WEGVERKEERRECHT
Prof. Dr. De Coensel
2025 - 2026
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 4
Deel 1. Wegverkeerswet.................................................................................5
Hoofdstuk 1. Inleiding..................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2. Specifieke misdrijven.................................................................................7
1. Vluchtmisdrijf (art. 33 WVW)...................................................................................7
2. Onopzettelijke slagen en verwondingen................................................................12
3. Alcoholopname, dronkenschap en andere stoffen.................................................15
4. Misdrijven m.b.t. het rijbewijs................................................................................22
Hoofdstuk 3. Specifieke sancties..................................................................................25
1. Evolutie v/d sanctie............................................................................................... 25
2 Het verval v/h recht tot sturen als straf..................................................................28
3 Immobilisering van voertuigen...............................................................................36
4 Verbeurdverklaring van voertuigen........................................................................37
5 Alcoholslot.............................................................................................................. 38
6 Aansprakelijkheid v/d aansteller.............................................................................41
Deel 2. De Wegcode.....................................................................................42
Hoofdstuk 1. Inleiding................................................................................................... 42
Hoofdstuk 2. Parkeerinbreuken.....................................................................................43
1. Stilstaan vs. parkeren............................................................................................ 43
2. Beurtelings parkeren............................................................................................. 44
3. Voorbehouden parkeerplaatsen.............................................................................44
4. Parkeerplaatsen met beperkte parkeertijd............................................................44
5. Gemengde inbreuken voor hinderlijk en gevaarlijk parkeren.................................46
Hoofdstuk 3. Artikel 8 Wegcode - bestuurders..............................................................46
1. Is een bestuurder nog langer vereist?...................................................................46
2. Het gebruik maken v/e draagbare telefoon (art. 8.4 Wegcode).............................48
Hoofdstuk 4. Artikel 10 Wegcode – snelheid.................................................................50
1. Rijden met aangepaste snelheid (art. 10.1, 1° WC)...............................................50
2. Het in acht nemen v/e veiligheidsafstand (art. 10.1, 2° WC).................................51
3. Stoppen voor een voorzienbare hindernis (art. 10.1, 3° WC).................................51
4. Abnormaal traag rijden of plots stoppen...............................................................52
5. Verkeersveilig gedrag in de nabijheid van dieren (art. 10.3 WC)...........................52
6. Anderen uitdagen tot overdreven snelheid (art. 10.4 WC)....................................53
Hoofdstuk 5. Artikel 12 Wegcode – voorrangsregeling..................................................53
1. Algemene gedragsregel........................................................................................53
2. Voorrang aan spoorvoertuigen (art. 12.1 WC).......................................................53
3. Gedrag bij het oprijden v/e kruispunt (art. 12.2 WC).............................................53
4. Algemene regel: de voorrang van/ aan rechts (12.3.1, 1 ste lid WC)........................54
5. Voorrangsplicht bij manoeuvres............................................................................54
6. Art. 12bis WC – ritsen............................................................................................ 55
Hoofdstuk 6. Artikel 16 Wegcode – inhalen...................................................................56
1. Algemene principes............................................................................................... 56
2. Veiligheidsvoorschriften voor het inhalen..............................................................56
3. Veiligheidsvoorschriften bij/tijdens het inhalen......................................................56
Hoofdstuk 7. Artikel 19 Wegcode – richtingsverandering..............................................57
1. Wettelijke bepalingen en algemene principes.......................................................57
2. Rechts afslaan....................................................................................................... 57
3. Links afslaan......................................................................................................... 58
1
,Deel 3. De bevoegdheid v/d politierechtbank.................................................58
Hoofdstuk 1. Inleiding................................................................................................... 58
Hoofdstuk 2. M.b.t. de strafvordering – politierechter zitting houdende als strafrechter
..................................................................................................................................... 58
1. Bevoegdheid inzake misdrijven.............................................................................58
2. De tussenkomst v/h slachtoffer.............................................................................59
3. De tussenkomst v/d verzekeraar...........................................................................59
4. De tussenkomst van Gemeenschappelijk Waarborgfonds.....................................59
Hoofdstuk 3. M.b.t. de burgerlijke vordering – burgerlijke bevoegdheid politierechtbank
..................................................................................................................................... 60
1. Algemeen.............................................................................................................. 60
2. Vrijwillige tussenkomst v/d verzekeraar................................................................60
3. Vorderingen voor de politierechtbank tegen de verzekeraar.................................61
4. De regresvordering v/d verzekeraar......................................................................61
5. Vorderingen voor de hulp na een ongeval.............................................................61
Deel 4. Bewijs in strafzaken..........................................................................61
Hoofdstuk 1. Fundamentele principes v/d bewijsvoering in strafzaken.........................61
Hoofdstuk 2. Het bewijs in het strafverkeersrecht........................................................62
1. Het proces-verbaal................................................................................................ 62
2. Getuigen in het wegverkeersrecht.........................................................................64
3. Vaststelling van snelheidsovertredingen door technische hulpmiddelen...............66
4. Identificatie v/d overtreder....................................................................................67
Hoofdstuk 3. Tegenwerking opsporing en vaststelling..................................................70
Deel 5. Deskundigen in strafverkeerszaken...................................................70
Hoofdstuk 1. Definitie en wettelijk kader......................................................................70
Hoofdstuk 2. Aanstelling deskundige............................................................................71
Hoofdstuk 3. Opdracht deskundige...............................................................................73
Hoofdstuk 4. Verloop expertise.....................................................................................73
Hoofdstuk 5. Verslag deskundige..................................................................................75
Hoofdstuk 6. Bewijswaarde expertiseverslag................................................................75
Hoofdstuk 7. Kosten deskundigenonderzoek................................................................75
Deel 6. Tests in de wegverkeerswet...............................................................75
Hoofdstuk 1. Het gebruik van alcohol...........................................................................75
1. Ademtest en -analyse............................................................................................ 75
2. Bloedproef............................................................................................................. 76
Hoofdsstuk 2. Het gebruik van andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden........77
1. Uiterlijke test en speekseltest...............................................................................77
2. Bloedproef............................................................................................................. 78
Hoofdstuk 3. Antigoon en het wegverkeerrecht............................................................79
1. De Antigoon-criteria en het wettelijk bewijs..........................................................79
2. Betrouwbaarheid v/h bewijs..................................................................................80
Deel 7. WAM-wet..........................................................................................81
Hoofdstuk 1. Algemene beschouwingen.......................................................................81
Hoofdstuk 2. Vergoeding bij onmogelijkheid vast te stellen wie aansprakelijk is..........82
Hoofdstuk 3. Artikel 29bis WAM-wet.............................................................................83
1. Toepassingsgebied................................................................................................ 84
2
, 2. Regresvordering v/d verzekeraar...........................................................................86
Deel 8. De verkeershandhaving en -boete......................................................86
Hoofdstuk 1. Het nationaal parket voor de verkeersveiligheid......................................86
1. Situering................................................................................................................ 86
2. Bevoegdheid......................................................................................................... 87
Hoofdstuk 2. De onmiddellijke inning (art. 65 WVW & KB 19.04.2014).........................88
Hoofdstuk 3. Het bevel tot betalen (art. 65/1 WVW).....................................................88
1. Inleiding................................................................................................................ 88
2. Situering................................................................................................................ 89
3. Procedure.............................................................................................................. 89
4. Beroepsprocedure................................................................................................. 90
5. Invordering v/h bevel tot betalen..........................................................................92
6. Schorsing v/h recht tot sturen...............................................................................92
Hoofdstuk 4. Gemeentelijke Administratieve Sancties..................................................92
1. GAS 4.................................................................................................................... 92
2. GAS 5.................................................................................................................... 92
Hoofdstuk 5. Nederland – De wet Mulder......................................................................93
1. Procedure.............................................................................................................. 93
Deel 9. Harmonisatie Nieuw Strafwetboek.....................................................94
3
Prof. Dr. De Coensel
2025 - 2026
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................ 4
Deel 1. Wegverkeerswet.................................................................................5
Hoofdstuk 1. Inleiding..................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2. Specifieke misdrijven.................................................................................7
1. Vluchtmisdrijf (art. 33 WVW)...................................................................................7
2. Onopzettelijke slagen en verwondingen................................................................12
3. Alcoholopname, dronkenschap en andere stoffen.................................................15
4. Misdrijven m.b.t. het rijbewijs................................................................................22
Hoofdstuk 3. Specifieke sancties..................................................................................25
1. Evolutie v/d sanctie............................................................................................... 25
2 Het verval v/h recht tot sturen als straf..................................................................28
3 Immobilisering van voertuigen...............................................................................36
4 Verbeurdverklaring van voertuigen........................................................................37
5 Alcoholslot.............................................................................................................. 38
6 Aansprakelijkheid v/d aansteller.............................................................................41
Deel 2. De Wegcode.....................................................................................42
Hoofdstuk 1. Inleiding................................................................................................... 42
Hoofdstuk 2. Parkeerinbreuken.....................................................................................43
1. Stilstaan vs. parkeren............................................................................................ 43
2. Beurtelings parkeren............................................................................................. 44
3. Voorbehouden parkeerplaatsen.............................................................................44
4. Parkeerplaatsen met beperkte parkeertijd............................................................44
5. Gemengde inbreuken voor hinderlijk en gevaarlijk parkeren.................................46
Hoofdstuk 3. Artikel 8 Wegcode - bestuurders..............................................................46
1. Is een bestuurder nog langer vereist?...................................................................46
2. Het gebruik maken v/e draagbare telefoon (art. 8.4 Wegcode).............................48
Hoofdstuk 4. Artikel 10 Wegcode – snelheid.................................................................50
1. Rijden met aangepaste snelheid (art. 10.1, 1° WC)...............................................50
2. Het in acht nemen v/e veiligheidsafstand (art. 10.1, 2° WC).................................51
3. Stoppen voor een voorzienbare hindernis (art. 10.1, 3° WC).................................51
4. Abnormaal traag rijden of plots stoppen...............................................................52
5. Verkeersveilig gedrag in de nabijheid van dieren (art. 10.3 WC)...........................52
6. Anderen uitdagen tot overdreven snelheid (art. 10.4 WC)....................................53
Hoofdstuk 5. Artikel 12 Wegcode – voorrangsregeling..................................................53
1. Algemene gedragsregel........................................................................................53
2. Voorrang aan spoorvoertuigen (art. 12.1 WC).......................................................53
3. Gedrag bij het oprijden v/e kruispunt (art. 12.2 WC).............................................53
4. Algemene regel: de voorrang van/ aan rechts (12.3.1, 1 ste lid WC)........................54
5. Voorrangsplicht bij manoeuvres............................................................................54
6. Art. 12bis WC – ritsen............................................................................................ 55
Hoofdstuk 6. Artikel 16 Wegcode – inhalen...................................................................56
1. Algemene principes............................................................................................... 56
2. Veiligheidsvoorschriften voor het inhalen..............................................................56
3. Veiligheidsvoorschriften bij/tijdens het inhalen......................................................56
Hoofdstuk 7. Artikel 19 Wegcode – richtingsverandering..............................................57
1. Wettelijke bepalingen en algemene principes.......................................................57
2. Rechts afslaan....................................................................................................... 57
3. Links afslaan......................................................................................................... 58
1
,Deel 3. De bevoegdheid v/d politierechtbank.................................................58
Hoofdstuk 1. Inleiding................................................................................................... 58
Hoofdstuk 2. M.b.t. de strafvordering – politierechter zitting houdende als strafrechter
..................................................................................................................................... 58
1. Bevoegdheid inzake misdrijven.............................................................................58
2. De tussenkomst v/h slachtoffer.............................................................................59
3. De tussenkomst v/d verzekeraar...........................................................................59
4. De tussenkomst van Gemeenschappelijk Waarborgfonds.....................................59
Hoofdstuk 3. M.b.t. de burgerlijke vordering – burgerlijke bevoegdheid politierechtbank
..................................................................................................................................... 60
1. Algemeen.............................................................................................................. 60
2. Vrijwillige tussenkomst v/d verzekeraar................................................................60
3. Vorderingen voor de politierechtbank tegen de verzekeraar.................................61
4. De regresvordering v/d verzekeraar......................................................................61
5. Vorderingen voor de hulp na een ongeval.............................................................61
Deel 4. Bewijs in strafzaken..........................................................................61
Hoofdstuk 1. Fundamentele principes v/d bewijsvoering in strafzaken.........................61
Hoofdstuk 2. Het bewijs in het strafverkeersrecht........................................................62
1. Het proces-verbaal................................................................................................ 62
2. Getuigen in het wegverkeersrecht.........................................................................64
3. Vaststelling van snelheidsovertredingen door technische hulpmiddelen...............66
4. Identificatie v/d overtreder....................................................................................67
Hoofdstuk 3. Tegenwerking opsporing en vaststelling..................................................70
Deel 5. Deskundigen in strafverkeerszaken...................................................70
Hoofdstuk 1. Definitie en wettelijk kader......................................................................70
Hoofdstuk 2. Aanstelling deskundige............................................................................71
Hoofdstuk 3. Opdracht deskundige...............................................................................73
Hoofdstuk 4. Verloop expertise.....................................................................................73
Hoofdstuk 5. Verslag deskundige..................................................................................75
Hoofdstuk 6. Bewijswaarde expertiseverslag................................................................75
Hoofdstuk 7. Kosten deskundigenonderzoek................................................................75
Deel 6. Tests in de wegverkeerswet...............................................................75
Hoofdstuk 1. Het gebruik van alcohol...........................................................................75
1. Ademtest en -analyse............................................................................................ 75
2. Bloedproef............................................................................................................. 76
Hoofdsstuk 2. Het gebruik van andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden........77
1. Uiterlijke test en speekseltest...............................................................................77
2. Bloedproef............................................................................................................. 78
Hoofdstuk 3. Antigoon en het wegverkeerrecht............................................................79
1. De Antigoon-criteria en het wettelijk bewijs..........................................................79
2. Betrouwbaarheid v/h bewijs..................................................................................80
Deel 7. WAM-wet..........................................................................................81
Hoofdstuk 1. Algemene beschouwingen.......................................................................81
Hoofdstuk 2. Vergoeding bij onmogelijkheid vast te stellen wie aansprakelijk is..........82
Hoofdstuk 3. Artikel 29bis WAM-wet.............................................................................83
1. Toepassingsgebied................................................................................................ 84
2
, 2. Regresvordering v/d verzekeraar...........................................................................86
Deel 8. De verkeershandhaving en -boete......................................................86
Hoofdstuk 1. Het nationaal parket voor de verkeersveiligheid......................................86
1. Situering................................................................................................................ 86
2. Bevoegdheid......................................................................................................... 87
Hoofdstuk 2. De onmiddellijke inning (art. 65 WVW & KB 19.04.2014).........................88
Hoofdstuk 3. Het bevel tot betalen (art. 65/1 WVW).....................................................88
1. Inleiding................................................................................................................ 88
2. Situering................................................................................................................ 89
3. Procedure.............................................................................................................. 89
4. Beroepsprocedure................................................................................................. 90
5. Invordering v/h bevel tot betalen..........................................................................92
6. Schorsing v/h recht tot sturen...............................................................................92
Hoofdstuk 4. Gemeentelijke Administratieve Sancties..................................................92
1. GAS 4.................................................................................................................... 92
2. GAS 5.................................................................................................................... 92
Hoofdstuk 5. Nederland – De wet Mulder......................................................................93
1. Procedure.............................................................................................................. 93
Deel 9. Harmonisatie Nieuw Strafwetboek.....................................................94
3
