AJ
Professioneel Handelen 2
ACADEMIEJAAR 2025-2026 AP HOGE SCHOOOL
,Inhoud
1) Culturele sensitiviteit .................................................................................................................................................. 3
1.1 Redenen voor het hebben van interculturele competenties ........................................................................... 3
1.2 Omgaan met andere culturen ......................................................................................................................... 4
1.2.1 Manieren om met culturen om te gaan................................................................................................... 4
1.3 Meervoudige kijk naar mensen ....................................................................................................................... 6
1.4 Diversiteitsbenaderingen ................................................................................................................................ 6
1.5 Cultuurverschillen meten en begrijpen ........................................................................................................... 9
1.5.1 Cultuurverschillen meten en begrijpen ................................................................................................... 9
a. Model van Hall ..................................................................................................................................... 9
b. 1.5.2 Model van Kluckhohn ................................................................................................................ 10
1.5.3 Model van Hofstede Meten is weten – Geert Hofstede ........................................................................ 12
a. Machtafstandsindex ........................................................................................................................... 12
b. Collectivisme vs individualisme .......................................................................................................... 12
c. Masculiene cultuur vs feminiene cultuur ............................................................................................ 12
d. Onzekerheidsvermijding ..................................................................................................................... 13
e. Lange termijn vs korte termijn ............................................................................................................ 13
f. Hedonisme vs soberheid ..................................................................................................................... 13
1.5.4 Model van Richard Lewis ....................................................................................................................... 13
1.6 Van verschil naar verbinding ......................................................................................................................... 15
1.6.1 Empowerment ....................................................................................................................................... 16
1.6.2 Beschermjassen ..................................................................................................................................... 17
1.6.3 Capabilitybenadering ............................................................................................................................. 17
a. Inclusie in de capabilitybenadering .................................................................................................... 18
2) Diversiteitscommunicatie ......................................................................................................................................... 18
2.1 Waarom diversiteitscommunicatie? .............................................................................................................. 18
2.2 Aandachtspunten bij diversiteitscommunicatie ............................................................................................ 19
2.2.1 Soorten genders..................................................................................................................................... 19
2.2.2 Voornaamwoorden ................................................................................................................................ 20
2.2.3 Ruis vermijden ....................................................................................................................................... 21
2.3 Diversiteitsbewust communiceren ................................................................................................................ 22
2.4 TOPOI model – interculturele gespreksvoering ............................................................................................. 22
2.4.1 Het model .............................................................................................................................................. 22
2.4.2 Vragen bij misgelopen communicatie .................................................................................................... 25
2.4.3 Interventies ............................................................................................................................................ 25
3) Zingevend werken met religie en levensverhalen ...................................................................................................... 26
3.1 Wat is zingeving ............................................................................................................................................. 26
3.2 Existentiële vragen en zingeving .................................................................................................................... 26
3.2.1 De dood ................................................................................................................................................. 27
3.2.2 Vrijheid en verantwoordelijkheid .......................................................................................................... 27
3.2.3 Isolatie/eenzaamheid ............................................................................................................................ 27
3.2.4 Zinloosheid ............................................................................................................................................ 27
1
, 3.3 Religie en zingeving ....................................................................................................................................... 28
3.3.1 Religie .................................................................................................................................................... 28
3.3.2 Religie en spiritualiteit ........................................................................................................................... 28
3.3.3 De 7 levensbeschouwelijke dimensies ................................................................................................... 28
a. Praktische of rituele dimensies ........................................................................................................... 29
b. Emotionele of ervaringsdimensie ....................................................................................................... 29
c. Verhalende of mythische dimensie ..................................................................................................... 29
d. Filosofische of leerstellige dimensie ................................................................................................... 30
e. Ethische of morele dimensie ............................................................................................................... 30
f. Sociale of institutionele dimensie ....................................................................................................... 30
g. Materiële of kunstzinnige dimensie .................................................................................................... 30
3.3.4 Waarom zingeving in hulpverlening? ..................................................................................................... 30
3.4 Werken met zingeving en levensbeschouwing .............................................................................................. 31
3.4.1 Waarom zingeving & levensbeschouwing belangrijk zijn in hulpverlening ........................................... 31
3.4.2 Diamantmodel van Carlo Leget ............................................................................................................. 31
a. Ik/ander .............................................................................................................................................. 31
b. Vasthouden/loslaten .......................................................................................................................... 31
c. Doen/laten ......................................................................................................................................... 31
d. Herinneren/vergeten .......................................................................................................................... 32
e. Geloven/weten ................................................................................................................................... 32
3.5 Werken met levensverhalen .......................................................................................................................... 32
3.5.1 Narratieve methode .............................................................................................................................. 32
4) Ethische handelen ..................................................................................................................................................... 33
4.1 Een diep-menselijke vraag ............................................................................................................................. 33
4.1.1 Een poging tot antwoord ....................................................................................................................... 34
4.2 Ethische denkkaders ...................................................................................................................................... 34
4.2.1 Normatieve theorieën ........................................................................................................................... 35
a. Theologische ethiek ............................................................................................................................ 35
b. Deontologische ethiek ........................................................................................................................ 36
c. Deugdenethiek ................................................................................................................................... 37
d. Normatieve theorieën in voorbeeld spreekrecht veranderen naar spreekplicht bij kindermishandeling
37
4.2.2 Zorgethiek .............................................................................................................................................. 38
2
,1) Culturele sensitiviteit
1.1 Redenen voor het hebben van interculturele competenties
Interculturele competenties: h. P om effectief en respectvol te communiceren en samen te werken met mensen
uit andere culturen
Reden voor nood aan interculturele competenties:
→ Vroeger:
• Cultuur die anders is dan EU => = lager/primitiever
• Oplossing cultureel conflict = oorlog
• Etnocentrisch perspectief: manier v kijken wb de normen, waarden en gewoonten van
de eigen cultuur als norm gebruikt worden om andere culturen te beoordelen.
Uitgangspunt toen: “Wij weten hoe het hoort, zij niet.”
→ Verandering door culturele antropologie
Culturele antropologie: de sociale wetenschap die de diversiteit in menselijk gedrag, gewoonten,
overtuigingen en sociale structuren wereldwijd bestudeert.
Onderzoeken v/d verschillen
Proberen zo te begrijpen wrm anderen mensen zo handelen en denken
Nadeel = heel veel gaan kijken verschillen
Vanuit hier fout idee = menselijke zoo van Tervuren
Onze samenleving = heterogeen
Verschillen in:
o Waarden
o Normen
o Gewoontes
o Communicatievormen
o Opvattingen over gezondheid & psychische problemen
Nood aan interculturele competenties bij HV’s:
→ Samenleving = divers
→ Cultuur heeft e. directe invloed op hoe mensen denken, voelen, communiceren & hulp zoeken
Interculturele competenties van e. HV:
Begrip v. culturele verschillen in waarden en normen
Waarden & normen bepalen hoe iemand:
• Problemen benoemt
• Emoties toont
• Vertrouwen opbouwt
Herkennen v. culturele invloeden op psychische problemen
Cultuur beïnvloedt hoe mensen psychische klachten ervaren (++ mentaal of ++ fysiek)
3
, Ook uitleg, verklaring ervoor, hoe hulp zoeken & welke behandeling ze gepast vinden
Aanpassen v/d communicatiestijl
Kan door:
• Taalgebruik afstemmen
• Rekening houden met non-verbaal gedrag
• Begrijpen hoe direct/indirect e. persoon communiceert
• Weten hoe vertrouwen op te bouwen bij bep. culturen
Gaat misverstanden voorkomen
Effectieve diagnostiek & behandeling
Cultuur mee in rekening brengen zorgt voor:
Juistere diagnoses
Meer passende interventies
effectiviteit v/d behandeling
++ doeltreffendheid & effectiviteit
Vergroten v. toegankelijkheid v. zorg
Voelen zich ++ begrepen door onze zorg
Wordt laagdrempeliger
kans dat persoon ++ therapietrouw gaat zijn
1.2 Omgaan met andere culturen
Start = bewustwording v/d verschillen bewuste keuze maken over hoe met verschillen omgaan
1. bewustwording v/d 2. Objectief kijken naar 3. Bepalen hoe jij wil omgaan
verschillen verschillen met die verschillen
•= nodig om verschillen te zien + •Feitelijk kijken naar: •Aanpassen (jij verandert)
juist te interpreteren •concrete verschillen •Opleggen ( verwachten dat
•gedrag anderen zich veranderen)
•cultuur •Overnemen (elementen v.
•persoonlijkheid andere cultuur overnemen)
•gezamenlijke cutluur zoeken
(= middenweg)
•Onderscheid maken tss vul ik
hier zelf e. deel in?
≠ omdat persoon bij bep. cultuur behoort dat die ook altijd zo zal doen
Identiteit v. iemand verandert continu in achterhoofd houden!!
Kiezen voor cultuur sensitiviteit = bewuste keuze die je telkens moet bij schaven
1.2.1 Manieren om met culturen om te gaan
Mijn manier: my way or the highway
= Vanuit machtspositie
4
, = Andere persoon moet zich aanpassen eigen waarden laten vallen er is ≠ andere manier
Geen manier: we agree to disagree
= Verschillen te groot om te overbruggen
= Besluiten om ≠ samen te werken
Nieuwe manier: the wisdom of teams
= De verschillen gebruiken om nieuwe manieren v. samenwerken te ontwikkelen
= Zoeken creatieve oplossingen
Jouw manier: choose your battles
= Beslissen wat je belangrijk vind en wat jij gaat behouden
= Zich aanpassen aan anderen
5
,De manieren voorgesteld in een raster:
1.3 Meervoudige kijk naar mensen
HV kijkt op 3 niveaus naar mensen je begint altijd vanuit je eigen referentiekader wnr je ergens naar kijkt
❖ Microniveau = persoonlijke leefwereld v. iemand
- Gevoelens
- Gedachten
- Ervaringen
- Gezinssituatie
❖ Mesoniveau = verbanden waarin iemand leeft
- Familie
- School
- Werk
- Vrienden
- Buurt
vb.: Hoe relaties of groepsdynamieken invloed hebben op gedrag of welzijn.
❖ Macroniveau = maatschappelijke context
- Cultuur
- Beleid
- Economie
- Sociale normen
1.4 Diversiteitsbenaderingen
5 manieren om met verschillen tss mensen om te gaan = 5D’s
➢ Deficit: vertrek = idee dat alle burgers het recht hebben om beroep te doen op alles wat hier aanwezig is.
-> achtergestelde en bep. doelgroepen proberen het verschil tss deze mensen wegwerken
Achterstelling wegwerken, drempels verlagen zodat iedereen kan deelnemen.
Vb.: iedereen moet NL kunnen, iedereen moet de kans hebben om een hoge school diploma te krijgen ->
inschrijvingsgeld verlagen
6
, Valkuil
Vertrek is vanuit achterstand grote focus op de groep mensen die achterlopen proberen mee
te krijgen
➢ Differentiatie: de culturele verschillen gaan we overbruggen, ervoor zorgen dat deze allemaal als
gelijkwaardig worden gezien (ook gender). Verschillen moeten omarmd worden, andere visies moeten we
leren kennen en accepteren.
Verschillen omarmen en als gelijkwaardig zien.
Valkuil
Heel erg gefocust op het positieve stuk maar er zijn nog altijd verschillen die worden vergeten
minder aandacht bieden voor verschillen en veel minder kritisch durven denken
➢ Discriminatie: Niet willen dat er gediscrimineerd wordt, actief discriminatie bij bepaalde groepen
tegengaan.
Vb.: quota stellen dat er meer jongens moeten zijn in onze richting dan het nu is, want ocharme die
jongens die zijn met zo weinig => dus om de richting te kunnen geven moeten er zoveel % jongens zijn
Valkuil
geen discriminatie als vertrekpunt nemen focus leggen op bep. doelgroepen als slachtofferrol
7
, ➢ Doelgroepen: op voorhand bep. groepen maken en ervoor zorgen dat in die groepen er voldoende
gekeken wordt naar iedereen. Vb.: migratieachtergrond, homoseksueel,…
Vb.: alle mensen met migratieachtergrond krijgen dat voordeel. Zeggen dat de school meer
taalondersteuning biedt bij mensen met een migratieachtergond, wie dit niet heeft moet hier voor betalen
Valkuil
Vergeten dat er ook verschillen zijn in groepen en ook de andere groep vergeten
➢ Diversiteit: hoe kunnen we alle deelidentiteiten bereiken (alle verscheidenheid), de verschillen zijn oké en
we gaan proberen om iedereen mee te krijgen. De verschillen zijn ≠ problematisch
Valkuil
Je kan niet voor iedereen goed doen, waardoor je niet iedereen kan meekrijgen
≠ enkele benadering is dé juiste als HV = best alles te combineren
Belangrijke onderdelen vanuit diversiteitsbenaderingen = kruispuntdenken:
Kruispuntdenken: = reactie op denken in verschillen tss groepen visie legt nadruk op verschillen binnen
groepen
In elke groep = verschillen, e. groot groep kan ook nog eens bestaan uit versch. subgroepen, waar
ook verschillen in zitten
Individuen kunnen kruispunten v. verschil vormen kruispunten kunnen veranderen doorheen het leven
8
, 1.5 Cultuurverschillen meten en begrijpen
Cultuur = vaak zelfde doel, andere wegen/manieren
Factoren onderzoeken die in elke cultuur aanwezig zijn, maar met andere uitwerking
Typen modellen die naar gemeenschappelijke factoren zoeken binnen culturen:
➢ Model van Hall
➢ Model van Kluckhon
➢ Model van Hofstede
➢ Model van Lewis
Hall & Kluckhon proberen verschillen te begrijpen a.h.v. hun theorieën
1.5.1 Cultuurverschillen meten en begrijpen
a. Model van Hall
= obv 6 culturele basiswaarden
→ Lage- hoge contextcommunicatie
• Lage contextcommunicatie: h. gesproken woord = dominant, informatie = duidelijk &
expliciet (vnl. in Noord-West EU, Noord-Am,…)
• Hoge contextcommunicatie: deel v/d boodschap moet gehaald worden uit de context :
impliciet & non-verbaal. Status + relatie spelen belangrijke rol (vnl. Midden-Oosten,
Azië,…)
→ Monochrone polychrone tijdsbeleving
• Monochrone tijdsbeleving: Tijd wordt gezien als lineair & gestructuureerd. Mbhv duidelijk
dagritme dat gestuurd is door afspraken i/d agenda. => tijd moet gerespecteerd & beheerd
worden. (vb.: vergadering begint stipt om 9u en eindigt ook stipt om 10u)
• Polychrone tijdsbeleving: tijd wordt gezien als flexibel en circulair de relatie tss mensen
is belangrijker dan de tijd. Vb.: losser omgaan met afspraken en deadlines, belang v. familie
boven zakelijke verplichtingen. Vergaderingen kunnen later beginnen & eindigen want ze
doen tussendoor nog persoonlijke gesprekken
→ Persoonlijke ruimte: de fysieke afstand die comfortabel aanvoelt, omgang met aanranking v/e ander
en de personal space.
9
Professioneel Handelen 2
ACADEMIEJAAR 2025-2026 AP HOGE SCHOOOL
,Inhoud
1) Culturele sensitiviteit .................................................................................................................................................. 3
1.1 Redenen voor het hebben van interculturele competenties ........................................................................... 3
1.2 Omgaan met andere culturen ......................................................................................................................... 4
1.2.1 Manieren om met culturen om te gaan................................................................................................... 4
1.3 Meervoudige kijk naar mensen ....................................................................................................................... 6
1.4 Diversiteitsbenaderingen ................................................................................................................................ 6
1.5 Cultuurverschillen meten en begrijpen ........................................................................................................... 9
1.5.1 Cultuurverschillen meten en begrijpen ................................................................................................... 9
a. Model van Hall ..................................................................................................................................... 9
b. 1.5.2 Model van Kluckhohn ................................................................................................................ 10
1.5.3 Model van Hofstede Meten is weten – Geert Hofstede ........................................................................ 12
a. Machtafstandsindex ........................................................................................................................... 12
b. Collectivisme vs individualisme .......................................................................................................... 12
c. Masculiene cultuur vs feminiene cultuur ............................................................................................ 12
d. Onzekerheidsvermijding ..................................................................................................................... 13
e. Lange termijn vs korte termijn ............................................................................................................ 13
f. Hedonisme vs soberheid ..................................................................................................................... 13
1.5.4 Model van Richard Lewis ....................................................................................................................... 13
1.6 Van verschil naar verbinding ......................................................................................................................... 15
1.6.1 Empowerment ....................................................................................................................................... 16
1.6.2 Beschermjassen ..................................................................................................................................... 17
1.6.3 Capabilitybenadering ............................................................................................................................. 17
a. Inclusie in de capabilitybenadering .................................................................................................... 18
2) Diversiteitscommunicatie ......................................................................................................................................... 18
2.1 Waarom diversiteitscommunicatie? .............................................................................................................. 18
2.2 Aandachtspunten bij diversiteitscommunicatie ............................................................................................ 19
2.2.1 Soorten genders..................................................................................................................................... 19
2.2.2 Voornaamwoorden ................................................................................................................................ 20
2.2.3 Ruis vermijden ....................................................................................................................................... 21
2.3 Diversiteitsbewust communiceren ................................................................................................................ 22
2.4 TOPOI model – interculturele gespreksvoering ............................................................................................. 22
2.4.1 Het model .............................................................................................................................................. 22
2.4.2 Vragen bij misgelopen communicatie .................................................................................................... 25
2.4.3 Interventies ............................................................................................................................................ 25
3) Zingevend werken met religie en levensverhalen ...................................................................................................... 26
3.1 Wat is zingeving ............................................................................................................................................. 26
3.2 Existentiële vragen en zingeving .................................................................................................................... 26
3.2.1 De dood ................................................................................................................................................. 27
3.2.2 Vrijheid en verantwoordelijkheid .......................................................................................................... 27
3.2.3 Isolatie/eenzaamheid ............................................................................................................................ 27
3.2.4 Zinloosheid ............................................................................................................................................ 27
1
, 3.3 Religie en zingeving ....................................................................................................................................... 28
3.3.1 Religie .................................................................................................................................................... 28
3.3.2 Religie en spiritualiteit ........................................................................................................................... 28
3.3.3 De 7 levensbeschouwelijke dimensies ................................................................................................... 28
a. Praktische of rituele dimensies ........................................................................................................... 29
b. Emotionele of ervaringsdimensie ....................................................................................................... 29
c. Verhalende of mythische dimensie ..................................................................................................... 29
d. Filosofische of leerstellige dimensie ................................................................................................... 30
e. Ethische of morele dimensie ............................................................................................................... 30
f. Sociale of institutionele dimensie ....................................................................................................... 30
g. Materiële of kunstzinnige dimensie .................................................................................................... 30
3.3.4 Waarom zingeving in hulpverlening? ..................................................................................................... 30
3.4 Werken met zingeving en levensbeschouwing .............................................................................................. 31
3.4.1 Waarom zingeving & levensbeschouwing belangrijk zijn in hulpverlening ........................................... 31
3.4.2 Diamantmodel van Carlo Leget ............................................................................................................. 31
a. Ik/ander .............................................................................................................................................. 31
b. Vasthouden/loslaten .......................................................................................................................... 31
c. Doen/laten ......................................................................................................................................... 31
d. Herinneren/vergeten .......................................................................................................................... 32
e. Geloven/weten ................................................................................................................................... 32
3.5 Werken met levensverhalen .......................................................................................................................... 32
3.5.1 Narratieve methode .............................................................................................................................. 32
4) Ethische handelen ..................................................................................................................................................... 33
4.1 Een diep-menselijke vraag ............................................................................................................................. 33
4.1.1 Een poging tot antwoord ....................................................................................................................... 34
4.2 Ethische denkkaders ...................................................................................................................................... 34
4.2.1 Normatieve theorieën ........................................................................................................................... 35
a. Theologische ethiek ............................................................................................................................ 35
b. Deontologische ethiek ........................................................................................................................ 36
c. Deugdenethiek ................................................................................................................................... 37
d. Normatieve theorieën in voorbeeld spreekrecht veranderen naar spreekplicht bij kindermishandeling
37
4.2.2 Zorgethiek .............................................................................................................................................. 38
2
,1) Culturele sensitiviteit
1.1 Redenen voor het hebben van interculturele competenties
Interculturele competenties: h. P om effectief en respectvol te communiceren en samen te werken met mensen
uit andere culturen
Reden voor nood aan interculturele competenties:
→ Vroeger:
• Cultuur die anders is dan EU => = lager/primitiever
• Oplossing cultureel conflict = oorlog
• Etnocentrisch perspectief: manier v kijken wb de normen, waarden en gewoonten van
de eigen cultuur als norm gebruikt worden om andere culturen te beoordelen.
Uitgangspunt toen: “Wij weten hoe het hoort, zij niet.”
→ Verandering door culturele antropologie
Culturele antropologie: de sociale wetenschap die de diversiteit in menselijk gedrag, gewoonten,
overtuigingen en sociale structuren wereldwijd bestudeert.
Onderzoeken v/d verschillen
Proberen zo te begrijpen wrm anderen mensen zo handelen en denken
Nadeel = heel veel gaan kijken verschillen
Vanuit hier fout idee = menselijke zoo van Tervuren
Onze samenleving = heterogeen
Verschillen in:
o Waarden
o Normen
o Gewoontes
o Communicatievormen
o Opvattingen over gezondheid & psychische problemen
Nood aan interculturele competenties bij HV’s:
→ Samenleving = divers
→ Cultuur heeft e. directe invloed op hoe mensen denken, voelen, communiceren & hulp zoeken
Interculturele competenties van e. HV:
Begrip v. culturele verschillen in waarden en normen
Waarden & normen bepalen hoe iemand:
• Problemen benoemt
• Emoties toont
• Vertrouwen opbouwt
Herkennen v. culturele invloeden op psychische problemen
Cultuur beïnvloedt hoe mensen psychische klachten ervaren (++ mentaal of ++ fysiek)
3
, Ook uitleg, verklaring ervoor, hoe hulp zoeken & welke behandeling ze gepast vinden
Aanpassen v/d communicatiestijl
Kan door:
• Taalgebruik afstemmen
• Rekening houden met non-verbaal gedrag
• Begrijpen hoe direct/indirect e. persoon communiceert
• Weten hoe vertrouwen op te bouwen bij bep. culturen
Gaat misverstanden voorkomen
Effectieve diagnostiek & behandeling
Cultuur mee in rekening brengen zorgt voor:
Juistere diagnoses
Meer passende interventies
effectiviteit v/d behandeling
++ doeltreffendheid & effectiviteit
Vergroten v. toegankelijkheid v. zorg
Voelen zich ++ begrepen door onze zorg
Wordt laagdrempeliger
kans dat persoon ++ therapietrouw gaat zijn
1.2 Omgaan met andere culturen
Start = bewustwording v/d verschillen bewuste keuze maken over hoe met verschillen omgaan
1. bewustwording v/d 2. Objectief kijken naar 3. Bepalen hoe jij wil omgaan
verschillen verschillen met die verschillen
•= nodig om verschillen te zien + •Feitelijk kijken naar: •Aanpassen (jij verandert)
juist te interpreteren •concrete verschillen •Opleggen ( verwachten dat
•gedrag anderen zich veranderen)
•cultuur •Overnemen (elementen v.
•persoonlijkheid andere cultuur overnemen)
•gezamenlijke cutluur zoeken
(= middenweg)
•Onderscheid maken tss vul ik
hier zelf e. deel in?
≠ omdat persoon bij bep. cultuur behoort dat die ook altijd zo zal doen
Identiteit v. iemand verandert continu in achterhoofd houden!!
Kiezen voor cultuur sensitiviteit = bewuste keuze die je telkens moet bij schaven
1.2.1 Manieren om met culturen om te gaan
Mijn manier: my way or the highway
= Vanuit machtspositie
4
, = Andere persoon moet zich aanpassen eigen waarden laten vallen er is ≠ andere manier
Geen manier: we agree to disagree
= Verschillen te groot om te overbruggen
= Besluiten om ≠ samen te werken
Nieuwe manier: the wisdom of teams
= De verschillen gebruiken om nieuwe manieren v. samenwerken te ontwikkelen
= Zoeken creatieve oplossingen
Jouw manier: choose your battles
= Beslissen wat je belangrijk vind en wat jij gaat behouden
= Zich aanpassen aan anderen
5
,De manieren voorgesteld in een raster:
1.3 Meervoudige kijk naar mensen
HV kijkt op 3 niveaus naar mensen je begint altijd vanuit je eigen referentiekader wnr je ergens naar kijkt
❖ Microniveau = persoonlijke leefwereld v. iemand
- Gevoelens
- Gedachten
- Ervaringen
- Gezinssituatie
❖ Mesoniveau = verbanden waarin iemand leeft
- Familie
- School
- Werk
- Vrienden
- Buurt
vb.: Hoe relaties of groepsdynamieken invloed hebben op gedrag of welzijn.
❖ Macroniveau = maatschappelijke context
- Cultuur
- Beleid
- Economie
- Sociale normen
1.4 Diversiteitsbenaderingen
5 manieren om met verschillen tss mensen om te gaan = 5D’s
➢ Deficit: vertrek = idee dat alle burgers het recht hebben om beroep te doen op alles wat hier aanwezig is.
-> achtergestelde en bep. doelgroepen proberen het verschil tss deze mensen wegwerken
Achterstelling wegwerken, drempels verlagen zodat iedereen kan deelnemen.
Vb.: iedereen moet NL kunnen, iedereen moet de kans hebben om een hoge school diploma te krijgen ->
inschrijvingsgeld verlagen
6
, Valkuil
Vertrek is vanuit achterstand grote focus op de groep mensen die achterlopen proberen mee
te krijgen
➢ Differentiatie: de culturele verschillen gaan we overbruggen, ervoor zorgen dat deze allemaal als
gelijkwaardig worden gezien (ook gender). Verschillen moeten omarmd worden, andere visies moeten we
leren kennen en accepteren.
Verschillen omarmen en als gelijkwaardig zien.
Valkuil
Heel erg gefocust op het positieve stuk maar er zijn nog altijd verschillen die worden vergeten
minder aandacht bieden voor verschillen en veel minder kritisch durven denken
➢ Discriminatie: Niet willen dat er gediscrimineerd wordt, actief discriminatie bij bepaalde groepen
tegengaan.
Vb.: quota stellen dat er meer jongens moeten zijn in onze richting dan het nu is, want ocharme die
jongens die zijn met zo weinig => dus om de richting te kunnen geven moeten er zoveel % jongens zijn
Valkuil
geen discriminatie als vertrekpunt nemen focus leggen op bep. doelgroepen als slachtofferrol
7
, ➢ Doelgroepen: op voorhand bep. groepen maken en ervoor zorgen dat in die groepen er voldoende
gekeken wordt naar iedereen. Vb.: migratieachtergrond, homoseksueel,…
Vb.: alle mensen met migratieachtergrond krijgen dat voordeel. Zeggen dat de school meer
taalondersteuning biedt bij mensen met een migratieachtergond, wie dit niet heeft moet hier voor betalen
Valkuil
Vergeten dat er ook verschillen zijn in groepen en ook de andere groep vergeten
➢ Diversiteit: hoe kunnen we alle deelidentiteiten bereiken (alle verscheidenheid), de verschillen zijn oké en
we gaan proberen om iedereen mee te krijgen. De verschillen zijn ≠ problematisch
Valkuil
Je kan niet voor iedereen goed doen, waardoor je niet iedereen kan meekrijgen
≠ enkele benadering is dé juiste als HV = best alles te combineren
Belangrijke onderdelen vanuit diversiteitsbenaderingen = kruispuntdenken:
Kruispuntdenken: = reactie op denken in verschillen tss groepen visie legt nadruk op verschillen binnen
groepen
In elke groep = verschillen, e. groot groep kan ook nog eens bestaan uit versch. subgroepen, waar
ook verschillen in zitten
Individuen kunnen kruispunten v. verschil vormen kruispunten kunnen veranderen doorheen het leven
8
, 1.5 Cultuurverschillen meten en begrijpen
Cultuur = vaak zelfde doel, andere wegen/manieren
Factoren onderzoeken die in elke cultuur aanwezig zijn, maar met andere uitwerking
Typen modellen die naar gemeenschappelijke factoren zoeken binnen culturen:
➢ Model van Hall
➢ Model van Kluckhon
➢ Model van Hofstede
➢ Model van Lewis
Hall & Kluckhon proberen verschillen te begrijpen a.h.v. hun theorieën
1.5.1 Cultuurverschillen meten en begrijpen
a. Model van Hall
= obv 6 culturele basiswaarden
→ Lage- hoge contextcommunicatie
• Lage contextcommunicatie: h. gesproken woord = dominant, informatie = duidelijk &
expliciet (vnl. in Noord-West EU, Noord-Am,…)
• Hoge contextcommunicatie: deel v/d boodschap moet gehaald worden uit de context :
impliciet & non-verbaal. Status + relatie spelen belangrijke rol (vnl. Midden-Oosten,
Azië,…)
→ Monochrone polychrone tijdsbeleving
• Monochrone tijdsbeleving: Tijd wordt gezien als lineair & gestructuureerd. Mbhv duidelijk
dagritme dat gestuurd is door afspraken i/d agenda. => tijd moet gerespecteerd & beheerd
worden. (vb.: vergadering begint stipt om 9u en eindigt ook stipt om 10u)
• Polychrone tijdsbeleving: tijd wordt gezien als flexibel en circulair de relatie tss mensen
is belangrijker dan de tijd. Vb.: losser omgaan met afspraken en deadlines, belang v. familie
boven zakelijke verplichtingen. Vergaderingen kunnen later beginnen & eindigen want ze
doen tussendoor nog persoonlijke gesprekken
→ Persoonlijke ruimte: de fysieke afstand die comfortabel aanvoelt, omgang met aanranking v/e ander
en de personal space.
9
