurussen konden anderen dieren niet leven)
• Uitsterven gaf kans aan nieuwe soorten (o.a. zoogdieren)
De komst van de mens
• Moderne mens ontstaat +/- 300.000 jaar geleden
• Voorouders: homo habilis homo erectus homo sapiens
• Tot +/- 10.000 jaar geleden: waren we jager en verzamelaar
• Daarna: nederzettingen
Waarom is dit belangrijk?
• Groot deel van ons bestaan:
• Leefde we in kleine rondtrekkende gemeenschappen
• Niet zoals nu in Antwerpen bijvoorbeeld
• “Our modern skulls house a Stone Age mind”
In onze modern hersenpannen zitten oudere delen, we dragen heel
veel mee van het verleden waar we als eencelligen leefde
Hoe zijn we geworden wie we zijn?
Verschillende verklaringsmodellen
o Scheppingsverhalen (god heeft het laten ontstaan)
Abrahamitische
religies(=Christendom,jodendom,islam), Griekse/Romein
se mythologie, Oosterse verhalen,…
Het idee hier van is -> Mens: bijzondere oorsprong, en
bezondere plaats in de wereld
o Intelligent Design
Wereld heeft een intelligente ontwerper.
"Het kan geen toeval zijn"
Veel problemen rond betrouwbaarheid bv bijbel zitten fouten in
o Inkomst Evolutietheorie en natuurlijke selectie
Evolutietheorie heeft wel wat kunnen voorspellen
Uit een goede wetenschappelijke theorie kan je voorspellingen
afleiden en toetsen, bij de andere verklaringstheorieën kan je niet
toetsen.
Evolutietheorie en natuurlijke selectie
• Charles Darwin (1809 – 1882)
• Ging met de boot HMS Beagle op onderzoek (in 1831!) in en rond
Zuid-Amerika
, • Onderzocht flora en fauna-> het fenoneem van aangepast aan
omgeving
• Gedreven door de vraag hoe het uiterlijk en de gedragingen van
planten en dieren met elkaar verbonden konden
worden
• “evironmentalist” de omgeving geeft de soort vorm
Zag dat Dieren aangepast waren naar omgeving en planten
waar ze zich in bevinden.
• Darwin beschrijft de principes van “natuurlijke selectie”
• Natuur is een blinde evolutie: geen ultiem doel, geen plan
• Natuur “rommelt maar wat aan”: wat werkt blijft (en krijgt
nakomelingen), wat niet werkt verdwijnt.
• Natuur gooit soorten, etc de wereld in, sommige doen het
goed (maken mogelijk om te blijven bestaan)
• Fitness (“survival of the fittest”)
• Die gene die het beste is aangepast aan zij omgeving heeft de beste
overleving kans (Meest aangepaste eigenschappen voor de
omgeving)
• Evolutionair succes van een soort (=mogelijkheid om voor te
planten)
Kernidee: reproductief succes
• Overleving: geen doel op zich maar voorwaarde
3 ingrediënten van evolutie
1. Er moet variatie zijn
2. Er moet sprake zijn van overerving (dingen erven van de gene die
voor je komt)
3. Er moet pressie zijn (er moet druk zijn, nu is het minder maar
vroeger was de natuur geen pretje bv altijd te weinig eten)
De zijn er alle drie op de wereld.
Als aan deze drie elementen voldaan is, ontstaat er evolutie
Hoe zien we dat: te weinig eten, alle konijnen kunnen niet zwemmen en eentje
wel opeens en deze capaciteit word overgebracht. Ze zwemmen naar ander
eiland met meer eten
Belangrijk voor in het achterhoofd
• Wat goed is voor het reproductief succes, is dat niet noodzakelijk voor het
individu.
• Bv muis krijgt hartaanval na neiging tot veel voortplanten.
• Evolutionaire psychologie gaat dus niet over wat wenselijk is, maar wat
doorheen de evolutie voordelig voor het voortbestaan is gebleken (kijkt
naar wat is succesvol voor onze soort)
