Persoonlijkheidspsychologie: samenvatting
Hoofdstuk 1: inleiding id persoonlijkheidspsychologie
1.1 wat is persoonlijkheidspsychologie
Een stukje vd psychologie die zich inzet op
- Beschrijven van hoe mensen zich om een bepaalde manier gedragen, hoe
verschillen ze van elkaar, wat zijn sterktes en zwaktes, hoe reageert deze persoon
- Verklaren waarom iemand zich op een bepaalde manier gedragen
- Voorspellen of iemand gedrag nogmaals zal stellen
! cruciaal in de begeleiding ve persoon
Casusoefening
- Wilskracht/doorzettingsvermogen
- Intrinsieke motivatie
- Zelfvertrouwen
- Nieuwsgierigheid
- impulsiviteit
! vaak veel verschillende persoonlijkheidstrekken, die best breed kunnen gaan, die
mogelijks ervoor zorgen dat bepaalde mensen vatbaarder zijn voor een aantal
problematieken/uitdagingen
! niet alle mensen die impulsief zijn zullen een verslaving ontwikkelen
1.2 wat is persoonlijkheidspsychologie niet
Barnum effect=ookwel forer effect, als we algemene vage omschrijvingen krijgen van
eigenschappen en die zijn positief geformuleerd, dan gaan we ons hier heel gemakkelijk
en snel in herkennen, we gaan deze aan onszelf toeschrijven. De neiging van individuen
om algemeen geldende uitspraken te aanvaarden als zijnde typerend voor zichzelf
! risico
- invloed op individuele beslissingen
, o vb) sterrenbeeld/horroscoop ‘wetenschap’ leidt ons liefdesleven en zorgt
ervoor dat sterrenbeelden die minder compatibiliteit hebben ook geen
relaties aangaan
- Invloed op feedback in groep
o Individualiseren van algemene positieve feedback in groep
o of net kritiek niet individualiseren
hoe komt dit
- cognitive bias= subjectieve validatie, onterecht een link leggen tussen zaken die
misschien niets met elkaar te maken hebben
- vooral bij positieve uitspraken > we nemen makkelijker positieve dan negatieve
feedback op
- bedrijven/reclame maakt hier gebruik van
1.3 persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
De persoonlijkheidspsychologie is de tak van de psychologie die zich bezighoudt met
het bestuderen van persoonlijkheid.
Rijke geschiedenis > met 1937 als kantelpunt door Gordon allport
We kunnen persoonlijkheid op 2 manieren onderzoeken
- nomothetisch
o wat zijn gelijkenissen en verschillen tussen groepen
o we kunnen data verzamelen op kwantitatieve manier en kunnen zo ook
statistische analyse maken
o maar de individuele complexiteiten kunnen we niet in kaart brengen
- idiografisch
o bestuderen vd individu
o zoeken naar individuele patronen
,Interpersoonlijke verschillen
- Hoe en waarom verschillen we van elkaar?
- Nood aan grond voor vergelijking
- Gebruik van traits, oftewel trekken> basis voor persoonlijkheidsstructuur
- Stabiel doorheen de tijd
- Evolutie van topologische visie naar dimensionele
Intrapersoonlijke verschillen
- Hoe en waarom reageer ik anders in verschillende situaties?
- Variabiliteit binnen één individu> weergegeven als states , oftewel toestand
- Grotere vergankelijkheid dan traits
- Tijdelijke reacties
1.4 analyseniveaus
We gaan persoonlijkheid op 3 niveaus kunnen analyseren
- Elk mens is zoals alle anderen
o We zijn allemaal vd menselijke soort
o Human nature
, o Er zijn een aantal zaken die we gemeenschappelijk ontwikkelen > zoals
dood, geboren worden, leren eten, omgaan met anderen, sociale
interacties
o Hoe deze tot uiting komen is afhankelijk van de interactie met andere
o We hebben anderen nodig om te overleven en ontwikkelen
o We willen allemaal ergens bijhoren
o Het gaat dus over
▪ algemene basisprocessen
▪ fundamentele behoeften
▪ algemene ontwikkelingsmechanismen, zoals copingmechanismen
o vb) onder stress neemt de neiging tot piekeren toe
- Elk mens is zoals sommige anderen
o We gaan individuele verschillen ontwikkelen in hoe bepaalde dingen tot
uiting komen
o De ene is meer introverter de ander is extraverter
o Zorgt ervoor dat sommige mensen harder op elkaar lijken dan met andere
mensen
o We zien ook dat er verschillen zijn tussen groepen > bepaalde groepen
hebben meer gemeenschappelijke kenmerken, dan mensen uit een
andere groep
o We kunnen groepen zo ten opzichte van elkaar zetten
o Het gaat dus over
▪ Traits
▪ Temperament, hechtingsstijl, coping stijl
▪ Rol van context en cultuur
o Vb) dit profiel lijkt op een matig introvert persoon
- Elk mens is als geen ander
o Geen één van ons is gelijk= uniciteit
o Mensen zijn uniek en onderscheiden zich van elkaar
o Vb) hoe verdriet tot uiting komt
o Het gaat dus over
▪ Persoonlijke levensgeschiedenis
▪ Persoonlijke W en N
1.5 wat is persoonlijkheid
Er is niet 1 duidelijke definitie > breed begrip
Hoofdstuk 1: inleiding id persoonlijkheidspsychologie
1.1 wat is persoonlijkheidspsychologie
Een stukje vd psychologie die zich inzet op
- Beschrijven van hoe mensen zich om een bepaalde manier gedragen, hoe
verschillen ze van elkaar, wat zijn sterktes en zwaktes, hoe reageert deze persoon
- Verklaren waarom iemand zich op een bepaalde manier gedragen
- Voorspellen of iemand gedrag nogmaals zal stellen
! cruciaal in de begeleiding ve persoon
Casusoefening
- Wilskracht/doorzettingsvermogen
- Intrinsieke motivatie
- Zelfvertrouwen
- Nieuwsgierigheid
- impulsiviteit
! vaak veel verschillende persoonlijkheidstrekken, die best breed kunnen gaan, die
mogelijks ervoor zorgen dat bepaalde mensen vatbaarder zijn voor een aantal
problematieken/uitdagingen
! niet alle mensen die impulsief zijn zullen een verslaving ontwikkelen
1.2 wat is persoonlijkheidspsychologie niet
Barnum effect=ookwel forer effect, als we algemene vage omschrijvingen krijgen van
eigenschappen en die zijn positief geformuleerd, dan gaan we ons hier heel gemakkelijk
en snel in herkennen, we gaan deze aan onszelf toeschrijven. De neiging van individuen
om algemeen geldende uitspraken te aanvaarden als zijnde typerend voor zichzelf
! risico
- invloed op individuele beslissingen
, o vb) sterrenbeeld/horroscoop ‘wetenschap’ leidt ons liefdesleven en zorgt
ervoor dat sterrenbeelden die minder compatibiliteit hebben ook geen
relaties aangaan
- Invloed op feedback in groep
o Individualiseren van algemene positieve feedback in groep
o of net kritiek niet individualiseren
hoe komt dit
- cognitive bias= subjectieve validatie, onterecht een link leggen tussen zaken die
misschien niets met elkaar te maken hebben
- vooral bij positieve uitspraken > we nemen makkelijker positieve dan negatieve
feedback op
- bedrijven/reclame maakt hier gebruik van
1.3 persoonlijkheidspsychologie als wetenschap
De persoonlijkheidspsychologie is de tak van de psychologie die zich bezighoudt met
het bestuderen van persoonlijkheid.
Rijke geschiedenis > met 1937 als kantelpunt door Gordon allport
We kunnen persoonlijkheid op 2 manieren onderzoeken
- nomothetisch
o wat zijn gelijkenissen en verschillen tussen groepen
o we kunnen data verzamelen op kwantitatieve manier en kunnen zo ook
statistische analyse maken
o maar de individuele complexiteiten kunnen we niet in kaart brengen
- idiografisch
o bestuderen vd individu
o zoeken naar individuele patronen
,Interpersoonlijke verschillen
- Hoe en waarom verschillen we van elkaar?
- Nood aan grond voor vergelijking
- Gebruik van traits, oftewel trekken> basis voor persoonlijkheidsstructuur
- Stabiel doorheen de tijd
- Evolutie van topologische visie naar dimensionele
Intrapersoonlijke verschillen
- Hoe en waarom reageer ik anders in verschillende situaties?
- Variabiliteit binnen één individu> weergegeven als states , oftewel toestand
- Grotere vergankelijkheid dan traits
- Tijdelijke reacties
1.4 analyseniveaus
We gaan persoonlijkheid op 3 niveaus kunnen analyseren
- Elk mens is zoals alle anderen
o We zijn allemaal vd menselijke soort
o Human nature
, o Er zijn een aantal zaken die we gemeenschappelijk ontwikkelen > zoals
dood, geboren worden, leren eten, omgaan met anderen, sociale
interacties
o Hoe deze tot uiting komen is afhankelijk van de interactie met andere
o We hebben anderen nodig om te overleven en ontwikkelen
o We willen allemaal ergens bijhoren
o Het gaat dus over
▪ algemene basisprocessen
▪ fundamentele behoeften
▪ algemene ontwikkelingsmechanismen, zoals copingmechanismen
o vb) onder stress neemt de neiging tot piekeren toe
- Elk mens is zoals sommige anderen
o We gaan individuele verschillen ontwikkelen in hoe bepaalde dingen tot
uiting komen
o De ene is meer introverter de ander is extraverter
o Zorgt ervoor dat sommige mensen harder op elkaar lijken dan met andere
mensen
o We zien ook dat er verschillen zijn tussen groepen > bepaalde groepen
hebben meer gemeenschappelijke kenmerken, dan mensen uit een
andere groep
o We kunnen groepen zo ten opzichte van elkaar zetten
o Het gaat dus over
▪ Traits
▪ Temperament, hechtingsstijl, coping stijl
▪ Rol van context en cultuur
o Vb) dit profiel lijkt op een matig introvert persoon
- Elk mens is als geen ander
o Geen één van ons is gelijk= uniciteit
o Mensen zijn uniek en onderscheiden zich van elkaar
o Vb) hoe verdriet tot uiting komt
o Het gaat dus over
▪ Persoonlijke levensgeschiedenis
▪ Persoonlijke W en N
1.5 wat is persoonlijkheid
Er is niet 1 duidelijke definitie > breed begrip
