Private veiligheids- en politiestudies
POWERPOINT 1
INHOUDSTAFEL
1. Inleiding en theoretische duiding
2. Geschiedenis
o Proud boys: jongens die op straat komen in Amerika, geweld, private militie, aanhangers van
Trump
3. Actoren en domeinen: bewakingsondernemingen, privédetectives, private militaire ondernemingen,
strafuitvoering (+ gastcolleges)
4. Beleid, controle en wetgeving (+ gastcolleges)
5. Belgisch en internationaal perspectief
Nadruk op bewakingssector in België
INLEIDING EN THOERETISCHE DUIDING
BEGRIP ‘PRIVATE VEILIGHEID’
- Gebouwen en terreinbewaking
- Ook vrijwilligers
- Camerasystemen
- In de ovp security, op fuiven, “buitensmijters”, “portiers”,
clubs
- Evenementbewaking: festivals, voetbal
- Vliegveld: bagagecontrole (vroeger leger nu bewaking)
- Adviesverlening, bedrijfsveiligheid
- Winkelinspecteurs
- TEC, Delijn , openbare vervoersmaatschappijen met eigen veiligheidsagenten (vb: Securail)
- Privedetectives
- Wagentransport
BEGRIPSBEPALING
Publiek (overheid) vs privaat (markt)
Privaat – commercieel (winst) – vrijwillig (gratis)
- Bijzondere veiligheid
Onderdeel integrale veiligheid
- Plural policing – meervoudige veiligheidszorg
- Governanve of security
OP WEG NAAR TOMORROWLAND
1. Gemeenschapswacht
- Mogen GAS-boetes uitschrijven
- Informeren
- Aanspreken op gedrag
1
, 2. Lijncontroleur
- Vervoersbewijs controleren
- Al dan niet boete opleggen
3. Securail
- Handboeien, pepperspray
- Mensen uit trein verwijderen indien incident
4. Politie
5. Bewakingsagent
6. Camera’s
- Door mensen van private bewakingsonderneming of politie beheert; onder regie van iemand
van de politie indien live gebeurd
MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
• Toenemende zichtbaarheid
• Toenemend contact met burger
• Zowel in de private als (semi-)publieke ruimte:
Verschillende organisaties en personen
Taken en bevoegdheden lijken gelijkaardig aan deze van politie
MAAR: is geen politie
• Impact op maatschappelijk, sociaal en persoonlijk leven
Organisatie en handhaving veiligheid
Uitvoeren toezicht en controle
Principes van dwang en geweld, privacy, grondrechten, …
• Steeds grotere rol (niet-politionele) veiligheidsfuncties
VEILIGHEIDSZORG IN BELGIË
Gedifferentieerd veiligheidslandschap
- Publieke zijde: politie, gemeenschapswacht, bijzondere
inspectiediensten (vb. douane), inlichtingendiensten, civiele
bescherming, leger, …
- Private zijde: bewakingsondernemingen (stellen
bewakingsagenten aan, iemand contractueel aanbieden of
verhuren aan klant, aan derde), ondernemingen voor alarm- en
camerasystemen, private opsporingssector (contracten), interne bewakingsdiensten (verschil
onderneming! dienst, structureel georganiseerd, wernemer van onderneming neemt
veiligheidsfunctie op zich vb in Gent zeehaven, enkel bevoegdheden op terrein, niet
contractueel aan andere klanten uitlenen/verhuren), private militaire ondernemingen,
veiligheidsadviseurs, …
• Onder toezicht en controle minister van Binnenlandse Zaken
• Quid veiligheidsdiensten?
• Publiek-private verhouding
EXAMEN: verschil tussen veiligheidsagent vs bewakingsagent + verschil tussen
bewakingsonderneming (beveiligingsagenten, door persoon uitgeoefend, festivals etc.) vs
bewakingsdiensten (intern in bedrijven) vs beveiligingsonderneming (alarm en camera systemen,
technisch aspect zorgt voor veiligheid)
2
,VERGUNNINGEN
Geen recente cijfers
Aantal vergunde bewakingsondernemingen nu rond 160
Lichte daling in bewakingsondernemingen, grote 4
hebben 90% van de markt in hand. (Securitas, Protection,
EVRS, )
PUBLIEKE VEILIGHEIDSSECTOR
Politieambtenaren – lokale politie
- Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en Wet van 7 december 1998 tot organisatie
van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus
- Politiezone, korpschef
- Basispolitiezorg (7 functionaliteiten: wijkwerking, onthaal, interventie, slachtofferbejegening,
verkeer, opsporing, genegotieerd beheer openbare ruimte)
- Verhouding federale politie (autonoom, complementair, geen hiërarchie)
Agenten van politie – lokale politie
- Wegverkeer, naleving gemeentereglementen
- Beperkte politiebevoegdheden
Politieambtenaren – federale politie
- Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en Wet van 7 december 1998 tot organisatie
van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus
- Commissaris-Generaal, Minister Binnenlandse Zaken en Justitie
- Gespecialiseerde opdrachten (georganiseerde criminaliteit, speciale eenheden, internationale
politiesamenwerking, …)
- Verhouding lokale politie (autonoom, complementair, geen hiërarchie)
- Directie Beveiliging (DAB) – Beveiligingsagenten
o Nucleaire sites, luchthavens, ambassades en Europese instellingen, gevangenenvervoer=
meer beveiliging van kritische infrastructuren
Gemeenschapswachten
- Wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van gemeenschapswacht, tot instelling van de
dienst gemeenschapswachten en tot wijziging van art. 119bis van de nieuwe gemeentewet
- Alle niet-politionele, publieke veiligheidsfuncties sinds 1 januari 2008
- Stadswachten, parkwachters, stewards (niet te verwarren met voetbalstewards), lijnspotters,
ambtenaren bevoegd om vaststellingen te doen die leiden tot een Gemeentelijke Administratieve
Sanctie (GAS), …
- Geen politionele bevoegdheden, niet dezelfde bevoegdheden als private bewakingsagenten
- Bewustmaking, informeren, doorgeven informatie aan bevoegde diensten, vaststellen inbreuken
(GAS), toezicht bij evenementen door overheid of gemeente georganiseerd
Militaire politieagenten
- KB 1 december 1975, Art 3.11° KB 1 december 1975
- Wet 16 juli 2020, wat de doorstroming van prioritaire voertuigen betreft
- Militaire domeinen en escorte militaire voertuigen, handhaving orde en tucht in leger
3
, Douaniers
- Algemene Wet Douane en Accijnzen van 18 juli 1977
- FOD Financiën
- Grensbewaking, controle bagage, eerlijke handel, innen invoerrechten, controle accijnzen, btw, …
- Terrorisme, drugs
Bijzondere veldwachters
- Veldwetboek (hoofdstuk 2) en Koninklijk Besluit van 10 september 2017 tot regeling van het statuut
van bijzondere veldwachters
- Controle naleving wet op jacht en visserij
- Sensibiliseren respect voor milieu, bijdragen aan natuurbescherming
PRIVATE EN BIJZONDERE VEILIGHEID
Bewakingsagenten
- Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid
- Bewakingsondernemingen of interne bewakingsdiensten
- Bewaking gebouwen, goederen en mensen (bekende mensen, staatshoofden, bedrijfsleiders, vip of
close protection)
Private onderzoekers (privédetectives)
- Wet van 18 mei 2024 tot regeling van de private opsporing
- Wet van 19 juli 1991 tot regeling van het beroep van privédetective
- Opsporen vermiste personen; inwinnen informatie burgerlijke stand, gedrag, moraliteit, …
verzamelen bewijsmateriaal; opsporen bedrijfsspionage, …
Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid
- Veiligheidsdienst openbare vervoersmaatschappij (MIVB, De Lijn, de TEC en de NMBS)
- Stations, treinen, metro’s, …
VRIJWILLIGERS
Sfeerbeheer
- ‘Soft presence’ GEEN bewakingsagenten, informeren en helpen indien problemen, meer mensen
aanspreken op gedrag
- Flowmanagement
- Gentse Feesten, Overpoort, …
- Veiligheidszorg?
Voetbalstewards
- Wet van 21 december 1998 betreffende de veiligheid bij voetbalwedstrijden.
- Koninklijk besluit van 25 mei 1999 tot bepaling van de voorwaarden voor de indienstneming van
voetbalstewards
- Voetbalclubs, veiligheid bij voetbalwedstrijden
Rallystewards
- O.a. Koninklijk besluit van 28 november 1997 (B.S., 05/12/1997) houdende de reglementering van
de organisatie van sportwedstrijden of sportcompetities voor auto’s die geheel of gedeeltelijk op de
openbare weg plaatshebben
- Parcours autosportwedstrijden
4
POWERPOINT 1
INHOUDSTAFEL
1. Inleiding en theoretische duiding
2. Geschiedenis
o Proud boys: jongens die op straat komen in Amerika, geweld, private militie, aanhangers van
Trump
3. Actoren en domeinen: bewakingsondernemingen, privédetectives, private militaire ondernemingen,
strafuitvoering (+ gastcolleges)
4. Beleid, controle en wetgeving (+ gastcolleges)
5. Belgisch en internationaal perspectief
Nadruk op bewakingssector in België
INLEIDING EN THOERETISCHE DUIDING
BEGRIP ‘PRIVATE VEILIGHEID’
- Gebouwen en terreinbewaking
- Ook vrijwilligers
- Camerasystemen
- In de ovp security, op fuiven, “buitensmijters”, “portiers”,
clubs
- Evenementbewaking: festivals, voetbal
- Vliegveld: bagagecontrole (vroeger leger nu bewaking)
- Adviesverlening, bedrijfsveiligheid
- Winkelinspecteurs
- TEC, Delijn , openbare vervoersmaatschappijen met eigen veiligheidsagenten (vb: Securail)
- Privedetectives
- Wagentransport
BEGRIPSBEPALING
Publiek (overheid) vs privaat (markt)
Privaat – commercieel (winst) – vrijwillig (gratis)
- Bijzondere veiligheid
Onderdeel integrale veiligheid
- Plural policing – meervoudige veiligheidszorg
- Governanve of security
OP WEG NAAR TOMORROWLAND
1. Gemeenschapswacht
- Mogen GAS-boetes uitschrijven
- Informeren
- Aanspreken op gedrag
1
, 2. Lijncontroleur
- Vervoersbewijs controleren
- Al dan niet boete opleggen
3. Securail
- Handboeien, pepperspray
- Mensen uit trein verwijderen indien incident
4. Politie
5. Bewakingsagent
6. Camera’s
- Door mensen van private bewakingsonderneming of politie beheert; onder regie van iemand
van de politie indien live gebeurd
MAATSCHAPPELIJKE IMPACT
• Toenemende zichtbaarheid
• Toenemend contact met burger
• Zowel in de private als (semi-)publieke ruimte:
Verschillende organisaties en personen
Taken en bevoegdheden lijken gelijkaardig aan deze van politie
MAAR: is geen politie
• Impact op maatschappelijk, sociaal en persoonlijk leven
Organisatie en handhaving veiligheid
Uitvoeren toezicht en controle
Principes van dwang en geweld, privacy, grondrechten, …
• Steeds grotere rol (niet-politionele) veiligheidsfuncties
VEILIGHEIDSZORG IN BELGIË
Gedifferentieerd veiligheidslandschap
- Publieke zijde: politie, gemeenschapswacht, bijzondere
inspectiediensten (vb. douane), inlichtingendiensten, civiele
bescherming, leger, …
- Private zijde: bewakingsondernemingen (stellen
bewakingsagenten aan, iemand contractueel aanbieden of
verhuren aan klant, aan derde), ondernemingen voor alarm- en
camerasystemen, private opsporingssector (contracten), interne bewakingsdiensten (verschil
onderneming! dienst, structureel georganiseerd, wernemer van onderneming neemt
veiligheidsfunctie op zich vb in Gent zeehaven, enkel bevoegdheden op terrein, niet
contractueel aan andere klanten uitlenen/verhuren), private militaire ondernemingen,
veiligheidsadviseurs, …
• Onder toezicht en controle minister van Binnenlandse Zaken
• Quid veiligheidsdiensten?
• Publiek-private verhouding
EXAMEN: verschil tussen veiligheidsagent vs bewakingsagent + verschil tussen
bewakingsonderneming (beveiligingsagenten, door persoon uitgeoefend, festivals etc.) vs
bewakingsdiensten (intern in bedrijven) vs beveiligingsonderneming (alarm en camera systemen,
technisch aspect zorgt voor veiligheid)
2
,VERGUNNINGEN
Geen recente cijfers
Aantal vergunde bewakingsondernemingen nu rond 160
Lichte daling in bewakingsondernemingen, grote 4
hebben 90% van de markt in hand. (Securitas, Protection,
EVRS, )
PUBLIEKE VEILIGHEIDSSECTOR
Politieambtenaren – lokale politie
- Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en Wet van 7 december 1998 tot organisatie
van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus
- Politiezone, korpschef
- Basispolitiezorg (7 functionaliteiten: wijkwerking, onthaal, interventie, slachtofferbejegening,
verkeer, opsporing, genegotieerd beheer openbare ruimte)
- Verhouding federale politie (autonoom, complementair, geen hiërarchie)
Agenten van politie – lokale politie
- Wegverkeer, naleving gemeentereglementen
- Beperkte politiebevoegdheden
Politieambtenaren – federale politie
- Wet van 5 augustus 1992 betreffende de politiedienst en Wet van 7 december 1998 tot organisatie
van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus
- Commissaris-Generaal, Minister Binnenlandse Zaken en Justitie
- Gespecialiseerde opdrachten (georganiseerde criminaliteit, speciale eenheden, internationale
politiesamenwerking, …)
- Verhouding lokale politie (autonoom, complementair, geen hiërarchie)
- Directie Beveiliging (DAB) – Beveiligingsagenten
o Nucleaire sites, luchthavens, ambassades en Europese instellingen, gevangenenvervoer=
meer beveiliging van kritische infrastructuren
Gemeenschapswachten
- Wet van 15 mei 2007 tot instelling van de functie van gemeenschapswacht, tot instelling van de
dienst gemeenschapswachten en tot wijziging van art. 119bis van de nieuwe gemeentewet
- Alle niet-politionele, publieke veiligheidsfuncties sinds 1 januari 2008
- Stadswachten, parkwachters, stewards (niet te verwarren met voetbalstewards), lijnspotters,
ambtenaren bevoegd om vaststellingen te doen die leiden tot een Gemeentelijke Administratieve
Sanctie (GAS), …
- Geen politionele bevoegdheden, niet dezelfde bevoegdheden als private bewakingsagenten
- Bewustmaking, informeren, doorgeven informatie aan bevoegde diensten, vaststellen inbreuken
(GAS), toezicht bij evenementen door overheid of gemeente georganiseerd
Militaire politieagenten
- KB 1 december 1975, Art 3.11° KB 1 december 1975
- Wet 16 juli 2020, wat de doorstroming van prioritaire voertuigen betreft
- Militaire domeinen en escorte militaire voertuigen, handhaving orde en tucht in leger
3
, Douaniers
- Algemene Wet Douane en Accijnzen van 18 juli 1977
- FOD Financiën
- Grensbewaking, controle bagage, eerlijke handel, innen invoerrechten, controle accijnzen, btw, …
- Terrorisme, drugs
Bijzondere veldwachters
- Veldwetboek (hoofdstuk 2) en Koninklijk Besluit van 10 september 2017 tot regeling van het statuut
van bijzondere veldwachters
- Controle naleving wet op jacht en visserij
- Sensibiliseren respect voor milieu, bijdragen aan natuurbescherming
PRIVATE EN BIJZONDERE VEILIGHEID
Bewakingsagenten
- Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid
- Bewakingsondernemingen of interne bewakingsdiensten
- Bewaking gebouwen, goederen en mensen (bekende mensen, staatshoofden, bedrijfsleiders, vip of
close protection)
Private onderzoekers (privédetectives)
- Wet van 18 mei 2024 tot regeling van de private opsporing
- Wet van 19 juli 1991 tot regeling van het beroep van privédetective
- Opsporen vermiste personen; inwinnen informatie burgerlijke stand, gedrag, moraliteit, …
verzamelen bewijsmateriaal; opsporen bedrijfsspionage, …
Wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere veiligheid
- Veiligheidsdienst openbare vervoersmaatschappij (MIVB, De Lijn, de TEC en de NMBS)
- Stations, treinen, metro’s, …
VRIJWILLIGERS
Sfeerbeheer
- ‘Soft presence’ GEEN bewakingsagenten, informeren en helpen indien problemen, meer mensen
aanspreken op gedrag
- Flowmanagement
- Gentse Feesten, Overpoort, …
- Veiligheidszorg?
Voetbalstewards
- Wet van 21 december 1998 betreffende de veiligheid bij voetbalwedstrijden.
- Koninklijk besluit van 25 mei 1999 tot bepaling van de voorwaarden voor de indienstneming van
voetbalstewards
- Voetbalclubs, veiligheid bij voetbalwedstrijden
Rallystewards
- O.a. Koninklijk besluit van 28 november 1997 (B.S., 05/12/1997) houdende de reglementering van
de organisatie van sportwedstrijden of sportcompetities voor auto’s die geheel of gedeeltelijk op de
openbare weg plaatshebben
- Parcours autosportwedstrijden
4
