H1: Ondernemen en ondernemingsvormen
1.1 Algemene voorwaarden om zelfstandige activiteit uit te oefenen
Rechtsbekwaam = het vermogen om rechten en plichten hebben
Handelingsbekwaam = het vermogen om rechten en plichten zelf uit te voeren
Vb.: minderjarige: rechtsbekwaam, handelingsonbekwaam
1.2 Belangrijkste stappen om een onderneming te starten
Ondernemingsplan
Bestaat uit:
1. Hoofdactiviteit
2. Missie, visie en strategie
• Missie = op korte termijn gericht
= wat je nu gaat doen om visie te bereiken met de nodige strategie
• Visie = op lange termijn gericht
3. Markt- en concurrentie-analyse
4. Marketingplan omvat:
• Situatie: SWOT/DESTEP-analyse
• Doelstellingen: SMART-analyse
• Strategie: 4P’s = Product, Prijs, Promotie en Plaats
5. Financieel plan omvat:
• Investeringsbegroting, financieringsplan, exploitatiebegroting, liquiditeitsbegroting, break-evenanalyse
Business Model Canvas = visueel hulpmiddel dat je bedrijf in één pagina samenvat aan de hand van 9 belangrijke punten
Ondernemingsvorm
Juridisch statuut = het officiële, wettelijke kader dat de rechten, plichten, structuur en werking van een persoon of
organisatie bepaalt
• Eenmanszaak (natuurlijk persoon) —> onder eigen naam
• Vennootschap (rechtspersoon) —> je laat een nieuwe persoon geboren worden met naam, rechten en
plichten maar is fictief
- Oprichten via notaris
- RPR-nummer = rechtspersonenregister-nummer
(= geen nummer, maar plaats van de bevoegde ondernemingsrechtbank: RPR Gent)
Gevolgd door 10 cijfers = ondernemingsnummer
Ondernemingsnummer ON
Aanvragen voor de start door in te schrijven bij de kruispuntbank der ondernemingen (KBO) via een erkend
ondernemingsloket
• Als ‘natuurlijk persoon’: ON
• Als ‘vennootschap’: RPR + ON
Indien BTW-plichtig (= voor je producten/diensten btw aanrekenen aan klanten) —> BTW-nummer activeren
• BTW-nummer = ‘BTW BE’ + ondernemingsnemer
• BTW = Belasting Toegevoegde Waarde
NACE-code (= Nomenclature générale des Activités économiques dans les Communautés Européennes)
= officiële Europese classificatie van economische activiteiten om te bepalen welke activiteiten een onderneming
uitoefent voor administratieve en statische doeleinden, waarbij elke activiteit een specifieke code krijgt
Aansluiten als zelfstandige bij sociaal verzekeringsfonds Als werknemer wordt deel brutoloon afgehouden, niet als zelfstandige dus
• Sociale zekerheid zelf zorgen voor sociale zekerheid
• Kwartaalbijdrage betalen (afh. v. statuut en inkomen, startdatum belangrijk)
Eventueel voorzien in vrij aanvullend pensioen —> laag loon uitkeren zodat weinig personenbelasting
,1.3 Eenmanszaak vs. Vennootschap
Keuze bepalend voor oprichting, aandelen, bestuur, aansprakelijkheid, overdracht, vereist kapitaal…
(advies bij bv. notaris, bedrijfsadviseur…)
Eenmanszaak
1. Oprichting en werking
• Relatief snel en eenvoudig
• Geringe oprichtings- en werkingskosten
• Geen statuten (= afspraken die je onderling maakt en officieel maakt via statuten)
• ON aanvragen via ondernemingsloket door inschrijving als ‘natuurlijk persoon’ bij KBO
(info: RPR, naam, activiteit, startdatum, huwelijksstelsel)
• Natuurlijk zelfstandig persoon
• Geen minimum startkapitaal vereist
• Eigen baas —> snel en informeel beslissen
• Vaak vereenvoudigde boekhouding
2. Aansprakelijkheid ondernemer
Hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk: geen vermogingsscheiding privé en zaak
Bij faillissement:
• Schulden worden verhaald op:
- Alle roerende (= verplaatsbaar) en onroerende goederen (= vast) van de ondernemer
- Vermogen partner —> belang huwelijksstelsel
Wettelijk stelsel
= Eigen vermogen man, Eigen vermogen vrouw + gemeenschap na huwelijk
Scheiding van goederen = voorkeur
= Eigen vermogen man, Eigen vermogen vrouw
Gemeenschap van goederen
= klein deel Eigen vermogen man en vrouw + groot gemeenschappelijk deel
Bescherming hoofdverblijfsplaats mogelijk via notaris (= enkel voor beroepsschulden)
= verklaring onbeslagbaarheid via notaris
Hoofdelijk aansprakelijk = schuldeiser kan bij één vennoot het hele bedrag opeisen
Hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk = schuldeiser kan bij één vennoot het hele bedrag opeisen én mag zich
verhalen op het privévermogen
3. Continuïteit van de onderneming
• Eenmanszaak: eigendom en bestuur zijn één
• Overlijden ondernemer
- Erfrecht
- Zaak kan verdeeld worden onder erfgenamen
- Onzekerheid voor erfgenaam die meewerkte
4. Personenbelasting
• Belasting wordt geheven op het netto belastbare inkomen (= 4 categorieën)
• Personenbelasting is progressief (= stijgt naarmate inkomen toeneemt)
4 belastingsschijven + gemeentebelasting verschuldigd op het belastingsbedrag
Vaak gekozen voor vennootschap door lagere belasting en beter voor aansprakelijkheid
,Vennootschap
= in principe een samenwerkingscontract waarbij elke partij zijn eigen inbreng doet om op die manier samen winst te
maken en onder elkaar te verdelen
1. Nadelen
• Formele besluitvormingen en procedures
• Meer juridische, administratieve en boekhoudkundige verplichtingen dus meer kosten
• Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en jaarlijks een vennootschapsbijdrage betalen
• Je kan niet zomaar aan de winst van je vennootschap voor privédoeleinden
2. Voordelen
• Rechtspersoon = eigen rechten en plichten
• Sommige vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid —> privévermogen veilig
• Oprichtersaansprakelijkheid
= wanneer een vennootschap binnen de 3 jaar na oprichting failliet gaat, kunnen de oprichters
persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor de schulden van de vennootschap
- Financieel plan = belangrijk —> aantonen dat er voldoende middelen zijn om de geplande
activiteiten uit te voeren
- Toereikend aanvangsvermogen !!
Bestuurdersaansprakelijkheid
= eens de vennootschap actief is, verschuift de focus naar bestuurders —> in principe niet
aansprakelijk voor schulden van de vennootschap, met uitzondering van grove fouten
(kan dan ook aansprakelijk gesteld worden op privévermogen)
• Afspraken tussen partners vastgelegd in statuten op papier
• Goede opvolging uit te werken voor overlijden
- Continuïteit zekerder dan bij eenmanszaak
- Overlijden:
Overdracht aandelen i.p.v. onderneming Vennootschap blijft bestaan, alleen aandelen
Statuten moet doorgegeven worden
Erfrecht, tenzij aandelen tijdig overgedragen
• Vennootschapsbelasting
3. Vennootschapsbelastingen
• Berekend op fiscale winst van de vennootschap
- kijkt dus alleen naar de inkomsten en uitgaven van de vennootschap, niet naar de financiële
situatie van de vennoten
- vennoten ook onderworpen aan personenbelasting (vennootschap staat los van privé)
• Vlak tarief = 25% op fiscale winst
- Voor kmo’s: onder bepaalde voorwaarden een verlaagd tarief van 20% op de eerste schijf van
100 000 euro
4. Vennootschapsvormen
• Volkomen rechtspersoonlijkheid (= privévermogen beter beschermd maar meer verwachtingen)
- Besloten vennootschap (bv)
- Naamloze vennootschap (nv)
- Coöperatieve vennootschap (cv)
• Zonder (volkomen) rechtspersoonlijkheid (= privévermogen minder beschermd dus minder streng)
- Maatschap
- Vennootschap onder Firma (vof) Specifieke vormen van maatschap met één
- Commanditaire Vennootschap (commV) rechtspersoonlijkheid
, Besloten Vennootschap (bv) vroeger bvba = besloten vennootschap beperkte aansprakelijkheid
• Meest geschikt voor een klein/middelgroot bedrijf
• Kan opgericht worden door één of meer personen
• Eigen rechtspersoonlijkheid
• Besloten vennootschap
- Aandelen niet vrij overdraagbaar
- Toestemming andere vennoten nodig (tenzij anders bepaald in statuten)
• Beperkte aansprakelijkheid: aandeelhouders verbinden zich enkel tot hun inbreng met uitzondering van
bestuurders- en oprichtersaansprakelijkheid, fraude/bedrog, persoonlijke borgstelling —> privévermogen
niet beschermd bij grove fouten
= alleen maar aansprakelijk tot bedrag tot je hebt ingebracht tenzij fraude/oplichterij of als oprichter
• Statuten moeten bij notariële akte (= authentieke akte) worden opgemaakt (onderhandse akte =
zonder tussenkomst van notaris)
• Geen verplicht startkapitaal, wel toereikend aanvangsvermogen rekeninghoudend met activiteit
= de vennootschap moet voldoende eigen middelen hebben om minstens 2 jaar operationeel te blijven
• Verplichtingen: financieel plan, oprichtingskosten, dubbele boekhouding
Naamloze Vennootschap (nv) = kapitaalsvennootschap, maakt niet uit wie het geld binnenbrengt
• Voor grote ondernemingen en kmo’s
• Accent op kapitaalsinbreng, niet op personen
- Wanneer veel kapitaal nodig
- Nv kan beroep doen op nieuw, vreemd kapitaal of kan spaarders aanspreken
• Onderneming en aandeelhouders volledig gescheiden
• Beperkte aansprakelijkheid tot inbreng
• Aandelen vrij overdraagbaar —> minder familiaal karakter dan bv
• Oprichting bij notariële akte
• Minimum startkapitaal van 61 500 euro
• Strikt bestuur, diverse vormen: monistisch, enige bestuurder of duaal
• Aandelen met en zonder stemrecht
- Met stemrecht geven de aandeelhouder inspraak in de besluitvorming en recht op winst
- Zonder stemrecht hebben geen inspraak op de besluitvorming, maar wel recht op winst
• Verplichtingen: financieel plan, oprichtingskosten, dubbele boekhouding
Coöperatieve vennootschap (cv) Vb. gezamenlijke aankoop energie, machines, coöperatie in de bouw…
• Doel is niet de aandeelhouders verrijken door hoge winsten, maar wel de sociaal coöperatieve insteek
(als doel winst maken is bv/nv)
• Minimaal 3 oprichters: als 1 eruit, ofwel iemand nieuw ofwel overstappen naar ander vennootschap
• Beperkte aansprakelijkheid tot inbreng
• Eigen rechtspersoonlijkheid, opgericht bij notariële akte
• Vrij in-en uitstappen zonder veel administratie (statuten)
• Aandelen op naam vrij overdraagbaar tussen leden, verplicht aandelenregister
• Geen beginkapitaal
• Verplichtingen: notarieel, oprichtingskosten, financieel plan
1.1 Algemene voorwaarden om zelfstandige activiteit uit te oefenen
Rechtsbekwaam = het vermogen om rechten en plichten hebben
Handelingsbekwaam = het vermogen om rechten en plichten zelf uit te voeren
Vb.: minderjarige: rechtsbekwaam, handelingsonbekwaam
1.2 Belangrijkste stappen om een onderneming te starten
Ondernemingsplan
Bestaat uit:
1. Hoofdactiviteit
2. Missie, visie en strategie
• Missie = op korte termijn gericht
= wat je nu gaat doen om visie te bereiken met de nodige strategie
• Visie = op lange termijn gericht
3. Markt- en concurrentie-analyse
4. Marketingplan omvat:
• Situatie: SWOT/DESTEP-analyse
• Doelstellingen: SMART-analyse
• Strategie: 4P’s = Product, Prijs, Promotie en Plaats
5. Financieel plan omvat:
• Investeringsbegroting, financieringsplan, exploitatiebegroting, liquiditeitsbegroting, break-evenanalyse
Business Model Canvas = visueel hulpmiddel dat je bedrijf in één pagina samenvat aan de hand van 9 belangrijke punten
Ondernemingsvorm
Juridisch statuut = het officiële, wettelijke kader dat de rechten, plichten, structuur en werking van een persoon of
organisatie bepaalt
• Eenmanszaak (natuurlijk persoon) —> onder eigen naam
• Vennootschap (rechtspersoon) —> je laat een nieuwe persoon geboren worden met naam, rechten en
plichten maar is fictief
- Oprichten via notaris
- RPR-nummer = rechtspersonenregister-nummer
(= geen nummer, maar plaats van de bevoegde ondernemingsrechtbank: RPR Gent)
Gevolgd door 10 cijfers = ondernemingsnummer
Ondernemingsnummer ON
Aanvragen voor de start door in te schrijven bij de kruispuntbank der ondernemingen (KBO) via een erkend
ondernemingsloket
• Als ‘natuurlijk persoon’: ON
• Als ‘vennootschap’: RPR + ON
Indien BTW-plichtig (= voor je producten/diensten btw aanrekenen aan klanten) —> BTW-nummer activeren
• BTW-nummer = ‘BTW BE’ + ondernemingsnemer
• BTW = Belasting Toegevoegde Waarde
NACE-code (= Nomenclature générale des Activités économiques dans les Communautés Européennes)
= officiële Europese classificatie van economische activiteiten om te bepalen welke activiteiten een onderneming
uitoefent voor administratieve en statische doeleinden, waarbij elke activiteit een specifieke code krijgt
Aansluiten als zelfstandige bij sociaal verzekeringsfonds Als werknemer wordt deel brutoloon afgehouden, niet als zelfstandige dus
• Sociale zekerheid zelf zorgen voor sociale zekerheid
• Kwartaalbijdrage betalen (afh. v. statuut en inkomen, startdatum belangrijk)
Eventueel voorzien in vrij aanvullend pensioen —> laag loon uitkeren zodat weinig personenbelasting
,1.3 Eenmanszaak vs. Vennootschap
Keuze bepalend voor oprichting, aandelen, bestuur, aansprakelijkheid, overdracht, vereist kapitaal…
(advies bij bv. notaris, bedrijfsadviseur…)
Eenmanszaak
1. Oprichting en werking
• Relatief snel en eenvoudig
• Geringe oprichtings- en werkingskosten
• Geen statuten (= afspraken die je onderling maakt en officieel maakt via statuten)
• ON aanvragen via ondernemingsloket door inschrijving als ‘natuurlijk persoon’ bij KBO
(info: RPR, naam, activiteit, startdatum, huwelijksstelsel)
• Natuurlijk zelfstandig persoon
• Geen minimum startkapitaal vereist
• Eigen baas —> snel en informeel beslissen
• Vaak vereenvoudigde boekhouding
2. Aansprakelijkheid ondernemer
Hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk: geen vermogingsscheiding privé en zaak
Bij faillissement:
• Schulden worden verhaald op:
- Alle roerende (= verplaatsbaar) en onroerende goederen (= vast) van de ondernemer
- Vermogen partner —> belang huwelijksstelsel
Wettelijk stelsel
= Eigen vermogen man, Eigen vermogen vrouw + gemeenschap na huwelijk
Scheiding van goederen = voorkeur
= Eigen vermogen man, Eigen vermogen vrouw
Gemeenschap van goederen
= klein deel Eigen vermogen man en vrouw + groot gemeenschappelijk deel
Bescherming hoofdverblijfsplaats mogelijk via notaris (= enkel voor beroepsschulden)
= verklaring onbeslagbaarheid via notaris
Hoofdelijk aansprakelijk = schuldeiser kan bij één vennoot het hele bedrag opeisen
Hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk = schuldeiser kan bij één vennoot het hele bedrag opeisen én mag zich
verhalen op het privévermogen
3. Continuïteit van de onderneming
• Eenmanszaak: eigendom en bestuur zijn één
• Overlijden ondernemer
- Erfrecht
- Zaak kan verdeeld worden onder erfgenamen
- Onzekerheid voor erfgenaam die meewerkte
4. Personenbelasting
• Belasting wordt geheven op het netto belastbare inkomen (= 4 categorieën)
• Personenbelasting is progressief (= stijgt naarmate inkomen toeneemt)
4 belastingsschijven + gemeentebelasting verschuldigd op het belastingsbedrag
Vaak gekozen voor vennootschap door lagere belasting en beter voor aansprakelijkheid
,Vennootschap
= in principe een samenwerkingscontract waarbij elke partij zijn eigen inbreng doet om op die manier samen winst te
maken en onder elkaar te verdelen
1. Nadelen
• Formele besluitvormingen en procedures
• Meer juridische, administratieve en boekhoudkundige verplichtingen dus meer kosten
• Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en jaarlijks een vennootschapsbijdrage betalen
• Je kan niet zomaar aan de winst van je vennootschap voor privédoeleinden
2. Voordelen
• Rechtspersoon = eigen rechten en plichten
• Sommige vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid —> privévermogen veilig
• Oprichtersaansprakelijkheid
= wanneer een vennootschap binnen de 3 jaar na oprichting failliet gaat, kunnen de oprichters
persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor de schulden van de vennootschap
- Financieel plan = belangrijk —> aantonen dat er voldoende middelen zijn om de geplande
activiteiten uit te voeren
- Toereikend aanvangsvermogen !!
Bestuurdersaansprakelijkheid
= eens de vennootschap actief is, verschuift de focus naar bestuurders —> in principe niet
aansprakelijk voor schulden van de vennootschap, met uitzondering van grove fouten
(kan dan ook aansprakelijk gesteld worden op privévermogen)
• Afspraken tussen partners vastgelegd in statuten op papier
• Goede opvolging uit te werken voor overlijden
- Continuïteit zekerder dan bij eenmanszaak
- Overlijden:
Overdracht aandelen i.p.v. onderneming Vennootschap blijft bestaan, alleen aandelen
Statuten moet doorgegeven worden
Erfrecht, tenzij aandelen tijdig overgedragen
• Vennootschapsbelasting
3. Vennootschapsbelastingen
• Berekend op fiscale winst van de vennootschap
- kijkt dus alleen naar de inkomsten en uitgaven van de vennootschap, niet naar de financiële
situatie van de vennoten
- vennoten ook onderworpen aan personenbelasting (vennootschap staat los van privé)
• Vlak tarief = 25% op fiscale winst
- Voor kmo’s: onder bepaalde voorwaarden een verlaagd tarief van 20% op de eerste schijf van
100 000 euro
4. Vennootschapsvormen
• Volkomen rechtspersoonlijkheid (= privévermogen beter beschermd maar meer verwachtingen)
- Besloten vennootschap (bv)
- Naamloze vennootschap (nv)
- Coöperatieve vennootschap (cv)
• Zonder (volkomen) rechtspersoonlijkheid (= privévermogen minder beschermd dus minder streng)
- Maatschap
- Vennootschap onder Firma (vof) Specifieke vormen van maatschap met één
- Commanditaire Vennootschap (commV) rechtspersoonlijkheid
, Besloten Vennootschap (bv) vroeger bvba = besloten vennootschap beperkte aansprakelijkheid
• Meest geschikt voor een klein/middelgroot bedrijf
• Kan opgericht worden door één of meer personen
• Eigen rechtspersoonlijkheid
• Besloten vennootschap
- Aandelen niet vrij overdraagbaar
- Toestemming andere vennoten nodig (tenzij anders bepaald in statuten)
• Beperkte aansprakelijkheid: aandeelhouders verbinden zich enkel tot hun inbreng met uitzondering van
bestuurders- en oprichtersaansprakelijkheid, fraude/bedrog, persoonlijke borgstelling —> privévermogen
niet beschermd bij grove fouten
= alleen maar aansprakelijk tot bedrag tot je hebt ingebracht tenzij fraude/oplichterij of als oprichter
• Statuten moeten bij notariële akte (= authentieke akte) worden opgemaakt (onderhandse akte =
zonder tussenkomst van notaris)
• Geen verplicht startkapitaal, wel toereikend aanvangsvermogen rekeninghoudend met activiteit
= de vennootschap moet voldoende eigen middelen hebben om minstens 2 jaar operationeel te blijven
• Verplichtingen: financieel plan, oprichtingskosten, dubbele boekhouding
Naamloze Vennootschap (nv) = kapitaalsvennootschap, maakt niet uit wie het geld binnenbrengt
• Voor grote ondernemingen en kmo’s
• Accent op kapitaalsinbreng, niet op personen
- Wanneer veel kapitaal nodig
- Nv kan beroep doen op nieuw, vreemd kapitaal of kan spaarders aanspreken
• Onderneming en aandeelhouders volledig gescheiden
• Beperkte aansprakelijkheid tot inbreng
• Aandelen vrij overdraagbaar —> minder familiaal karakter dan bv
• Oprichting bij notariële akte
• Minimum startkapitaal van 61 500 euro
• Strikt bestuur, diverse vormen: monistisch, enige bestuurder of duaal
• Aandelen met en zonder stemrecht
- Met stemrecht geven de aandeelhouder inspraak in de besluitvorming en recht op winst
- Zonder stemrecht hebben geen inspraak op de besluitvorming, maar wel recht op winst
• Verplichtingen: financieel plan, oprichtingskosten, dubbele boekhouding
Coöperatieve vennootschap (cv) Vb. gezamenlijke aankoop energie, machines, coöperatie in de bouw…
• Doel is niet de aandeelhouders verrijken door hoge winsten, maar wel de sociaal coöperatieve insteek
(als doel winst maken is bv/nv)
• Minimaal 3 oprichters: als 1 eruit, ofwel iemand nieuw ofwel overstappen naar ander vennootschap
• Beperkte aansprakelijkheid tot inbreng
• Eigen rechtspersoonlijkheid, opgericht bij notariële akte
• Vrij in-en uitstappen zonder veel administratie (statuten)
• Aandelen op naam vrij overdraagbaar tussen leden, verplicht aandelenregister
• Geen beginkapitaal
• Verplichtingen: notarieel, oprichtingskosten, financieel plan
