Ecologie Ecologie Als Wetenschap
Hoofdstuk 1: Ecologie Als
Wetenschap
Inhoud
1.1 Wat is ecologie?..................................................................................2
1.2 Het ecosysteem als studie-object.......................................................3
1.2.1 Interacties in een ecosysteem......................................................3
1.2.2 Abiotiek stuurt biotiek...................................................................4
1.2.3 Biotiek stuurt (a)biotiek................................................................4
1.3 Wetenschappelijke methode...............................................................5
1.3.1 Ecologische studie in praktijk.......................................................6
1.3.2 Stromingen binnen de ecologie....................................................8
1.3.3 Ecologie op verschillende schaalniveau’s...................................10
1.3.4 Maatschappelijk nut van ecologie...............................................12
1
, Ecologie Ecologie Als Wetenschap
1.1 Wat is ecologie?
Ecologie wordt vaak ruimer gebruikt dan enkel als wetenschap. Het
verwijst dan naar milieuvriendelijk en duurzaam gedrag dat goed is
voor mens en natuur.
Geen levenswijze maar een wetenschap
Het bestudeert de complexe interactie tussen alle levende wezens
onderling en hun omgeving biotiek (alle levende wezens) en
abiotiek( alle niet- levende omgevingsfactoren)
Interactie gebeurt binnen een ecosysteem
‘Oikos’ = thuis + ‘logos’ = leer of kennis
Voor het eerst gedefinieerd in 1866 door Ernst Haeckel
Duitste dierkundige en filosoof die het werk van Charles
Darwin breed bekend maakte
Het is de oudste wetenschap!
In prehistorie moesten mensen al snappen als jager-verzamelaars waar
bepaalde planten en dieren voorkwamen om aan voedsel te geraken, en
om zichzelf te beschermen
Mens ontstond 100000 jaar geleden in Afrika – heeft grootste deel van z’n
tijd op aarde geleefd als jager-verzamelaar – zo’n 20 à 30 uur per week op
stap voor verzamelen van wilde planten en het jagen op dieren.
Eerste landbouwers moesten bijvoorbeel begrijpen waarom bepaalde
planten op welke bodem kunnen geteeld worden
Ecologie in functie van het overleven
Sinds de mens zich ongeveer 10.000 jaar geleden vestigde en landbouw
begon, speelt ecologische kennis een belangrijke rol. Landbouw
ontwikkelde zich via een proces van vallen en opstaan, waarbij boeren
geschikte gewassen kiezen op basis van eeuwenlange ecologische
kennis; alle landbouwgewassen stammen af van wilde soorten, al zijn
sommige voorouders onbekend.
Boeren, zowel in ontwikkelingslanden als in sterk gemechaniseerde
westerse landbouw, zoeken steeds naar het gewas dat het best past bij
hun lokale omstandigheden.
2
Hoofdstuk 1: Ecologie Als
Wetenschap
Inhoud
1.1 Wat is ecologie?..................................................................................2
1.2 Het ecosysteem als studie-object.......................................................3
1.2.1 Interacties in een ecosysteem......................................................3
1.2.2 Abiotiek stuurt biotiek...................................................................4
1.2.3 Biotiek stuurt (a)biotiek................................................................4
1.3 Wetenschappelijke methode...............................................................5
1.3.1 Ecologische studie in praktijk.......................................................6
1.3.2 Stromingen binnen de ecologie....................................................8
1.3.3 Ecologie op verschillende schaalniveau’s...................................10
1.3.4 Maatschappelijk nut van ecologie...............................................12
1
, Ecologie Ecologie Als Wetenschap
1.1 Wat is ecologie?
Ecologie wordt vaak ruimer gebruikt dan enkel als wetenschap. Het
verwijst dan naar milieuvriendelijk en duurzaam gedrag dat goed is
voor mens en natuur.
Geen levenswijze maar een wetenschap
Het bestudeert de complexe interactie tussen alle levende wezens
onderling en hun omgeving biotiek (alle levende wezens) en
abiotiek( alle niet- levende omgevingsfactoren)
Interactie gebeurt binnen een ecosysteem
‘Oikos’ = thuis + ‘logos’ = leer of kennis
Voor het eerst gedefinieerd in 1866 door Ernst Haeckel
Duitste dierkundige en filosoof die het werk van Charles
Darwin breed bekend maakte
Het is de oudste wetenschap!
In prehistorie moesten mensen al snappen als jager-verzamelaars waar
bepaalde planten en dieren voorkwamen om aan voedsel te geraken, en
om zichzelf te beschermen
Mens ontstond 100000 jaar geleden in Afrika – heeft grootste deel van z’n
tijd op aarde geleefd als jager-verzamelaar – zo’n 20 à 30 uur per week op
stap voor verzamelen van wilde planten en het jagen op dieren.
Eerste landbouwers moesten bijvoorbeel begrijpen waarom bepaalde
planten op welke bodem kunnen geteeld worden
Ecologie in functie van het overleven
Sinds de mens zich ongeveer 10.000 jaar geleden vestigde en landbouw
begon, speelt ecologische kennis een belangrijke rol. Landbouw
ontwikkelde zich via een proces van vallen en opstaan, waarbij boeren
geschikte gewassen kiezen op basis van eeuwenlange ecologische
kennis; alle landbouwgewassen stammen af van wilde soorten, al zijn
sommige voorouders onbekend.
Boeren, zowel in ontwikkelingslanden als in sterk gemechaniseerde
westerse landbouw, zoeken steeds naar het gewas dat het best past bij
hun lokale omstandigheden.
2
