2025 - 2026 Internationaal
privaatrecht
Prof. dr. Cedric Vanleenhove
,algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
ALGEMENE INFORMATIE
Verantwoordelijk lesgever: Prof. dr. Cedric Vanleenhove ()
- 1 les door Prof. dr. Wannes Vandenbussche
- 1 les door dra. Kaat Overmeire
- 1 les door Prof. dr. Thijs Vancoppernolle
Assistent: Kaat Overmeire ()
Praktijkassistenten: Valerie De Ruyck en Hanna Verdickt
Secretariaat: Conny Loyson ()
Waar kan je ons vinden? Voldersstraat 5
Slides: vóór of onmiddellijk na elke les op Ufora
Bronnenboek: J. De Meyer, J. Erauw en J. Verhellen, Basisbronnen van Internationaal Privaatrecht,
Kluwer, 2023 (14de uitgave)
- Te verkrijgen bij de cursusdienst van het VRG
- Mag meegenomen worden op examen
Handboek: T. Kruger en J. Verhellen, Internationaal Privaatrecht. De essentie, die Keure, 2023
- Te verkrijgen bij de cursusdienst van het VRG
Schriftelijk examen
- Casussen
- Toepassen van regelgeving op concrete IPR-vraagstukken
- Examenles op einde semester, tussentijdse oefeningenles na Algemeen deel
Bronnenboek mag mee naar het examen; enkel Bronnenboek
- Aantekeningen in Bronnenboek, zie facultair reglement (www.ugent.be/re/nl/voor-
studenten/examens/wet-woordenboek): “De student mag geen letters, cijfers of andere tekens
(vb. $,-,x,+) aanbrengen in de wetgeving. Zijn daarentegen wel toegestaan (limitatief): blanco
post-its en het benadrukken van woorden of zinnen door het inkleuren en onderstrepen van ten
minste een volledig woord.
- Van deze regel kan voor wat betreft de verplichte opleidingsonderdelen in de opleiding rechten
niet worden afgeweken, noch in het voordeel, noch in het nadeel van de student.”
Mogelijkheid tot stellen van vragen
- Er worden geen vragen per e-mail beantwoord.
- Wie vragen heeft buiten de les, kan terecht op het discussieforum in het Ufora-vak (Ufora-tools →
Discussies → Nieuw → Nieuw onderwerp).
- Vragen worden daar beantwoord door de lesgever(s) en assistenten.
- Vragen gesteld tot en met 7 juni 2026 worden beantwoord door lesgever(s)/assistenten
(indien examen doorgaat op voorlopige datum 20 juni 2026). Afwijkende deadline wordt indien
nodig gecommuniceerd. Forum kan nog langer gebruikt worden door studenten.
Pagina 1 van 185
,algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
INHOUD
algemene informatie .................................................................................................................... 1
1 inleiding ......................................................................................................................... 7
1.1 IPR in vele nieuwsberichten ...................................................................................................7
1.2 IPR definitie ..........................................................................................................................8
1.2.1 internationaal .......................................................................................................................8
1.2.2 privaat ..................................................................................................................................8
1.2.3 nationaal recht .....................................................................................................................8
1.3 Luiken van het IPR .................................................................................................................8
1.3.1 1/ Internationale bevoegdheid ...............................................................................................8
1.3.2 2/ Toepasselijk recht .............................................................................................................9
1.3.3 → Twee luiken hangen samen .................................................................................................9
1.3.4 3/ Erkenning en uitvoerbaarheid (= exequatur) ........................................................................9
1.3.5 4/ Administratieve/gerechtelijke samenwerking ......................................................................9
1.3.6 Werk- en denkmethode ....................................................................................................... 10
2 Bronnen en begrippen ...................................................................................................11
2.1 Bronnen van het IPR ............................................................................................................ 11
2.1.1 Regelgeving: hiërarchie ....................................................................................................... 11
2.1.2 europese bronnen ............................................................................................................... 11
2.1.3 Internationale bronnen ........................................................................................................ 15
2.1.4 nationale bronnen ............................................................................................................... 18
2.1.5 Bronnen van het IPR: Een illustratie als conclusie ................................................................. 19
2.2 Begrippen ........................................................................................................................... 19
2.2.1 Woonplaats ........................................................................................................................ 19
2.2.2 Gewone verblijfplaats.......................................................................................................... 20
2.2.3 Nationaliteit........................................................................................................................ 22
2.2.4 COMI.................................................................................................................................. 23
3 Internationale bevoegdheid ...........................................................................................24
3.1 Meerdere rechters bevoegd? ............................................................................................... 24
3.1.1 Parallelle procedures vermijden .......................................................................................... 24
3.2 Waar regels over internationale bevoegdheid vinden? ........................................................... 26
3.3 Methode voor het vinden van de juiste bron .......................................................................... 26
3.4 Toepassingsgebied verordeningen en verdragen ................................................................... 26
3.4.1 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 26
3.4.2 Brussel IIter ........................................................................................................................ 29
3.4.3 Insolventie-Vo..................................................................................................................... 31
3.4.4 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 32
3.4.5 Erfrecht-Vo ......................................................................................................................... 33
3.4.6 Huwelijksvermogen-Vo ....................................................................................................... 33
3.4.7 Partnerschapsvermogen-Vo ................................................................................................ 34
3.4.8 Verdrag van Lugano ............................................................................................................. 35
3.4.9 Kinderbeschermingsverdrag ................................................................................................ 35
Pagina 2 van 185
, algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
3.4.10 Volwassenenbeschermingsverdrag ...................................................................................... 36
3.4.11 Forumbedingenverdrag ....................................................................................................... 37
3.4.12 Onderhoudsverdrag + Verdrag Rechterlijke Beslissingen ....................................................... 38
3.4.13 WIPR .................................................................................................................................. 38
3.5 Enkele casussen - geef toepasselijke bron ............................................................................ 38
3.6 De bevoegdheidsladder ....................................................................................................... 39
3.6.1 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 39
3.6.2 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 42
4 Toepasselijk recht .........................................................................................................44
4.1 wat? ................................................................................................................................... 44
4.2 Hoe vinden we het toepasselijk recht? Conflictenrechtelijke methode ................................ 44
4.3 Kwalificatie ......................................................................................................................... 45
4.3.1 Verwijzingscategorie ........................................................................................................... 45
4.4 Verwijzingsregel en aanknopingsfactor ................................................................................. 46
4.4.1 Soorten verwijzingsregels .................................................................................................... 46
4.4.2 Waar vinden we de verwijzingsregels? .................................................................................. 52
4.4.3 Toepassingsgebied verordeningen ....................................................................................... 53
4.5 Rome I: verbintenissen uit overeenkomsten ......................................................................... 53
4.6 Rome II: niet-contractuele verbintenissen ............................................................................ 53
4.7 Rome III: echtscheiding en scheiding van tafel en bed ........................................................... 54
4.8 Insolventie-Vo..................................................................................................................... 54
4.9 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 55
4.10 ErfrechtVo + HuwelijksvermogenVo + PartnervermogenVo .................................................... 55
4.11 Verdragen ........................................................................................................................... 55
4.11.1 IPR verdragen ..................................................................................................................... 55
4.11.2 Andere verdragen ............................................................................................................... 55
5 Erkenning en uitvoerbaarheid ........................................................................................56
5.1 Wat? .................................................................................................................................. 56
5.2 Onderscheid tussen rechterlijke beslissingen en authentieke akten ....................................... 56
5.2.1 Kwalificatie ......................................................................................................................... 56
5.3 Gradaties van doorwerking .................................................................................................. 56
5.3.1 Feitelijk gevolg .................................................................................................................... 56
5.3.2 Bewijskracht ....................................................................................................................... 57
5.3.3 Erkenning ........................................................................................................................... 60
5.3.4 Uitvoerbaarheid .................................................................................................................. 61
5.4 Hiërarchie van regels ........................................................................................................... 62
5.4.1 Europese verordeningen ...................................................................................................... 62
5.4.2 internationale verdragen...................................................................................................... 62
5.4.3 Welke bron gebruiken? ........................................................................................................ 63
5.5 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 63
5.5.1 weigeringsgronden .............................................................................................................. 63
5.5.2 Stappen bij grensoverschrijdende tenuitvoerlegging .............................................................. 65
5.5.3 Overgangsregeling .............................................................................................................. 65
5.6 Brussel IIter ........................................................................................................................ 65
5.6.1 erkenning beslissingen: de plano ......................................................................................... 65
5.6.2 uitvoerbaarheid beslissingen ............................................................................................... 65
Pagina 3 van 185
privaatrecht
Prof. dr. Cedric Vanleenhove
,algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
ALGEMENE INFORMATIE
Verantwoordelijk lesgever: Prof. dr. Cedric Vanleenhove ()
- 1 les door Prof. dr. Wannes Vandenbussche
- 1 les door dra. Kaat Overmeire
- 1 les door Prof. dr. Thijs Vancoppernolle
Assistent: Kaat Overmeire ()
Praktijkassistenten: Valerie De Ruyck en Hanna Verdickt
Secretariaat: Conny Loyson ()
Waar kan je ons vinden? Voldersstraat 5
Slides: vóór of onmiddellijk na elke les op Ufora
Bronnenboek: J. De Meyer, J. Erauw en J. Verhellen, Basisbronnen van Internationaal Privaatrecht,
Kluwer, 2023 (14de uitgave)
- Te verkrijgen bij de cursusdienst van het VRG
- Mag meegenomen worden op examen
Handboek: T. Kruger en J. Verhellen, Internationaal Privaatrecht. De essentie, die Keure, 2023
- Te verkrijgen bij de cursusdienst van het VRG
Schriftelijk examen
- Casussen
- Toepassen van regelgeving op concrete IPR-vraagstukken
- Examenles op einde semester, tussentijdse oefeningenles na Algemeen deel
Bronnenboek mag mee naar het examen; enkel Bronnenboek
- Aantekeningen in Bronnenboek, zie facultair reglement (www.ugent.be/re/nl/voor-
studenten/examens/wet-woordenboek): “De student mag geen letters, cijfers of andere tekens
(vb. $,-,x,+) aanbrengen in de wetgeving. Zijn daarentegen wel toegestaan (limitatief): blanco
post-its en het benadrukken van woorden of zinnen door het inkleuren en onderstrepen van ten
minste een volledig woord.
- Van deze regel kan voor wat betreft de verplichte opleidingsonderdelen in de opleiding rechten
niet worden afgeweken, noch in het voordeel, noch in het nadeel van de student.”
Mogelijkheid tot stellen van vragen
- Er worden geen vragen per e-mail beantwoord.
- Wie vragen heeft buiten de les, kan terecht op het discussieforum in het Ufora-vak (Ufora-tools →
Discussies → Nieuw → Nieuw onderwerp).
- Vragen worden daar beantwoord door de lesgever(s) en assistenten.
- Vragen gesteld tot en met 7 juni 2026 worden beantwoord door lesgever(s)/assistenten
(indien examen doorgaat op voorlopige datum 20 juni 2026). Afwijkende deadline wordt indien
nodig gecommuniceerd. Forum kan nog langer gebruikt worden door studenten.
Pagina 1 van 185
,algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
INHOUD
algemene informatie .................................................................................................................... 1
1 inleiding ......................................................................................................................... 7
1.1 IPR in vele nieuwsberichten ...................................................................................................7
1.2 IPR definitie ..........................................................................................................................8
1.2.1 internationaal .......................................................................................................................8
1.2.2 privaat ..................................................................................................................................8
1.2.3 nationaal recht .....................................................................................................................8
1.3 Luiken van het IPR .................................................................................................................8
1.3.1 1/ Internationale bevoegdheid ...............................................................................................8
1.3.2 2/ Toepasselijk recht .............................................................................................................9
1.3.3 → Twee luiken hangen samen .................................................................................................9
1.3.4 3/ Erkenning en uitvoerbaarheid (= exequatur) ........................................................................9
1.3.5 4/ Administratieve/gerechtelijke samenwerking ......................................................................9
1.3.6 Werk- en denkmethode ....................................................................................................... 10
2 Bronnen en begrippen ...................................................................................................11
2.1 Bronnen van het IPR ............................................................................................................ 11
2.1.1 Regelgeving: hiërarchie ....................................................................................................... 11
2.1.2 europese bronnen ............................................................................................................... 11
2.1.3 Internationale bronnen ........................................................................................................ 15
2.1.4 nationale bronnen ............................................................................................................... 18
2.1.5 Bronnen van het IPR: Een illustratie als conclusie ................................................................. 19
2.2 Begrippen ........................................................................................................................... 19
2.2.1 Woonplaats ........................................................................................................................ 19
2.2.2 Gewone verblijfplaats.......................................................................................................... 20
2.2.3 Nationaliteit........................................................................................................................ 22
2.2.4 COMI.................................................................................................................................. 23
3 Internationale bevoegdheid ...........................................................................................24
3.1 Meerdere rechters bevoegd? ............................................................................................... 24
3.1.1 Parallelle procedures vermijden .......................................................................................... 24
3.2 Waar regels over internationale bevoegdheid vinden? ........................................................... 26
3.3 Methode voor het vinden van de juiste bron .......................................................................... 26
3.4 Toepassingsgebied verordeningen en verdragen ................................................................... 26
3.4.1 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 26
3.4.2 Brussel IIter ........................................................................................................................ 29
3.4.3 Insolventie-Vo..................................................................................................................... 31
3.4.4 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 32
3.4.5 Erfrecht-Vo ......................................................................................................................... 33
3.4.6 Huwelijksvermogen-Vo ....................................................................................................... 33
3.4.7 Partnerschapsvermogen-Vo ................................................................................................ 34
3.4.8 Verdrag van Lugano ............................................................................................................. 35
3.4.9 Kinderbeschermingsverdrag ................................................................................................ 35
Pagina 2 van 185
, algemene informatie - IPR in vele nieuwsberichten
3.4.10 Volwassenenbeschermingsverdrag ...................................................................................... 36
3.4.11 Forumbedingenverdrag ....................................................................................................... 37
3.4.12 Onderhoudsverdrag + Verdrag Rechterlijke Beslissingen ....................................................... 38
3.4.13 WIPR .................................................................................................................................. 38
3.5 Enkele casussen - geef toepasselijke bron ............................................................................ 38
3.6 De bevoegdheidsladder ....................................................................................................... 39
3.6.1 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 39
3.6.2 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 42
4 Toepasselijk recht .........................................................................................................44
4.1 wat? ................................................................................................................................... 44
4.2 Hoe vinden we het toepasselijk recht? Conflictenrechtelijke methode ................................ 44
4.3 Kwalificatie ......................................................................................................................... 45
4.3.1 Verwijzingscategorie ........................................................................................................... 45
4.4 Verwijzingsregel en aanknopingsfactor ................................................................................. 46
4.4.1 Soorten verwijzingsregels .................................................................................................... 46
4.4.2 Waar vinden we de verwijzingsregels? .................................................................................. 52
4.4.3 Toepassingsgebied verordeningen ....................................................................................... 53
4.5 Rome I: verbintenissen uit overeenkomsten ......................................................................... 53
4.6 Rome II: niet-contractuele verbintenissen ............................................................................ 53
4.7 Rome III: echtscheiding en scheiding van tafel en bed ........................................................... 54
4.8 Insolventie-Vo..................................................................................................................... 54
4.9 Onderhoud-Vo .................................................................................................................... 55
4.10 ErfrechtVo + HuwelijksvermogenVo + PartnervermogenVo .................................................... 55
4.11 Verdragen ........................................................................................................................... 55
4.11.1 IPR verdragen ..................................................................................................................... 55
4.11.2 Andere verdragen ............................................................................................................... 55
5 Erkenning en uitvoerbaarheid ........................................................................................56
5.1 Wat? .................................................................................................................................. 56
5.2 Onderscheid tussen rechterlijke beslissingen en authentieke akten ....................................... 56
5.2.1 Kwalificatie ......................................................................................................................... 56
5.3 Gradaties van doorwerking .................................................................................................. 56
5.3.1 Feitelijk gevolg .................................................................................................................... 56
5.3.2 Bewijskracht ....................................................................................................................... 57
5.3.3 Erkenning ........................................................................................................................... 60
5.3.4 Uitvoerbaarheid .................................................................................................................. 61
5.4 Hiërarchie van regels ........................................................................................................... 62
5.4.1 Europese verordeningen ...................................................................................................... 62
5.4.2 internationale verdragen...................................................................................................... 62
5.4.3 Welke bron gebruiken? ........................................................................................................ 63
5.5 Brussel Ibis ......................................................................................................................... 63
5.5.1 weigeringsgronden .............................................................................................................. 63
5.5.2 Stappen bij grensoverschrijdende tenuitvoerlegging .............................................................. 65
5.5.3 Overgangsregeling .............................................................................................................. 65
5.6 Brussel IIter ........................................................................................................................ 65
5.6.1 erkenning beslissingen: de plano ......................................................................................... 65
5.6.2 uitvoerbaarheid beslissingen ............................................................................................... 65
Pagina 3 van 185
