SAMENVATTING VERDIEPEND STRAFVORDERING
OPZET OPLEIDINGSONDERDEEL
Eindcompetenties
- Grondige kennis hebben van en inzicht hebben in het Belgische strafprocesrecht met inbegrip
van noodzakelijke rechtsvergelijkende aspecten inclusief de relevante noties van supra-
nationaal recht, zoals de bepalingen van het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens.
- Vragen en problemen in het domein van het strafprocesrecht op grond van de algemene
beginselen oplossen.
- Grondig de relevante nationale en internationale bronnen (wetgeving, de juridische doctrine in
handboeken en tijdschriften, de rechtspraak, de databanken en het internet) vinden en naar
waarde schatten.
- Mondeling en schriftelijk reflecteren en discussiëren over de materies van de strafvordering.
- Getuigen van een kritische houding tegenover de diverse bronnen.
- Hebben van een persoonlijke gefundeerde mening.
Leerstof & evaluatie
Leermateriaal
- Reader 2025-2026: te kennen hetgeen we in de les hebben gezien qua thema’s (ook
niet aangeraakte leerstof). Er zitten meer thema’s in de reader dan we kunnen
behandelen in de les, de niet-geziene thema’s moeten niet gekend zijn.
- Recente codex Strafrecht
- Slides & hoorcolleges
o Incl. gastcolleges: 2 laatste lessen vh semester, deze worden niet opgenomen
- Aanvullend materiaal Ufora
Evaluatievormen
- 25% Niet-periodegebonden evaluatie: annotatie van een noot (arrest Cassatie)
- 75% Periodegebonden evaluatie: mondeling examen met schriftelijke voorbereiding
(15 à 20 min tijd om vragen voor te bereiden).
Commentaar rechterlijke uitspraak
Individuele toewijzing rechterlijke uitspraak – februari 2026
- Indienen via UFORA – Opdrachten
- DEADLINE: 30 april, 17u!
- Schrijven van een vormend en kritisch artikel, gericht tot een juridisch geschoold
publiek met een basiskennis van het recht
- Kaderen binnen ruimer juridisch thema
- GEEN loutere beschrijving casus of samenvatten.
- Nieuwe interpretaties, beslissingen en ontwikkelingen juridisch analyseren (ev.
situeren in ruimte en tijd)
- Nodige opzoekingen RL en RS
Richtlijnen annotatieopdracht: vormvoorwaarden (zie ppt) (max 7 p.)
1
,HOOFDSTUK 1 - BACK TO BASICS
Hoe komt strafbaar feit ter kennis van overheid?
Drie manieren waarop een misdrijf ter kennis vd overheid wordt gebracht:
- Ambtelijke aangifte: verplichte aangifte ad PdK als openbaar officier kennis krijgt ve
misdrijf of wanbedrijf id uitoeffening vd functie.
- Klacht door het slachtoffer zelf:
o Klacht met burgerlijke partijstelling: bij onderzoeksrechter, waardoor de
strafvordering wordt ingesteld.
§ Een burgerlijke partij is een volwaardige procespartij (in tegenstelling
tot de benadeelde persoon) die de burgerlijke vordering uitoefent, met
het oog op het bekomen van een geldelijke schadevergoeding (herstel
vd geleden schade). Enkel de BP kan schadevergoeding krijgen.
Of in de loop van het onderzoek (vaak OO) zal de benadeelde persoon zich
gaan voegen als BP.
o Klacht bij politie: slachtoffer geeft te kennen hetgeen is gebeurd maar heeft
quasi geen participatie- of procesrechten.
o Statuut v benadeelde persoon: rechten (geïnformeerd worden mbt
afhandeling, inzage, stukken toevoegen àh dossier).
- Aangifte door een 3e particulier (niet-slachtoffer)
Welke twee vorderingen vloeien voort uit misdrijf?
- Burgerrechtelijke vordering: behoort toe ah slachtoffer (herstel vd schade)
- Strafrechtelijke vordering: schuldigverklaring (monopolie van het OM)
In welke twee fasen verloopt strafproces en welke kenmerken vertonen deze fasen?
- Vooronderzoek of voorlopig onderzoek: onderzoek voor de terechtzitting (inquisitoir)
= geheim, niet-tegensprekelijk en schriftelijk.
+ Tussenfase bij één type vooronderzoek (raadkamer in GO).
- Onderzoek ten gronde of ter terechtzitting (accusatoir)
= openbaar, tegensprekelijk en mondeling verloop.
Hoe verloopt het vooronderzoek? Onder leiding van welke actor? = Verzameling v bewijs
- Opsporingsonderzoek (OO): leiding bij het OM / PdK (95%) – de PdK mag misdrijven
opsporen, en in beginsel mogen de opsporingshandelingen geen dwangmaatregelen
inhouden. De PdK kan echter vragen ad OR om een dwangmaatregel te machtigen,
en dan behoudt de PdK de leiding van het vooronderzoek (= mini-instructie), tenzij
de OR zijn evocatierecht uitoefent dan neemt hij de leiding van het vooronderzoek
over. En er zijn ook een aantal maatregelen waarvoor een mini-instructie niet mogelijk
is, voor die specifieke onderzoeksmaatregelen moet een GO worden opgestart: bevel
tot aanhouding (enkel OR), telefoontap, volledige anonieme getuigenis, observatie
met zicht in een woning, huiszoeking zonder toestemming en niet op heterdaad.
Vordering tot onderzoek: PdK vraagt ad OR om een gerechtelijk onderzoek op te
starten, waardoor de OR de leiding krijgt van het vooronderzoek. Zo wordt het
gerechtelijk onderzoek opgestart.
- Gerechtelijk onderzoek: leiding bij de onderzoeksrechter (5%)
2
,Hoe wordt strafvordering ingesteld?
- Door de PdK (OM) = monopolie!
è Uitoefenen vd strafvordering (enkel OM heeft monopolie over de SV) vs. instellen vd
strafvordering (OM en slachtoffer door burgerlijke partijstelling)
Hoe wordt OR geadieerd?
De OR w geadieerd op verschillende wijzen: vordering tot onderzoek, mini-instructie met
evocatierecht, klacht met burgerlijke partijstelling, en de auto-saisine (= de OR adieert
zichzelf ambtshalve, in principe is de OR gebonden door zijn saisine en kan zijn onderzoek
enkel worden uitgebreid op aanvullende vordering vd PdK tenzij het gaat om een betrapping
op heterdaad want dan kan de OR wel zijn bevoegdheid zelf ambtshalve gaan uitbreiden en
dat is dus de auto-saisine).
Hoe wordt vooronderzoek afgesloten?
1) Vervolgen door de PdK
In een OO: PdK kan vervolgen door rechtstreekse dagvaarding (oproeping bij pv).
- De PdK is van oordeel dat er voldoende bezwaren zijn om naar de rechter te
stappen. Hij doet dat via een rechtstreekse dagvaarding of via de snelrechtprocedure.
= Instellen van de strafvordering door vordering tot onderzoek, klacht met bp, snelrecht
= Aanhangig gemaakt bij OR of rechter ten gronde
In een GO: raadkamer (regeling der rechtspleging).
- De OR gaat een beschikking tot mededeling ad PdK overhandigen wanneer de OR
van mening is dat zijn onderzoek is afgesloten, en vervolgens gaat de pdk zijn
eindvordering opstellen. De raadkamer moet oordelen tijdens de regeling der
rechtspleging of er voldoende bezwaren om de inverdenkinggestelde door te
verwijzen naar het vonnisgerecht. Verwijzingsbeschikking van de raadkamer naar het
vonnisgerecht. Maar enkel de kamer van inbeschuldigingsstelling kan verwijzen naar
het Hof van Assissen. De raadkamer kan enkel verwijzen naar de politierechtbank of
correctionele rechtbank. Als er onvoldoende bezwaren zijn dan gaat de raadkamer
niet verwijzen maar buitenvervolgingstellen.
- De raadkamer gaat in principe niet over de grond van de zaak, tenzij in 2 gevallen
waarbij de raadkamer wel over de grond van de zaak oordeelt: internering en
opschorting van de uitspraak.
- Daarnaast kan de raadkamer de zaak terugverwijzen, of ontslag van onderzoek
verrichten (wegtrekken bij de ene onderzoeksrechter en overhevelen naar een ander
arrondissement).
- In een GO kan de raadkamer het dossier zuiveren van onregelmatigheden tijdens de
regeling der rechtspleging, de rechter ten gronde zal bepaalde stukken niet te zien
krijgen omdat die reeds zijn gezuiverd, maar dat kan nooit in een OO. Als er
onregelmatigheden in een OO zitten, dan kan dat pas worden aangehaald in de fase
ten gronde (grote onderscheiding tss GO en OO mbt rechten v partijen).
3
, EXAMEN: Verschil tussen
- Buitenvervolgingstelling: door de raadkamer. Er is geen verval vd SV en er moeten
nieuwe bezwaren aan het licht komen om erop terug te komen.
- Sepot: door de PdK. Er is geen verval vd SV want men kan altijd op die beslissing
terugkomen.
- Buitengrechtelijke afhandeling: wel verval van de strafvordering tot gevolg.
è Dat zijn allemaal scenario’s waarin het niet tot de fase ten gronde komt.
2) Niet-vervolgen: de PdK beschikt over 3 mogelijkheden
- Seponeren (technisch of beleidssepot) of rangschikking zonder gevolg
- Minnelijke schikking of bemiddeling: verval vd strafvordering
- Voorafgaande erkenning van schuld: de PdK en overtreder bereiken een ovk over de
schuld en de strafmaat, hetgeen door de rechter wordt bekrachtigd.
Wat zijn mogelijkheden op vlak van alternatieve afhandeling?
- Minnelijke schikking: verval van de strafvordering door betalen van een geldsom
- Bemiddeling na maatregelen
Over welke mogelijkheden beschikt slachtoffer?
- Klacht met burgerlijke partijstelling: de OR moet een GO opstarten.
- Rechtstreeks dagvaarden (geen vooronderzoek) enkel wanneer het gaat om een
overtreding of een wanbedrijf, dus rechtstreekse dagvaarding kan nooit voor een
misdaad. Ratio? HvA: samenstelling bij inbeschuldigingstelling door de KI en het
slachtoffer kan geen verzachtende omstandigheden aanbrengen: kan niet zelf
correctionaliseren en een misdaad aanhangig maken bij de correctionele RB. Het OM
kan dat wel en kan een als misdaad omschreven feit toch naar de correchtionele RB
verwijzen, hetgeen het slachtoffer niet kan doen.
Bevoegdheden KI
- Beroepsinstantie ten aanzien van alles hetgeen de raadkamer beslist;
- Inbeschuldigingsstelling;
- Controle uitoefenen op het gerechtelijk onderzoek: controle op de onderzoeksrechter.
o GwH schending vd Gw: KI heeft meer bevoegdheden verkregen ikv OO.
- Zuiveren van nietigheden ikv gerechtelijk onderzoek;
- Controle op het vertrouwelijk dossier.
Over welke participatierechten beschikken partijen?
Gehoord vragen, inzage vragen, en bijkomende onderzoekshandelingen vragen
Hoe wordt vonnisgerecht geadieerd?
- Na doorverwijzing door de raadkamer: verwijzingsbeslissing.
- Rechtstreekse dagvaarding PdK of slachtoffer.
- Vrijwillige verschijning: bv. nietigheid bij een dagvaarding.
- Ambtshalve bevoegdverklaring: zittingsmisdrijf (meineed beklaagde)
- Verwijzing ogv de taalwet, verwijzing door het HvC (procedure van de regeling der
rechtsgebied: positieve/negatieve bevoegdheidsconflicten)
4
OPZET OPLEIDINGSONDERDEEL
Eindcompetenties
- Grondige kennis hebben van en inzicht hebben in het Belgische strafprocesrecht met inbegrip
van noodzakelijke rechtsvergelijkende aspecten inclusief de relevante noties van supra-
nationaal recht, zoals de bepalingen van het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens.
- Vragen en problemen in het domein van het strafprocesrecht op grond van de algemene
beginselen oplossen.
- Grondig de relevante nationale en internationale bronnen (wetgeving, de juridische doctrine in
handboeken en tijdschriften, de rechtspraak, de databanken en het internet) vinden en naar
waarde schatten.
- Mondeling en schriftelijk reflecteren en discussiëren over de materies van de strafvordering.
- Getuigen van een kritische houding tegenover de diverse bronnen.
- Hebben van een persoonlijke gefundeerde mening.
Leerstof & evaluatie
Leermateriaal
- Reader 2025-2026: te kennen hetgeen we in de les hebben gezien qua thema’s (ook
niet aangeraakte leerstof). Er zitten meer thema’s in de reader dan we kunnen
behandelen in de les, de niet-geziene thema’s moeten niet gekend zijn.
- Recente codex Strafrecht
- Slides & hoorcolleges
o Incl. gastcolleges: 2 laatste lessen vh semester, deze worden niet opgenomen
- Aanvullend materiaal Ufora
Evaluatievormen
- 25% Niet-periodegebonden evaluatie: annotatie van een noot (arrest Cassatie)
- 75% Periodegebonden evaluatie: mondeling examen met schriftelijke voorbereiding
(15 à 20 min tijd om vragen voor te bereiden).
Commentaar rechterlijke uitspraak
Individuele toewijzing rechterlijke uitspraak – februari 2026
- Indienen via UFORA – Opdrachten
- DEADLINE: 30 april, 17u!
- Schrijven van een vormend en kritisch artikel, gericht tot een juridisch geschoold
publiek met een basiskennis van het recht
- Kaderen binnen ruimer juridisch thema
- GEEN loutere beschrijving casus of samenvatten.
- Nieuwe interpretaties, beslissingen en ontwikkelingen juridisch analyseren (ev.
situeren in ruimte en tijd)
- Nodige opzoekingen RL en RS
Richtlijnen annotatieopdracht: vormvoorwaarden (zie ppt) (max 7 p.)
1
,HOOFDSTUK 1 - BACK TO BASICS
Hoe komt strafbaar feit ter kennis van overheid?
Drie manieren waarop een misdrijf ter kennis vd overheid wordt gebracht:
- Ambtelijke aangifte: verplichte aangifte ad PdK als openbaar officier kennis krijgt ve
misdrijf of wanbedrijf id uitoeffening vd functie.
- Klacht door het slachtoffer zelf:
o Klacht met burgerlijke partijstelling: bij onderzoeksrechter, waardoor de
strafvordering wordt ingesteld.
§ Een burgerlijke partij is een volwaardige procespartij (in tegenstelling
tot de benadeelde persoon) die de burgerlijke vordering uitoefent, met
het oog op het bekomen van een geldelijke schadevergoeding (herstel
vd geleden schade). Enkel de BP kan schadevergoeding krijgen.
Of in de loop van het onderzoek (vaak OO) zal de benadeelde persoon zich
gaan voegen als BP.
o Klacht bij politie: slachtoffer geeft te kennen hetgeen is gebeurd maar heeft
quasi geen participatie- of procesrechten.
o Statuut v benadeelde persoon: rechten (geïnformeerd worden mbt
afhandeling, inzage, stukken toevoegen àh dossier).
- Aangifte door een 3e particulier (niet-slachtoffer)
Welke twee vorderingen vloeien voort uit misdrijf?
- Burgerrechtelijke vordering: behoort toe ah slachtoffer (herstel vd schade)
- Strafrechtelijke vordering: schuldigverklaring (monopolie van het OM)
In welke twee fasen verloopt strafproces en welke kenmerken vertonen deze fasen?
- Vooronderzoek of voorlopig onderzoek: onderzoek voor de terechtzitting (inquisitoir)
= geheim, niet-tegensprekelijk en schriftelijk.
+ Tussenfase bij één type vooronderzoek (raadkamer in GO).
- Onderzoek ten gronde of ter terechtzitting (accusatoir)
= openbaar, tegensprekelijk en mondeling verloop.
Hoe verloopt het vooronderzoek? Onder leiding van welke actor? = Verzameling v bewijs
- Opsporingsonderzoek (OO): leiding bij het OM / PdK (95%) – de PdK mag misdrijven
opsporen, en in beginsel mogen de opsporingshandelingen geen dwangmaatregelen
inhouden. De PdK kan echter vragen ad OR om een dwangmaatregel te machtigen,
en dan behoudt de PdK de leiding van het vooronderzoek (= mini-instructie), tenzij
de OR zijn evocatierecht uitoefent dan neemt hij de leiding van het vooronderzoek
over. En er zijn ook een aantal maatregelen waarvoor een mini-instructie niet mogelijk
is, voor die specifieke onderzoeksmaatregelen moet een GO worden opgestart: bevel
tot aanhouding (enkel OR), telefoontap, volledige anonieme getuigenis, observatie
met zicht in een woning, huiszoeking zonder toestemming en niet op heterdaad.
Vordering tot onderzoek: PdK vraagt ad OR om een gerechtelijk onderzoek op te
starten, waardoor de OR de leiding krijgt van het vooronderzoek. Zo wordt het
gerechtelijk onderzoek opgestart.
- Gerechtelijk onderzoek: leiding bij de onderzoeksrechter (5%)
2
,Hoe wordt strafvordering ingesteld?
- Door de PdK (OM) = monopolie!
è Uitoefenen vd strafvordering (enkel OM heeft monopolie over de SV) vs. instellen vd
strafvordering (OM en slachtoffer door burgerlijke partijstelling)
Hoe wordt OR geadieerd?
De OR w geadieerd op verschillende wijzen: vordering tot onderzoek, mini-instructie met
evocatierecht, klacht met burgerlijke partijstelling, en de auto-saisine (= de OR adieert
zichzelf ambtshalve, in principe is de OR gebonden door zijn saisine en kan zijn onderzoek
enkel worden uitgebreid op aanvullende vordering vd PdK tenzij het gaat om een betrapping
op heterdaad want dan kan de OR wel zijn bevoegdheid zelf ambtshalve gaan uitbreiden en
dat is dus de auto-saisine).
Hoe wordt vooronderzoek afgesloten?
1) Vervolgen door de PdK
In een OO: PdK kan vervolgen door rechtstreekse dagvaarding (oproeping bij pv).
- De PdK is van oordeel dat er voldoende bezwaren zijn om naar de rechter te
stappen. Hij doet dat via een rechtstreekse dagvaarding of via de snelrechtprocedure.
= Instellen van de strafvordering door vordering tot onderzoek, klacht met bp, snelrecht
= Aanhangig gemaakt bij OR of rechter ten gronde
In een GO: raadkamer (regeling der rechtspleging).
- De OR gaat een beschikking tot mededeling ad PdK overhandigen wanneer de OR
van mening is dat zijn onderzoek is afgesloten, en vervolgens gaat de pdk zijn
eindvordering opstellen. De raadkamer moet oordelen tijdens de regeling der
rechtspleging of er voldoende bezwaren om de inverdenkinggestelde door te
verwijzen naar het vonnisgerecht. Verwijzingsbeschikking van de raadkamer naar het
vonnisgerecht. Maar enkel de kamer van inbeschuldigingsstelling kan verwijzen naar
het Hof van Assissen. De raadkamer kan enkel verwijzen naar de politierechtbank of
correctionele rechtbank. Als er onvoldoende bezwaren zijn dan gaat de raadkamer
niet verwijzen maar buitenvervolgingstellen.
- De raadkamer gaat in principe niet over de grond van de zaak, tenzij in 2 gevallen
waarbij de raadkamer wel over de grond van de zaak oordeelt: internering en
opschorting van de uitspraak.
- Daarnaast kan de raadkamer de zaak terugverwijzen, of ontslag van onderzoek
verrichten (wegtrekken bij de ene onderzoeksrechter en overhevelen naar een ander
arrondissement).
- In een GO kan de raadkamer het dossier zuiveren van onregelmatigheden tijdens de
regeling der rechtspleging, de rechter ten gronde zal bepaalde stukken niet te zien
krijgen omdat die reeds zijn gezuiverd, maar dat kan nooit in een OO. Als er
onregelmatigheden in een OO zitten, dan kan dat pas worden aangehaald in de fase
ten gronde (grote onderscheiding tss GO en OO mbt rechten v partijen).
3
, EXAMEN: Verschil tussen
- Buitenvervolgingstelling: door de raadkamer. Er is geen verval vd SV en er moeten
nieuwe bezwaren aan het licht komen om erop terug te komen.
- Sepot: door de PdK. Er is geen verval vd SV want men kan altijd op die beslissing
terugkomen.
- Buitengrechtelijke afhandeling: wel verval van de strafvordering tot gevolg.
è Dat zijn allemaal scenario’s waarin het niet tot de fase ten gronde komt.
2) Niet-vervolgen: de PdK beschikt over 3 mogelijkheden
- Seponeren (technisch of beleidssepot) of rangschikking zonder gevolg
- Minnelijke schikking of bemiddeling: verval vd strafvordering
- Voorafgaande erkenning van schuld: de PdK en overtreder bereiken een ovk over de
schuld en de strafmaat, hetgeen door de rechter wordt bekrachtigd.
Wat zijn mogelijkheden op vlak van alternatieve afhandeling?
- Minnelijke schikking: verval van de strafvordering door betalen van een geldsom
- Bemiddeling na maatregelen
Over welke mogelijkheden beschikt slachtoffer?
- Klacht met burgerlijke partijstelling: de OR moet een GO opstarten.
- Rechtstreeks dagvaarden (geen vooronderzoek) enkel wanneer het gaat om een
overtreding of een wanbedrijf, dus rechtstreekse dagvaarding kan nooit voor een
misdaad. Ratio? HvA: samenstelling bij inbeschuldigingstelling door de KI en het
slachtoffer kan geen verzachtende omstandigheden aanbrengen: kan niet zelf
correctionaliseren en een misdaad aanhangig maken bij de correctionele RB. Het OM
kan dat wel en kan een als misdaad omschreven feit toch naar de correchtionele RB
verwijzen, hetgeen het slachtoffer niet kan doen.
Bevoegdheden KI
- Beroepsinstantie ten aanzien van alles hetgeen de raadkamer beslist;
- Inbeschuldigingsstelling;
- Controle uitoefenen op het gerechtelijk onderzoek: controle op de onderzoeksrechter.
o GwH schending vd Gw: KI heeft meer bevoegdheden verkregen ikv OO.
- Zuiveren van nietigheden ikv gerechtelijk onderzoek;
- Controle op het vertrouwelijk dossier.
Over welke participatierechten beschikken partijen?
Gehoord vragen, inzage vragen, en bijkomende onderzoekshandelingen vragen
Hoe wordt vonnisgerecht geadieerd?
- Na doorverwijzing door de raadkamer: verwijzingsbeslissing.
- Rechtstreekse dagvaarding PdK of slachtoffer.
- Vrijwillige verschijning: bv. nietigheid bij een dagvaarding.
- Ambtshalve bevoegdverklaring: zittingsmisdrijf (meineed beklaagde)
- Verwijzing ogv de taalwet, verwijzing door het HvC (procedure van de regeling der
rechtsgebied: positieve/negatieve bevoegdheidsconflicten)
4
