Samenvatting | Ecologie en milieukunde |Hoofdstuk 3 Ecologie | Hogeschool Gent | 2025/26

EcologieAcclimatie en adaptatie aan veranderende levenscondities



Hoofdstuk 3: Acclimatie en
adaptatie aan veranderende
levenscondities
Inhoud
1.1 Condities en hulpbronnen...................................................................2
1.2 Fundamentele niche...........................................................................4
1.3 Acclimatie...........................................................................................5
1.4 Adaptatie............................................................................................5
1.4.1 Oorzaken van selectie...................................................................6
1.4.2 Genetische drift:...........................................................................6
1.5 Voorbeelden van levensconities..........................................................6
1.5.1 Temperatuur.................................................................................6
1.5.2 Licht............................................................................................11
1.5.3 Vocht...........................................................................................13
1.5.4 Nutriënten...................................................................................17




1

,EcologieAcclimatie en adaptatie aan veranderende levenscondities


1.1 Condities en hulpbronnen
Condities => niet verbruikt of opgebruikt door organismen die in
ecosysteem voorkomen

 Lichthoeveelheid
 Temperatuur
 Relatieve vochtigheid

Hulpbronnen=> verbruikt door organismen

 Om te groeien
 Om voor te planten

 Nutriënten
 Water
 Andere organismen

Autotrofen of producenten doen aan fotosynthese en produceren
biomassa dankzij aanwezige:

 Zonnestraling
 CO2
 Water
 Minerale voedingsstoffen

Heterotrofen of consumenten gebruiken autotrofen of andere
heterotrofen als voedingsbron

In de flora worden 2000 mogelijke soorten beschreven
die kunnen voorkomen in België.

In natuurlijke ecosystemen zijn er maar 5 à 20 soorten?

 Enkel organismen die aangepast zijn aan lokale
levenscondities kunnen overleven
= eerste filtering van organismen die in dat
specifiek ecosysteem kunnen voorkomen


Waarom komen soorten voor op een bepaalde plaats?

 Twee wetten
 Wet van het minimum= wet van Liebig
 Tolerantiewet= wet van Shelford



1) Wet van Liebig= wet van het minimum


2

, EcologieAcclimatie en adaptatie aan veranderende levenscondities

Optimale groei van een organisme= als alle bouwstoffen in de juiste
hoeveelheden en verhoudingen aanwezig zijn

Groei van een plant wordt bepaald door de bouwstof die het minst
aanwezig is

= limiterend voor de groei

 Als er een te lage concentratie aanwezig is van fosfor, dan kan het
organisme slechts zo snel groeien als die bouwstof toelaat



In de ton van Liebig worden de
verschillende bouwstoffen geïlustreerd
met planken – er kan alleen meer water
in de ton als de kortste plank verlengd
wordt, maar dan wordt een andere
bouwstof weer beperkend

Wet over de groei van
landbouwgebassen

 Toepasbaar voor andere organismen
 Bouwstoffen= levenscondities (ook dierlijke prooien)

2) Wet van Shelford= tolerantiewet

Organismen kunnen overleven, groeien en voortplanten zich binnen
bepaalde minima en maxima van hun levenscondities

= toleratiegrenzen

Overleven vraagt minder energie van een
organisme dan groeien en voortplanten

Als er te veel of te weinig water is is
overleving niet mogelijk

Voortplanting enkel mogelijk onder
optimale omstandigheden




3