LECOTR LIESELOT VANDEMEULENBROUCKE
Kaat Persyn | 1ste Bachelor dierenzorg | Semester 1
,INHOUD
Inleiding ............................................................................................................................................. 1
Werkgebied van de microbiologie.................................................................................................. 1
Enkele definities: .............................................................................................................................. 1
Verschillen tussen micro- en macro-organismen ............................................................................. 1
Groepen micro-organismen ............................................................................................................. 1
Specialisaties binnen de microbiologie ............................................................................................ 2
Schadelijke en nuttige MO ............................................................................................................... 3
Geschiedenis van de microbiologie ................................................................................................ 3
De oudheid ....................................................................................................................................... 3
Ontdekking micro-organismen......................................................................................................... 3
De microbiologie als wetenschap .................................................................................................... 4
De medische microbiologie: relatie MO en ziekte ........................................................................... 5
De medische microbiologie: immunologie....................................................................................... 6
Indeling van de levende wereld ....................................................................................................... 6
Celbouw van het micro-organisme..................................................................................................... 7
Algemeen: prokaryoten versus eukaryoten ................................................................................... 7
Levende organisme -> 2 type cellen ................................................................................................. 7
Eukaryotische microbiële cel ........................................................................................................... 7
Prokaryote microbiële cel: eigenschappen en onderscheid met eukaryote microbiële cel ............ 8
Vergelijking Bacteria, Archaea en Eukaryoten ................................................................................. 9
Kernstructuur................................................................................................................................. 9
Eukaryote microbiële cel: kern......................................................................................................... 9
Prokaryote microbiële cel: kernmateriaal ...................................................................................... 10
Genotype en fenotype ................................................................................................................... 10
Chemische structuur van DNA ....................................................................................................... 10
Ruimtelijke structuur van DNA ....................................................................................................... 11
Cytoplasma .................................................................................................................................. 11
Subcellulaire deeltjes en structuren ............................................................................................. 12
Mitochondriën (Eukaryote) ............................................................................................................ 12
Chloroplasten, chromatoforen, chromoplasten (Euk & Pro) ......................................................... 13
Endoplasmatisch reticulum (Euk) ................................................................................................... 13
Ribosomen (Euk & Pro) .................................................................................................................. 13
Golgi-apparaat of dictyosoom (Euk) .............................................................................................. 15
Lysosomen (Euk) ............................................................................................................................ 15
, Vacuolen (Euk) ............................................................................................................................... 15
Korrels (Pro) ................................................................................................................................... 15
Cytoplasmamembraan ................................................................................................................. 16
Celwand ....................................................................................................................................... 17
Celwand Gram + ............................................................................................................................. 18
Celwand Gram – ............................................................................................................................. 19
Cellen zonder celwand ................................................................................................................... 19
Slijmlaag en kapsel (Pro) .............................................................................................................. 20
Flagellen, ciliën, fimbriae en pili (Pro & Euk) ................................................................................ 20
Flagellen (zweepdraden) en ciliën (trilharen) ................................................................................ 20
Fimbriae en pili ............................................................................................................................... 21
Endosporen.................................................................................................................................. 22
Morfologie ....................................................................................................................................... 23
microscopische hulpmiddelen ...................................................................................................... 23
lichtmicroscopie ............................................................................................................................. 24
confocale scanning laser microscopie ............................................................................................ 25
elektronenmicroscopie .................................................................................................................. 26
schimmels .................................................................................................................................... 26
schimmels ...................................................................................................................................... 26
slijmzwammen (myxomyceten) ..................................................................................................... 29
lichenes (korstmossen) .................................................................................................................. 30
gisten ........................................................................................................................................... 31
algmene kenmerken ...................................................................................................................... 31
Bouw .............................................................................................................................................. 31
Metabolisme .................................................................................................................................. 32
bacteriën...................................................................................................................................... 32
algemene kenmerken .................................................................................................................... 32
bolvormige bacteriën (coccen) ...................................................................................................... 33
staafvormige bacteriën (bacillen) .................................................................................................. 33
kommavormige bacteriën (vibrionen) ........................................................................................... 34
spiraalvormige (spirillen) ................................................................................................................ 34
spirocheten .................................................................................................................................... 34
draadvormige of filamenteuze bacteriën....................................................................................... 34
bacterieflagellen (zie vorig hoofdstuk)........................................................................................... 35
overgangsgroepen ....................................................................................................................... 35
archaea – oerbacteriën .................................................................................................................. 35
, rickettsiae – obligaat parasitaire bacteriën .................................................................................... 36
actinomyceten – straalschimmels .................................................................................................. 36
mycoplasma ................................................................................................................................... 36
mycobacteria.................................................................................................................................. 36
myxobacteria – slijmbacteriën ....................................................................................................... 37
cyanobacteria ................................................................................................................................. 37
protozoa – dierlijke eencellige ..................................................................................................... 38
wieren – algen ............................................................................................................................. 38
algemene kenmerken .................................................................................................................... 38
bouw en pigement ......................................................................................................................... 39
indeling wieren ............................................................................................................................... 39
voortplanting.................................................................................................................................. 39
ecologisch belang ........................................................................................................................... 39
virussen, viroïden en prionen....................................................................................................... 40
virussen .......................................................................................................................................... 40
viroïden .......................................................................................................................................... 41
prionen ........................................................................................................................................... 42
Microbiële groeit ............................................................................................................................. 43
inleiding ....................................................................................................................................... 43
mitose, meiose en conjugatie ...................................................................................................... 43
mitose of kerndeleing .................................................................................................................... 43
meiose of reductiedeling ............................................................................................................... 44
conjugatie....................................................................................................................................... 44
geslachteliijke en ongeslachtelijke voortplanting ......................................................................... 44
Ongeslachtelijke (vegetatieve) voortplanting ................................................................................ 44
geslachtelijke (of generatieve) voortplanting ................................................................................ 45
groei van bacteriën ...................................................................................................................... 45
individuele bacteriegroei ............................................................................................................... 46
groei van bacteriële populatie ....................................................................................................... 47
horziontale genoverdracht = uitwisseling van genetisch materiaal ............................................... 49
groei van fungi (gisten en schimmels) .......................................................................................... 52
groei van fungi vs bacteriën ........................................................................................................... 52
aseksuele vermenigvuldiging van fungi (mitose) ........................................................................... 52
seksuele vermenigvuldiging van fungi (meiose en conjguatie) ...................................................... 53
levencyclis van de schimmels ......................................................................................................... 54
groei van virussen ........................................................................................................................ 56