Handelstussenpersonen – Uitgebreide Samenvatting
Belgisch Recht (WER)
HANDELSTUSSENPERSONEN
Uitgebreide Samenvatting – Belgisch Recht
Wetboek Economisch Recht (WER) | Burgerlijk Wetboek | Wet 5 mei 1872
1. INLEIDING – DISTRIBUTIEVORMEN
Een producent of dienstverlener kan zijn producten en diensten op drie manieren in de markt
brengen:
• Via eigen personeel (handelsvertegenwoordigers in loondienst)
• Via zelfstandige handelstussenpersonen met vertegenwoordiging (handelsagenten,
makelaars, commissionairs)
• Via zelfstandige distributeurs die in eigen naam en voor eigen rekening handelen
(concessiehouders, franchisenemers)
Het fundamentele onderscheid is wie de contractspartij wordt en wie het economische risico
draagt.
Vergelijkingstabel
Type Eigen Eigen Zelfstandi Duurzame
naam rekening g band
Handelsvertegenwoordiger Nee Nee Nee Ja
(WN)
Handelsagent Nee Nee Ja Ja
Makelaar Nee Nee Ja Nee
(occasioneel)
Commissionair Ja Nee Ja N.v.t.
Concessiehouder / Ja Ja Ja Ja
Franchisenemer
2. DE HANDELSAGENT
⚖ Artt. X.1 – X.24 WER (Boek X, Titel 1) | Art. I.11, 1° WER
2.1 Definitie
Een handelsagent is een tussenpersoon die op duurzame basis, als zelfstandige ondernemer,
opdracht heeft van een of meer principalen om namens hen te bemiddelen bij en/of contracten af
te sluiten voor de aan- of verkoop van goederen of diensten.
Sleutelwoord: hij handelt in naam EN voor rekening van de principaal (directe vertegenwoordiging).
2.2 Kenmerken
• Handelt in naam en voor rekening van de principaal
Pagina 1 van 8
, Handelstussenpersonen – Uitgebreide Samenvatting
Belgisch Recht (WER)
◦ Directe rechtsband: het contract komt tot stand tussen klant en principaal
◦ De agent loopt geen economisch risico
• Bemiddelt en sluit contracten af
◦ Hoofddoel: aanbrengen en opbouwen van cliënteel
◦ Prospectie, klantbezoeken, bemiddeling en afsluiting
• Duurzame relatie
◦ Voor één of meerdere opdrachtgevers (niet exclusief vereist)
◦ Verschil met makelaar: de makelaar heeft een occasionele, niet-bestendige relatie
• Geen gezagsrelatie – zelfstandige ondernemer
◦ Geen arbeidsovereenkomst, geen ondergeschiktheid
◦ Verschil met handelsvertegenwoordiger (art. 4 AO-wet), die een werknemer is
📌 Let op: Art. 4, lid 2 AO-wet: Er geldt een wettelijk vermoeden dat de overeenkomst een
arbeidsovereenkomst voor handelsvertegenwoordigers is, tenzij het tegendeel wordt bewezen. Dit
is het probleem van schijnzelfstandigheid.
2.3 Wettelijk kader
De handelsagentuurovereenkomst wordt geregeld door Boek X, Titel 1 van het Wetboek
Economisch Recht (WER). Vroeger geregeld door de Wet van 13 april 1995 betreffende de
handelsagentuurovereenkomst (HAO), nu geïntegreerd in het WER.
• Geen vormvereisten: de overeenkomst kan mondeling worden gesloten (art. X.3 WER)
• Zowel bepaalde als onbepaalde duur mogelijk (art. X.2 WER)
• Niet-neutrale positie: de agent heeft een loyaliteits- en trouwplicht (art. X.4 en X.6 WER)
2.4 Vergoeding
Aard (art. X.7 en X.13 WER)
• Commissie (afhankelijk van aantal en waarde van afgesloten zaken)
• Vast bedrag
• Combinatie van commissie en vast bedrag
• Bedrag door contractuele vrijheid bepaald of op basis van gebruiken
Ontstaan
• Zaken afgesloten tijdens de overeenkomst: art. X.8 WER
• Zaken afgesloten na het einde van de overeenkomst: art. X.9 WER (bijv. klant aangebracht
door agent maar contract pas later gesloten)
Opeisbaarheid en verval
• Opeisbaarheid: art. X.11 WER
• Verval: art. X.12 WER
2.5 Beëindiging van de overeenkomst
a) Beëindiging met opzegging (art. X.16 WER)
Van toepassing bij overeenkomsten van onbepaalde duur of bepaalde duur met clausule van
vervroegde opzegbaarheid.
• Opzegging op elk ogenblik, zonder opgave van reden
• Opzeggingstermijnen:
◦ 1 maand tijdens het 1e jaar
◦ Vanaf het 2e jaar: +1 maand per begonnen jaar (maximum 6 maanden)
• Wijze van kennisgeving: aangetekende brief, afgiftebewijs of gerechtsdeurwaardersexploot
Pagina 2 van 8
Belgisch Recht (WER)
HANDELSTUSSENPERSONEN
Uitgebreide Samenvatting – Belgisch Recht
Wetboek Economisch Recht (WER) | Burgerlijk Wetboek | Wet 5 mei 1872
1. INLEIDING – DISTRIBUTIEVORMEN
Een producent of dienstverlener kan zijn producten en diensten op drie manieren in de markt
brengen:
• Via eigen personeel (handelsvertegenwoordigers in loondienst)
• Via zelfstandige handelstussenpersonen met vertegenwoordiging (handelsagenten,
makelaars, commissionairs)
• Via zelfstandige distributeurs die in eigen naam en voor eigen rekening handelen
(concessiehouders, franchisenemers)
Het fundamentele onderscheid is wie de contractspartij wordt en wie het economische risico
draagt.
Vergelijkingstabel
Type Eigen Eigen Zelfstandi Duurzame
naam rekening g band
Handelsvertegenwoordiger Nee Nee Nee Ja
(WN)
Handelsagent Nee Nee Ja Ja
Makelaar Nee Nee Ja Nee
(occasioneel)
Commissionair Ja Nee Ja N.v.t.
Concessiehouder / Ja Ja Ja Ja
Franchisenemer
2. DE HANDELSAGENT
⚖ Artt. X.1 – X.24 WER (Boek X, Titel 1) | Art. I.11, 1° WER
2.1 Definitie
Een handelsagent is een tussenpersoon die op duurzame basis, als zelfstandige ondernemer,
opdracht heeft van een of meer principalen om namens hen te bemiddelen bij en/of contracten af
te sluiten voor de aan- of verkoop van goederen of diensten.
Sleutelwoord: hij handelt in naam EN voor rekening van de principaal (directe vertegenwoordiging).
2.2 Kenmerken
• Handelt in naam en voor rekening van de principaal
Pagina 1 van 8
, Handelstussenpersonen – Uitgebreide Samenvatting
Belgisch Recht (WER)
◦ Directe rechtsband: het contract komt tot stand tussen klant en principaal
◦ De agent loopt geen economisch risico
• Bemiddelt en sluit contracten af
◦ Hoofddoel: aanbrengen en opbouwen van cliënteel
◦ Prospectie, klantbezoeken, bemiddeling en afsluiting
• Duurzame relatie
◦ Voor één of meerdere opdrachtgevers (niet exclusief vereist)
◦ Verschil met makelaar: de makelaar heeft een occasionele, niet-bestendige relatie
• Geen gezagsrelatie – zelfstandige ondernemer
◦ Geen arbeidsovereenkomst, geen ondergeschiktheid
◦ Verschil met handelsvertegenwoordiger (art. 4 AO-wet), die een werknemer is
📌 Let op: Art. 4, lid 2 AO-wet: Er geldt een wettelijk vermoeden dat de overeenkomst een
arbeidsovereenkomst voor handelsvertegenwoordigers is, tenzij het tegendeel wordt bewezen. Dit
is het probleem van schijnzelfstandigheid.
2.3 Wettelijk kader
De handelsagentuurovereenkomst wordt geregeld door Boek X, Titel 1 van het Wetboek
Economisch Recht (WER). Vroeger geregeld door de Wet van 13 april 1995 betreffende de
handelsagentuurovereenkomst (HAO), nu geïntegreerd in het WER.
• Geen vormvereisten: de overeenkomst kan mondeling worden gesloten (art. X.3 WER)
• Zowel bepaalde als onbepaalde duur mogelijk (art. X.2 WER)
• Niet-neutrale positie: de agent heeft een loyaliteits- en trouwplicht (art. X.4 en X.6 WER)
2.4 Vergoeding
Aard (art. X.7 en X.13 WER)
• Commissie (afhankelijk van aantal en waarde van afgesloten zaken)
• Vast bedrag
• Combinatie van commissie en vast bedrag
• Bedrag door contractuele vrijheid bepaald of op basis van gebruiken
Ontstaan
• Zaken afgesloten tijdens de overeenkomst: art. X.8 WER
• Zaken afgesloten na het einde van de overeenkomst: art. X.9 WER (bijv. klant aangebracht
door agent maar contract pas later gesloten)
Opeisbaarheid en verval
• Opeisbaarheid: art. X.11 WER
• Verval: art. X.12 WER
2.5 Beëindiging van de overeenkomst
a) Beëindiging met opzegging (art. X.16 WER)
Van toepassing bij overeenkomsten van onbepaalde duur of bepaalde duur met clausule van
vervroegde opzegbaarheid.
• Opzegging op elk ogenblik, zonder opgave van reden
• Opzeggingstermijnen:
◦ 1 maand tijdens het 1e jaar
◦ Vanaf het 2e jaar: +1 maand per begonnen jaar (maximum 6 maanden)
• Wijze van kennisgeving: aangetekende brief, afgiftebewijs of gerechtsdeurwaardersexploot
Pagina 2 van 8
