RZL samenvatting
Cijfers niet super hard van buiten kennen gewoon hoe de dynamiek werkt en
algemeen weten wat de oorzaken zijn van deze cijfers.
Systeemdenken is een benadering waarbij je kijkt naar hoe verschillende
onderdelen van een systeem met elkaar verbonden zijn en hoe ze gezamenlijk
invloed uitoefenen op het geheel. In plaats van losse problemen afzonderlijk te
bekijken, richt systeemdenken zich op de onderlinge relaties en patronen binnen
een complex systeem.
Ongelijkheid
De rijkste 1% bezitten 43% van de globale rijkdom.
Bijna de helft van de wereldbevolking leeft met minder dan 5 dollar per dag.
Deze kloof wordt steeds groter inkomen uit kapitaal is vele malen groter dan
inkomen uit arbeid.
De rijkste miljardairs stoten door hun vervuilende investeringen een miljoen keer
meer CO2 uit dan de gemiddelde persoon.
Netto vermogen/ bezit = wat je hebt – je schulden
Recent onderzoek suggereert dat de 1% rijksten ongeveer 24% zou bezitten. en
10% rijksten ongeveer 54% van het netto vermogen in handen hebben in België.
Index van de democratie = aan mensen vragen hoe ze zelf over hun land
denken.
Democratic deficit = hoe belangrijk vind je democratie zelf en werkt systeem
ook. → heeft de bevolking het gevoel dat de democratie voor hun gevoel werkt.
macht en ongelijkheid zijn indirect met elkaar verbonden. Hoe rijker de rijkste
worden hoe meer macht ze ook krijgen.
Ongelijkheid is toegenomen ook binnen landen. Groeiende ongelijkheid zal
verdergaande gevolgen hebben op het welzijn van mens en planeet.
Economische ongelijkheid = politieke ongelijkheid en zorgt er voor dat het de
democratische structuur ondergraaft.
Armoede
Absolute armoede = gaat over heb je genoeg om te overleven.
Relatieve armoede = hoe arm ben je ten opzichte van de rest van de
bevolking.
Extreme armoede is wanneer je het met minder dan 2,15 dollar per dag moet
doen. Maar wie bepaald dat eigenlijk?
,Deze armoedegrens wordt in vraag gesteld omdat deze verschillende maatstaven
heeft. Hieronder enkele voorbeelden van verschillende armoede grenzen.
Mensen zijn arm in de wereld omdat er ongelijkheid is in de wereld. Niet omdat er
niet genoeg is voor iedereen. Want wij over produceren voedsel en toch leven
veel mensen in hongersnood. → is een probleem van verdeeldheid/ macht.
Thomas Pogge argumenteert dat de moreel relevante maatstaf voor het
bestrijden van armoede noch absolute aantallen noch proporties zijn, maar
eerder de omvang van de wereldwijde armoede in vergelijking met ons
vermogen om er een einde aan te maken.
Armoede is afgenomen maar onze capaciteit om armoede te beëindigen is nog
nooit zo groot geweest. Waarom? omdat de overgrote meerderheid van de
opbrengsten van onze wereldeconomie wordt ingenomen door de rijken van de
wereld.
De globale economie werkt niet voor de meerderheid van de mensheid Ze
slaagt er niet in om in de basisnoden van de wereldbevolking te voorzien,
ondanks de overvloed.
Hoelang het zou duren om de armoede uit de wereld te krijgen → hangt af wat je
als maatstaf neemt van armoede. (zie tabel hierboven)
Armoede is niet natuurlijk gevolg van bepaald beleid waarbij het bestaan van
armoede als keuze wordt beschouwd. Maar deze armoede kan door het juiste
beleid dus eigenlijk verdwijnen en is er geen keuze voor armoede.
De armste 57% levert onderbetaalde arbeid en goedkope middelen voor
massaconsumptie en eliteaccumulatie, voornamelijk in het noorden.
Offshoring vindt juist plaats omdat het loonverschil tussen Noord en Zuid groter
is dan welk fysiek productiviteitsverschil dan ook.
Honger in de wereld
Decennia gestage afname nu weer trend van honger in de wereld. Ongeveer
820 miljoen mensen in de wereld hebben vandaag nog steeds honger.
, Dit vormt een enorme uitdaging om het doel van Zero Hunger tegen 2030 te
halen.
2018 2020
1 op 9 hadden honger wereldwijd 1 op 10 hadden honger wereldwijd
26,4% matige of ernstige voedselonzekerheid op de wereld.
1 op 7 pasgeborenen hebben te laag geboortegewicht.
Maar ondanks dat er op bepaalde plekken in de wereld honger is kunnen we met
al het voedsel die geproduceerd wordt met gemak 8 tot 10 keer de
wereldbevolking voeden. Honger is dus geen kwestie van landbouwopbrengsten
maar van ongelijkheid en globaal economisch beleid.
1. Pessimisme van het intellect: eerlijk en kritisch durven kijken naar de
wereld → je ziet de wereld hoe het is. realisatie van de economie
2. Optimisme van de wil: geloven dat er een betere toekomst mogelijk is
en dat we het systeem wel degelijk kunnen veranderen → dingen kunnen
en moeten veranderen. Jezelf in de bredere wereld zien.
Gigantisme
Gigantisme komt van een medische term abnormale groei van het lichaam als
gevolg van overproductie van groeihormoon. Is dus een metafoor voor economie:
want de economie word meer en meer gedomineerd door (ongezonde) grote
bedrijven.
200 bedrijven in de VS = 45% toegevoegde waarde (marktaandeel).
Cijfers niet super hard van buiten kennen gewoon hoe de dynamiek werkt en
algemeen weten wat de oorzaken zijn van deze cijfers.
Systeemdenken is een benadering waarbij je kijkt naar hoe verschillende
onderdelen van een systeem met elkaar verbonden zijn en hoe ze gezamenlijk
invloed uitoefenen op het geheel. In plaats van losse problemen afzonderlijk te
bekijken, richt systeemdenken zich op de onderlinge relaties en patronen binnen
een complex systeem.
Ongelijkheid
De rijkste 1% bezitten 43% van de globale rijkdom.
Bijna de helft van de wereldbevolking leeft met minder dan 5 dollar per dag.
Deze kloof wordt steeds groter inkomen uit kapitaal is vele malen groter dan
inkomen uit arbeid.
De rijkste miljardairs stoten door hun vervuilende investeringen een miljoen keer
meer CO2 uit dan de gemiddelde persoon.
Netto vermogen/ bezit = wat je hebt – je schulden
Recent onderzoek suggereert dat de 1% rijksten ongeveer 24% zou bezitten. en
10% rijksten ongeveer 54% van het netto vermogen in handen hebben in België.
Index van de democratie = aan mensen vragen hoe ze zelf over hun land
denken.
Democratic deficit = hoe belangrijk vind je democratie zelf en werkt systeem
ook. → heeft de bevolking het gevoel dat de democratie voor hun gevoel werkt.
macht en ongelijkheid zijn indirect met elkaar verbonden. Hoe rijker de rijkste
worden hoe meer macht ze ook krijgen.
Ongelijkheid is toegenomen ook binnen landen. Groeiende ongelijkheid zal
verdergaande gevolgen hebben op het welzijn van mens en planeet.
Economische ongelijkheid = politieke ongelijkheid en zorgt er voor dat het de
democratische structuur ondergraaft.
Armoede
Absolute armoede = gaat over heb je genoeg om te overleven.
Relatieve armoede = hoe arm ben je ten opzichte van de rest van de
bevolking.
Extreme armoede is wanneer je het met minder dan 2,15 dollar per dag moet
doen. Maar wie bepaald dat eigenlijk?
,Deze armoedegrens wordt in vraag gesteld omdat deze verschillende maatstaven
heeft. Hieronder enkele voorbeelden van verschillende armoede grenzen.
Mensen zijn arm in de wereld omdat er ongelijkheid is in de wereld. Niet omdat er
niet genoeg is voor iedereen. Want wij over produceren voedsel en toch leven
veel mensen in hongersnood. → is een probleem van verdeeldheid/ macht.
Thomas Pogge argumenteert dat de moreel relevante maatstaf voor het
bestrijden van armoede noch absolute aantallen noch proporties zijn, maar
eerder de omvang van de wereldwijde armoede in vergelijking met ons
vermogen om er een einde aan te maken.
Armoede is afgenomen maar onze capaciteit om armoede te beëindigen is nog
nooit zo groot geweest. Waarom? omdat de overgrote meerderheid van de
opbrengsten van onze wereldeconomie wordt ingenomen door de rijken van de
wereld.
De globale economie werkt niet voor de meerderheid van de mensheid Ze
slaagt er niet in om in de basisnoden van de wereldbevolking te voorzien,
ondanks de overvloed.
Hoelang het zou duren om de armoede uit de wereld te krijgen → hangt af wat je
als maatstaf neemt van armoede. (zie tabel hierboven)
Armoede is niet natuurlijk gevolg van bepaald beleid waarbij het bestaan van
armoede als keuze wordt beschouwd. Maar deze armoede kan door het juiste
beleid dus eigenlijk verdwijnen en is er geen keuze voor armoede.
De armste 57% levert onderbetaalde arbeid en goedkope middelen voor
massaconsumptie en eliteaccumulatie, voornamelijk in het noorden.
Offshoring vindt juist plaats omdat het loonverschil tussen Noord en Zuid groter
is dan welk fysiek productiviteitsverschil dan ook.
Honger in de wereld
Decennia gestage afname nu weer trend van honger in de wereld. Ongeveer
820 miljoen mensen in de wereld hebben vandaag nog steeds honger.
, Dit vormt een enorme uitdaging om het doel van Zero Hunger tegen 2030 te
halen.
2018 2020
1 op 9 hadden honger wereldwijd 1 op 10 hadden honger wereldwijd
26,4% matige of ernstige voedselonzekerheid op de wereld.
1 op 7 pasgeborenen hebben te laag geboortegewicht.
Maar ondanks dat er op bepaalde plekken in de wereld honger is kunnen we met
al het voedsel die geproduceerd wordt met gemak 8 tot 10 keer de
wereldbevolking voeden. Honger is dus geen kwestie van landbouwopbrengsten
maar van ongelijkheid en globaal economisch beleid.
1. Pessimisme van het intellect: eerlijk en kritisch durven kijken naar de
wereld → je ziet de wereld hoe het is. realisatie van de economie
2. Optimisme van de wil: geloven dat er een betere toekomst mogelijk is
en dat we het systeem wel degelijk kunnen veranderen → dingen kunnen
en moeten veranderen. Jezelf in de bredere wereld zien.
Gigantisme
Gigantisme komt van een medische term abnormale groei van het lichaam als
gevolg van overproductie van groeihormoon. Is dus een metafoor voor economie:
want de economie word meer en meer gedomineerd door (ongezonde) grote
bedrijven.
200 bedrijven in de VS = 45% toegevoegde waarde (marktaandeel).
