Microbiologie en infectieziekten
Les mycologie
Deel 1: fungi en fungale infecties
1. Inleiding
Spectrum van fungale ziekten
Totaal 6,55 miljoen
levensbedreigende schimmelinfectie,
3,75 miljoen doden waarvan 2,55
direct te wijten aan de
schimmelinfectie
De mortaliteit van schimmelinfecties
wordt onderschat er bestaat geen
vaccin tegen
(meest dodelijke is invasieve
aspergillosis)
Schimmels/fungi zijn veel nauwer verwand met de mens dan
bacterien
(zie je op stamboom/domein van leven)
2. Samenstelling
twee verschijningsvormen van schimmels (Fungi): Gisten en Dradende
schimmels.
= eencelligen
vermingvuldigen zich via knopvorming
Groeien als bolletjes (lijkt op bacteriekolonie)
= meercelligen
Vormen lange netwerken van draden
(vind je bv terug op een beschimmelde boterham, kan veel
verschillende kleuren hebben)
De celmembraan van fungi bestaat uit ergosterol = tegenhanger van cholesterol
= belangrijk aangrijpingspunt voor antifungale
middelen
, De sporenvorming wordt gebruikt als identificatiekenmerk
3. Voortplanting
• Vele fungi doorlopen karakteristieke levenscyclus en kunnen aangetroffen
worden als aparte, onafhankelijke sporenvormende seksuele (kernfusie
en meiose) en aseksuele (mitose) generaties met een sterk verschillende
morfologie
• Biochemische opbouw en fysiologische eigenschappen zijn identiek
• Seksuele sporenvorming treedt zeldzaam op in het lab, was vroeger basis
voor classificatie van fungi (nu vooral op basis van DNA)
• Aseksuele sporenvorming wordt gebruikt als een microscopisch
identificatiekenmerk
3.1 Aseksuele sporen
Bij gisten
Bij gisten gebeurt de aseksuele voortplanting via
knopvorming
Cellen kunnen volledig afsplitsen of aangehecht
blijven zoals op de afbeelding
Bij filamenteuze fungi
De conidiofoor kan een conidiogene cel zijn of een
conidiogene cel dragen
Namen NK!
De filamenteuze fungi hebben structuren waar
duizenden miljoenen sporen vormen
Immuungecompromiteerde pt kunnen ziek worden
door de sporen
3.2 Seksuele sporen
Ontstaan door 3 opeenvolgende processen:
• Plasmogamie: haploïde nucleus van donorcel (+) dringt binnen in het
cytoplasma van recipiënt cel (-)
• Karyogamie: de + en – nucleus versmelten tot een diploïde zygote
nucleus
• Meiose: diploïde nucleus vormt haploïde nuclei (seksuele sporen)
Phylum (stam): Ascomycota
Rijk (fungi)-stam-klasse-orde-familie
Kan er op verschillende manieren uitzien
Vroeger werden fungi ingedeeld obv hun uitzicht
= zien er totaal anders uit
Les mycologie
Deel 1: fungi en fungale infecties
1. Inleiding
Spectrum van fungale ziekten
Totaal 6,55 miljoen
levensbedreigende schimmelinfectie,
3,75 miljoen doden waarvan 2,55
direct te wijten aan de
schimmelinfectie
De mortaliteit van schimmelinfecties
wordt onderschat er bestaat geen
vaccin tegen
(meest dodelijke is invasieve
aspergillosis)
Schimmels/fungi zijn veel nauwer verwand met de mens dan
bacterien
(zie je op stamboom/domein van leven)
2. Samenstelling
twee verschijningsvormen van schimmels (Fungi): Gisten en Dradende
schimmels.
= eencelligen
vermingvuldigen zich via knopvorming
Groeien als bolletjes (lijkt op bacteriekolonie)
= meercelligen
Vormen lange netwerken van draden
(vind je bv terug op een beschimmelde boterham, kan veel
verschillende kleuren hebben)
De celmembraan van fungi bestaat uit ergosterol = tegenhanger van cholesterol
= belangrijk aangrijpingspunt voor antifungale
middelen
, De sporenvorming wordt gebruikt als identificatiekenmerk
3. Voortplanting
• Vele fungi doorlopen karakteristieke levenscyclus en kunnen aangetroffen
worden als aparte, onafhankelijke sporenvormende seksuele (kernfusie
en meiose) en aseksuele (mitose) generaties met een sterk verschillende
morfologie
• Biochemische opbouw en fysiologische eigenschappen zijn identiek
• Seksuele sporenvorming treedt zeldzaam op in het lab, was vroeger basis
voor classificatie van fungi (nu vooral op basis van DNA)
• Aseksuele sporenvorming wordt gebruikt als een microscopisch
identificatiekenmerk
3.1 Aseksuele sporen
Bij gisten
Bij gisten gebeurt de aseksuele voortplanting via
knopvorming
Cellen kunnen volledig afsplitsen of aangehecht
blijven zoals op de afbeelding
Bij filamenteuze fungi
De conidiofoor kan een conidiogene cel zijn of een
conidiogene cel dragen
Namen NK!
De filamenteuze fungi hebben structuren waar
duizenden miljoenen sporen vormen
Immuungecompromiteerde pt kunnen ziek worden
door de sporen
3.2 Seksuele sporen
Ontstaan door 3 opeenvolgende processen:
• Plasmogamie: haploïde nucleus van donorcel (+) dringt binnen in het
cytoplasma van recipiënt cel (-)
• Karyogamie: de + en – nucleus versmelten tot een diploïde zygote
nucleus
• Meiose: diploïde nucleus vormt haploïde nuclei (seksuele sporen)
Phylum (stam): Ascomycota
Rijk (fungi)-stam-klasse-orde-familie
Kan er op verschillende manieren uitzien
Vroeger werden fungi ingedeeld obv hun uitzicht
= zien er totaal anders uit
