Samenvatting Bodembewerking | Bodemkunde | Hogeschool Gent | 2025/26

SAMENVATTING BODEMBEWERKING
INLEIDING
 Bodembewerking
=bewerken van de grond om de teelt te ondersteunen
Prepareren zaadbed of pootbed van een akker om cultuurgewassen te verbouwen
DOELEN VAN BODEMBEWERKING
 Creatie van en optimaal zaai-, poot-, of plantbed
 Onderwerken van gewasresten, groenbemesters of organische mest
 Beheersing van onkruid en bodem gebonden ziekten
 Opheffen van storende lagen (bv. ploegzool) en verbeteren van waterhuishouding


CREATIE VAN ZAAI-, POOT- OF PLANTBED
 Meestal in meerdere stappen
 Omstandigheden creëren waarin zaden/plantgoed/planten goed gedijen
o Goed voor wortelbaar profiel
o Geen verdichtingen
o Geen storende lagen


ONDERWERKEN VAN GEWASRESTEN, GROENBEMESTERS OF ORGANISCHE MEST
 Organisch materiaal inwerken is noodzakelijk voor vertering (+ aerobe afbraak door
beluchting)
 I.f.v. zaaibed
 Wetgevend kader
o Emissie-arm toedienen van mest


BEHEERSING VAN ONKRUID EN BODEMGEBONDEN ZIEKTEN
 Ploegen (onkruid begraven), schoffelen, eggen en het creëren van een vals zaaibed zijn
technieken om onkruid kiemkracht te ontnemen
 Overleven van ziekten/plagen op gewasresten voorkomen door onderwerken of inwerken
 Ploegzool/storende laag doorbreken via diepgronden
FACTOREN VAN INVLOED OP KEUZE VOOR GRONDBEWRRKINGSTECHNIEKEN
 Bodemtype
 Bodemkwaliteit
 Gewas
 Klimatologische omstandigheden
 Milieu
 Regelgeving
 Mechanisatie en economische aspecten




BODEMTYPE

,  Het bodemtype bepaald voor een groot deel wat mogelijk is op landbouwperceel
o zandgronden behoeven een andere voorbereiding dan kleibodems
 Door textuur van zandgronden houden deze bodems weinig water vast
o Hierdoor zijn deze bodems over het algemeen sneller bewerkbaar na natte
omstandigheden, maar kan waterschaarste ook snel voor stress zorgen voor het
gewas
 Kleibodems daarentegen zijn geneigd om water vast te houden
o Dit heeft ook invloed op de bewerkbaarheid van de bodem:
het bewerken van een bodem na natte omstandigheden leidt al snel tot
bodemverdichting
 Bovendien is de juiste afwatering van kleibodems
belangrijk, zodat plasvorming in regenachtige periodes
voorkomen kan worden.


BODEMKWALITEIT
 Een bodem die verdicht is en waarop in het voorgaande jaar een rooiwas is geteeld kan een
andere grondbewerking nodig hebben dan een bodem waarop een maaigewas is geteeld
waarbij de weersomstandigheden gunstig waren
 Met de grondbewerking kunnen problemen als verdichting tot op zekere hoogte verminderd
worden en is het vooral van belang om in te spelen op de situatie zoals deze zich voordoet


GEWAS
 Door de verschillen in zaaizaad tussen gewassen is een ander zaaibed vereist
 Daarnaast heeft de bodembewerking invloed op het moment waarop het gewas gezaaid of
geplant kan worden


KLIMATOLOGISCHE OMSTANDIGHEDEN
 Steeds aangepast aan weer, te nat  uitstellen
 Zware grond  ploegen voor winter
 Droogte?  vocht vasthouden
 Vocht afvoeren?
o Erosie-gevoeligheid


MILIEU
 I.f.v. organische stof
 Vrijstelling lachgas


REGELGEVING
 Erosie
o Niet kerende grondbewerking als erosiebeperkende maatregel
 Inwerking groenbedekker


MECHANISATIE EN ECONOMISCHE ASPECTEN
 Beschikbaarheid/betaalbaarheid machines