ORGANISATIE PSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 8: TEAMS
INLEIDING
Van losse individuen naar een high-performance team, de psychologie achter samenwerken
GROEP ≠ TEAM
Op een perron delen mensen hetzelfde doel, maar zodra de deuren opengaan, vecht
iedereen voor zijn eigen zitplaats
HET SYMFONIEORKEST
ONTWIKKELINGSFASEN VAN EEN TEAM: MODEL VAN TUCKMAN
→ elk team doorloopt een proces van sociale sedimentatie, onderlinge banden worden
steviger naarmate alle fasen worden doorlopen
1
, ● De start: forming & storming
● Groei: norming, performing & adjourning
UITLEG ONTWIKKELINGSFASEN + VOORBEELD
Fase Naam Kern
1 Forming (oriëntatiefase) Voorzichtigheid, aftasten, zoeken naar veiligheid
2 Storming (conflictfase) Meningen botsen, strijd om invloed, wrijving
3 Norming (stabilisatiefase) Gemeenschappelijke normen, teamgevoel, rollen duidelijk
4 Performing (prestatiefase) Flow, vertrouwen, interafhankelijkheid
5 Adjourning (afsluitingsfase) Afscheid, afronden, loslaten
Forming (oriëntatiefase)
Voorbeeld
● Op school: bij een nieuw studentenproject kijkt iedereen nog naar de docent voor
instructies. Iedereen doet vriendelijk om de onzekerheid te verbergen en laat zich van zijn
beste kant zien.
● In de psychiatrie: in een nieuw team in de psychiatrie houdt iedereen zich strikt vast aan
de regeltjes en protocollen. Men verschuilt zich als het ware achter functiebeschrijvingen
om de onderliggende onzekerheid te maskeren.
Gedrag in de praktijk
● Beleefd
● Vermijden van conflicten
● Kijken naar leiding
● Rollen nog onduidelijk
Storming (conflictfase)
Voorbeeld
● In een bedrijf: op een marketingafdeling ontstaat strijd over de koers van een campagne.
Wie heeft het eigenlijk voor het zeggen?
● In een klinische praktijk: als psychologisch consulent merk je dat de hiërarchie in het
gedrang begint te komen. Moet de psychiater alles beslissen, of hebben de therapeuten
ook inspraak? Er ontstaan bijvoorbeeld discussies over de juiste behandelvisie.
2
HOOFDSTUK 8: TEAMS
INLEIDING
Van losse individuen naar een high-performance team, de psychologie achter samenwerken
GROEP ≠ TEAM
Op een perron delen mensen hetzelfde doel, maar zodra de deuren opengaan, vecht
iedereen voor zijn eigen zitplaats
HET SYMFONIEORKEST
ONTWIKKELINGSFASEN VAN EEN TEAM: MODEL VAN TUCKMAN
→ elk team doorloopt een proces van sociale sedimentatie, onderlinge banden worden
steviger naarmate alle fasen worden doorlopen
1
, ● De start: forming & storming
● Groei: norming, performing & adjourning
UITLEG ONTWIKKELINGSFASEN + VOORBEELD
Fase Naam Kern
1 Forming (oriëntatiefase) Voorzichtigheid, aftasten, zoeken naar veiligheid
2 Storming (conflictfase) Meningen botsen, strijd om invloed, wrijving
3 Norming (stabilisatiefase) Gemeenschappelijke normen, teamgevoel, rollen duidelijk
4 Performing (prestatiefase) Flow, vertrouwen, interafhankelijkheid
5 Adjourning (afsluitingsfase) Afscheid, afronden, loslaten
Forming (oriëntatiefase)
Voorbeeld
● Op school: bij een nieuw studentenproject kijkt iedereen nog naar de docent voor
instructies. Iedereen doet vriendelijk om de onzekerheid te verbergen en laat zich van zijn
beste kant zien.
● In de psychiatrie: in een nieuw team in de psychiatrie houdt iedereen zich strikt vast aan
de regeltjes en protocollen. Men verschuilt zich als het ware achter functiebeschrijvingen
om de onderliggende onzekerheid te maskeren.
Gedrag in de praktijk
● Beleefd
● Vermijden van conflicten
● Kijken naar leiding
● Rollen nog onduidelijk
Storming (conflictfase)
Voorbeeld
● In een bedrijf: op een marketingafdeling ontstaat strijd over de koers van een campagne.
Wie heeft het eigenlijk voor het zeggen?
● In een klinische praktijk: als psychologisch consulent merk je dat de hiërarchie in het
gedrang begint te komen. Moet de psychiater alles beslissen, of hebben de therapeuten
ook inspraak? Er ontstaan bijvoorbeeld discussies over de juiste behandelvisie.
2
