Samenvatting orthopedagogiek
Een grondplan voor hulpverleners
Deel 1: Een orthopedagogisch grondplan
Het orthopedagogische grondplan is door meerdere orthopedagogische
grondleggers tot stand gekomen.
- Bronfenbrenner:
mesoniveau
- Belsky:
voortgebouwd op Bronfenbrenner
voorgeschiedenis ouders
- Kok:
orthopedagogische kern -> klimaat, situatie, relatie
ortho(ped)agogische vraag en aanbod
- Ter Horst:
pedagogische grondvormen -> herstel van het gewone leven
- Lutz :
identiteitsassen
- Hellinckx:
orthopedagogische denkers
ortho(ped)agogisch aanbod
- Broekaert
- Crenshaw: identiteiten
- Wekker
- Minuchin
- Böszörményinagy
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 1
,Deel 2: Orthopedagogisch denken en kijken
Hoofdstuk 1: situering orthopedagogiek
1.1 De term ortho-ped-agogie-k
Ortho:
- recht maken, recht maken wat krom is.
- specifieke opvoeding
- Problematisch ervaren situatie
- Grens met “gewone” niet scherp af te bakenen.
Ped:
- Pais (grieks) = Kind
- Kinderen en jeugdigen: Bij de start van de wetenschap
- Uitbreiding naar andere doelgroepen: volwassenen met een verstandelijke
beperking, volwassenen met NAH, volwassenen met dementie.
-> ortho-agogiek: werking uitsluitend voor volwassenen.
Agogie:
- Begeleiden naar … een doel
- Leiden naar … een doel
Maar welk doel is wenselijk?
-> normen, waarden, ethische dimensie, visies, tendensen
K:
- De wetenschappelijke studie van
-> Master in de orthopedagogiek: focus op de ontwikkeling van
wetenschappelijke inzichten binnen het vakgebied.
Orthopedagogiek is de wetenschappelijke studie van het begeleiden van
kinderen, jongeren en volwassenen in problematisch ervaren of specifieke
situaties.
1.2. Verhouding pedagogiek – orthopedagogiek
Pedagogiek is de wetenschappelijke studie van het begeleiden van kinderen,
jongeren.
Algemene principes van en kennis over opvoeding
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 2
, Kleine dagelijkse problemen en vragen
bv. Mijn baby huilt veel, is dit normaal en wat moet ik doen?
Tijdelijke problemen
bv. Mijn moeder zegt me om mijn baby gewoon te laten uithuilen,
maar ik wil graag een manier vinden die beter aanvoelt.
-> geduld, tact, creativiteit, humor, etc.
-> Indien moeilijk gezinsondersteuning (Brede instap)
Orthopedagogiek:
Zeer specifieke noden of vastlopen van opvoeding
- Kind met specifieke noden, bv. Farouk pg 58
- Ouders met specifieke tekorten in opvoeding, bv. Roos pg 58
- Maatschappelijke problemen
Problemen zijn erger, duidelijker
Weerstanden tot verbetering zijn hardnekkiger
Vaak zeer complexe samenhang van meerdere bedreigende factoren
Het problematische staat centraal
Besluit:
Orthopedagogiek toont ons vaak de weg naar de essentie van de pedagogiek.
Situaties waar opvoeding, vastloopt, kunnen ons heel veel leren over onszelf,
onze opvoedingsaanpak en dagen ons uit tot diepgaander kijken.
Orthopedagogiek gaat om de studie van het specifiek opvoeden en begeleiden.
-> Bewust, grondige analyse
1.3. Het doel en object van de orthopedagogiek
Klassieke benadering:
rond 1920
object:
- opvoeding van ‘opvallende’ of ‘afwijkende’ kind
- indelingen soorten kinderen = classificatie
- methodes om op te voeden = methodieken
Doel:
- ontwikkeling kind optimaliseren
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 3
, Moderne benadering:
rond 1980
object:
- problematische opvoedingssituatie
- opvoeders en kind
- ‘handicap’ is interactief concept
Doel:
- opvoeding optimaliseren
Definitie van Wim ter Horst
De orthopedagogiek is de menselijke planwetenschap die als veld van actie het
opvoedingsgebeuren heeft, dat zodanig leed met zich meebrengt dat men
meent niet verder te kunnen.
Deze, door de betrokkenen als nagenoeg perspectiefloos ervaren
opvoedingssituatie, waarin men er zonder deskundige hulp van buitenaf niet in
slaagt het geheel zodanig te veranderen dat het weer perspectief biedend
wordt, noemen we de problematische opvoedingssituatie (POS)
Het gaat altijd om:
- situatie
- ervaren geen perspectief meer
- deskundige hulp van buitenaf nodig
Sociaal-ecologische visie:
- moeizame afstemming vraag en aanbod -> gewenste opvoedingsdoelen niet
of moeilijk bereikt worden.
- Door verschillende factoren
- kind met specifieke noden
- Ouders met specifieke tekorten in opvoeding
- Maatschappelijke problemen
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 4
Een grondplan voor hulpverleners
Deel 1: Een orthopedagogisch grondplan
Het orthopedagogische grondplan is door meerdere orthopedagogische
grondleggers tot stand gekomen.
- Bronfenbrenner:
mesoniveau
- Belsky:
voortgebouwd op Bronfenbrenner
voorgeschiedenis ouders
- Kok:
orthopedagogische kern -> klimaat, situatie, relatie
ortho(ped)agogische vraag en aanbod
- Ter Horst:
pedagogische grondvormen -> herstel van het gewone leven
- Lutz :
identiteitsassen
- Hellinckx:
orthopedagogische denkers
ortho(ped)agogisch aanbod
- Broekaert
- Crenshaw: identiteiten
- Wekker
- Minuchin
- Böszörményinagy
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 1
,Deel 2: Orthopedagogisch denken en kijken
Hoofdstuk 1: situering orthopedagogiek
1.1 De term ortho-ped-agogie-k
Ortho:
- recht maken, recht maken wat krom is.
- specifieke opvoeding
- Problematisch ervaren situatie
- Grens met “gewone” niet scherp af te bakenen.
Ped:
- Pais (grieks) = Kind
- Kinderen en jeugdigen: Bij de start van de wetenschap
- Uitbreiding naar andere doelgroepen: volwassenen met een verstandelijke
beperking, volwassenen met NAH, volwassenen met dementie.
-> ortho-agogiek: werking uitsluitend voor volwassenen.
Agogie:
- Begeleiden naar … een doel
- Leiden naar … een doel
Maar welk doel is wenselijk?
-> normen, waarden, ethische dimensie, visies, tendensen
K:
- De wetenschappelijke studie van
-> Master in de orthopedagogiek: focus op de ontwikkeling van
wetenschappelijke inzichten binnen het vakgebied.
Orthopedagogiek is de wetenschappelijke studie van het begeleiden van
kinderen, jongeren en volwassenen in problematisch ervaren of specifieke
situaties.
1.2. Verhouding pedagogiek – orthopedagogiek
Pedagogiek is de wetenschappelijke studie van het begeleiden van kinderen,
jongeren.
Algemene principes van en kennis over opvoeding
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 2
, Kleine dagelijkse problemen en vragen
bv. Mijn baby huilt veel, is dit normaal en wat moet ik doen?
Tijdelijke problemen
bv. Mijn moeder zegt me om mijn baby gewoon te laten uithuilen,
maar ik wil graag een manier vinden die beter aanvoelt.
-> geduld, tact, creativiteit, humor, etc.
-> Indien moeilijk gezinsondersteuning (Brede instap)
Orthopedagogiek:
Zeer specifieke noden of vastlopen van opvoeding
- Kind met specifieke noden, bv. Farouk pg 58
- Ouders met specifieke tekorten in opvoeding, bv. Roos pg 58
- Maatschappelijke problemen
Problemen zijn erger, duidelijker
Weerstanden tot verbetering zijn hardnekkiger
Vaak zeer complexe samenhang van meerdere bedreigende factoren
Het problematische staat centraal
Besluit:
Orthopedagogiek toont ons vaak de weg naar de essentie van de pedagogiek.
Situaties waar opvoeding, vastloopt, kunnen ons heel veel leren over onszelf,
onze opvoedingsaanpak en dagen ons uit tot diepgaander kijken.
Orthopedagogiek gaat om de studie van het specifiek opvoeden en begeleiden.
-> Bewust, grondige analyse
1.3. Het doel en object van de orthopedagogiek
Klassieke benadering:
rond 1920
object:
- opvoeding van ‘opvallende’ of ‘afwijkende’ kind
- indelingen soorten kinderen = classificatie
- methodes om op te voeden = methodieken
Doel:
- ontwikkeling kind optimaliseren
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 3
, Moderne benadering:
rond 1980
object:
- problematische opvoedingssituatie
- opvoeders en kind
- ‘handicap’ is interactief concept
Doel:
- opvoeding optimaliseren
Definitie van Wim ter Horst
De orthopedagogiek is de menselijke planwetenschap die als veld van actie het
opvoedingsgebeuren heeft, dat zodanig leed met zich meebrengt dat men
meent niet verder te kunnen.
Deze, door de betrokkenen als nagenoeg perspectiefloos ervaren
opvoedingssituatie, waarin men er zonder deskundige hulp van buitenaf niet in
slaagt het geheel zodanig te veranderen dat het weer perspectief biedend
wordt, noemen we de problematische opvoedingssituatie (POS)
Het gaat altijd om:
- situatie
- ervaren geen perspectief meer
- deskundige hulp van buitenaf nodig
Sociaal-ecologische visie:
- moeizame afstemming vraag en aanbod -> gewenste opvoedingsdoelen niet
of moeilijk bereikt worden.
- Door verschillende factoren
- kind met specifieke noden
- Ouders met specifieke tekorten in opvoeding
- Maatschappelijke problemen
Samenvatting orthopedagogiek
Sara Moeskops C24 – orthopedagogie 2024-2025 4
