LEVENSVERZEKERINGEN
1. ALGEMENE INLEIDING
EERSTE BEGRIPSOMSCHRIJVING
- Levensverzekering à verzekeringsovereenkomst waarin de verzekeraar belooft een som geld te
betalen in één van de volgende gevallen
o Op vooraf vastgelegde datum als verzekerde persoon nog in leven is
§ Vb. op 65ste verjaardag à zuivere levensverzekering
o Als verzekerde sterft
§ Voor een bepaalde datum à tijdelijke overlijdensverzekering
§ Ongeacht het tijdstip à levenslange overlijdensverzekering
o Combinatie is ook mogelijk, er is dan zowel in een uitkering voorzien bij leven op een
bepaalde datum als bij voortijdig overlijden à gemengde levensverzekering
§ Eén van beide uitkeringen worden uitbetaald
HISTORIEK VAN DE LEVENSVERZEKERING
- Oude beschavingen: Voorloper van verzekeringen
- Middeleeuwen: Begrafenisfondsen
- 17e eeuw: Opkomst van moderne levensverzekeringen
- Statistische ontwikkelingen
- De oprichting van verzekeringsmaatschappijen
- 18e eeuw: Professionalisering van levensverzekeringen
- 19e en 20e eeuw: Globalisering en verdere ontwikkeling
- Hedendaagse levensverzekeringen
DE EVOLUTIE IN BELGIË
- Oorsprong en vroege ontwikkeling (19de eeuw)
o 1824: oprichting eerste Belgische Maatschappij (huidig AG)
o 1830-1850: focus op overlijden
- Groei van de sector (20ste eeuw)
o Versterking van sociaal vangnet
o Opkomst van groepsverzekeringen
o Kapitaalverzekeringen
o Overlijdensverzekeringen
o Pensioenverzekeringen
- Ontwikkeling van fiscaal voordeel & de popularisering van levensverzekeringen (1970-2000)
o Fiscale stimulansen
o Productinnovaties
o Groeiende markt
- Invloed van de Europese Unie & de globalisering (2000-heden)
o Europeanisering
1
, o Digitalisering
o Groeiende belangstelling voor pensioensparen
o Duurzaamheid en verantwoord beleggen
o Wijziging fiscaliteit
MAATSCHAPPELIJK BELANG VAN DE LEVENSVERZEKERING
- Financiële zekerheid voor nabestaanden
- Ondersteuning van de economie
- Aanvulling op Sociale Zekerheid
- Vermogensopbouw en sparen
- Risicospreiding en collectieve bescherming
- Rust en zekerheid
à Levensverzekeringen vullen crusciale rol ih waarborgen van financiële stabiliteit, ondersteunen van
economische groei & bevorderen van solidariteit en zekerheid binnen de samenleving
à Maatschappelijk belang ligt vooral ih bieden van bescherming tegen de financiële gevolgen van
overlijden & ih versterken vd veerkracht van zowel individuen als maatschappij als geheel
DE LEVENSVERZEKERING TUSSEN DE ANDERE VERZEKERINGEN
- Levensverzekering à bijzonder want richt zich op bieden van financiële zekerheid bij overlijden &
opbouwen van vermogen voor toekomst + financiële voordelen biedt voor belastingplichtigen die
willen sparen of beleggen later
o Gericht op beheren van risico’s ivb gezondheid, schade aan eigendommen,…
- Schadeverzekeringen versus persoonsverzekeringen
o Levensverzekering binnen persoonsverzekering
- Verzekering tot vergoeding van schade versus verzekering uitkering vast bedrag
o Levensverzekeringen behoren tot groep vast bedrag à er zal uitbetaald worden indien
verzekerd risico zich zal voorden = sommenverzekering
- Individuele versus collectieve contracten à beide
- Fiscale versus niet fiscale contracten à fiscaal indien aan voorwaarden voldaan
- Indeling volgens de nomenclatuur
o Onder 20 = niet- leven
o Boven 20 = leven
- Incasso’s à premie’s die verzekeraar
ontvangen
- Incasso’s niet-leven groter dan incasso’s
leven
- Vrije dienstverlening à uitoefenen van
activiteiten in een andere lidstaat van de
Europese economisce Ruimte zonder in
deze lidstaat gevestigd te zijn obv Europees Paspoort
à EER: 2 principes van toepassing
o Single license à licentie in een EER-land, mag dan ook activiteit gaan uitoefenen in
ander EER-land
o Home country control à op valk van solvabiliteit verzekeraar wordt niet gecontroleerd
door NBB waar ze product uitgeven maar door NB van land van waar ze komen
2
, 2. SOCIALE ZEKERHEID
ALGEMEEN
- Zelf sparen
- Collectief sparen
- Verplicht collectief sparen
IDEOLOGISCHE ACHTERGROND
BISMARCK
- Duitse kanselier op einde van 19de eeuw heeft socialezekerheidssysteem uitgewerkt waarvan de
financiering wordt gedragen voor de werknemers & de werkgevers, met staatsbijdrage voor
pensioenen
- Uitkeringen zijn aan het loon gekoppeld à streeft ernaar dat alle arbeiders het behoud van hun
levensstandaard te verzekeren als bepaalde risico’s optreden
- Kan dus spreken van solidariteit onder de werkenden
LORD BEVERIDGE
- Eerste helft van 20ste eeuw
- Vond dat niet alleen werknemers, maar totale bevolking recht heeft op bestaanszekerheid
- Via belastingen voorziet hij, ongeacht type tewerkstelling in eenzelfde forfaitaire uitkering voor
elke burger bij werkloosheid, ziekte, pensionering, enz.
BELGISCH SYSTEEM
- Kenmerken van beide stromingen
- Pensioenen (uitzondering van minimum-en maximumbedragen) bepaald op basis van betaalde
bijdragen (Bismarck), maar heeft bijna iedereen recht op terugbetaling van ziekenhuiskosten
(Beveridge)
- Regeling van de sociale bijstand kunnen volledige in het Beveridge-concept worden gezien
- Verschillende sociale zekerheidssystemen die onze buurlanden hanteren
o Vaak geheel of gedeeltelijk terug te brengen tot Bismarckiaans systeem (Duitsland)
o Gebouwd op de basisideeën van Beveridge (VK)
OP WELK GEBIED IS SR ACTIEF
- Voorzieningen op vlak van:
o Werkloosheid
o Pensioenen
o Invaliditeit/Ziekte
o Vakantie
o Kinderbijslag
3
, DRIE HOOFDSTELSELS
- Werknemers
- Zelfstandigen
- Ambtenaren
à Ook nog specifieke stelsels
FINANCIERING
- Kern van onze sociale zekerheid is dat het om een verplichte vorm van collectief sparen gaat
- Het feit dat het om een vorm van verplicht collectief sparen gaat zorgt ervoor dat de beperkingen
die we kunnen terugvinden bij het individueel sparen en het vrij collectief sparenkunnen worden
opgevangen.
- Anderzijds mogen wij ook niet blind zijn voor eventuele tekortkomingen van het systeem zoals
o.a. eventuele misbruiken van het systeem
- Bijdragen
o Werkgever/werknemer
o Zelfstandigen
o Overheid voor ambtenaren
- Rijkstoelage
- Opbrengsten uit beleggingen en diversen
HET RUSTPENSIOEN ALGEMEEN
RUSTPERNSIOEN ALGEMENE INFO
REPARTITIESTELSEL
- Pensioenen worden betaald met de mensen die vandaag werken
PENSIOENLEEFTIJD
- Optrekken pensioenleeftijd
o 66 in 2025
o 67 in 2030
VERVROEGD PENSIOEN
- Wetgever ziet de mogelijkheid om vroeger op pensioen te gaan
- 2 voorwaarden
o 63 jaar & 42 loopbaanjaren hebben
- Mensen vroeg op pensioen laten gaan adhv de zwaarte van het beroep
WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT)
- Stelsel met werkloosheidtoeslag à laat mensen onder voorwaarden vroeger stoppen
- Oud stelsel brugpensioen
- Volledig afbouw en sinds half 2025 enkel nog op basis van medische grondslag
4
1. ALGEMENE INLEIDING
EERSTE BEGRIPSOMSCHRIJVING
- Levensverzekering à verzekeringsovereenkomst waarin de verzekeraar belooft een som geld te
betalen in één van de volgende gevallen
o Op vooraf vastgelegde datum als verzekerde persoon nog in leven is
§ Vb. op 65ste verjaardag à zuivere levensverzekering
o Als verzekerde sterft
§ Voor een bepaalde datum à tijdelijke overlijdensverzekering
§ Ongeacht het tijdstip à levenslange overlijdensverzekering
o Combinatie is ook mogelijk, er is dan zowel in een uitkering voorzien bij leven op een
bepaalde datum als bij voortijdig overlijden à gemengde levensverzekering
§ Eén van beide uitkeringen worden uitbetaald
HISTORIEK VAN DE LEVENSVERZEKERING
- Oude beschavingen: Voorloper van verzekeringen
- Middeleeuwen: Begrafenisfondsen
- 17e eeuw: Opkomst van moderne levensverzekeringen
- Statistische ontwikkelingen
- De oprichting van verzekeringsmaatschappijen
- 18e eeuw: Professionalisering van levensverzekeringen
- 19e en 20e eeuw: Globalisering en verdere ontwikkeling
- Hedendaagse levensverzekeringen
DE EVOLUTIE IN BELGIË
- Oorsprong en vroege ontwikkeling (19de eeuw)
o 1824: oprichting eerste Belgische Maatschappij (huidig AG)
o 1830-1850: focus op overlijden
- Groei van de sector (20ste eeuw)
o Versterking van sociaal vangnet
o Opkomst van groepsverzekeringen
o Kapitaalverzekeringen
o Overlijdensverzekeringen
o Pensioenverzekeringen
- Ontwikkeling van fiscaal voordeel & de popularisering van levensverzekeringen (1970-2000)
o Fiscale stimulansen
o Productinnovaties
o Groeiende markt
- Invloed van de Europese Unie & de globalisering (2000-heden)
o Europeanisering
1
, o Digitalisering
o Groeiende belangstelling voor pensioensparen
o Duurzaamheid en verantwoord beleggen
o Wijziging fiscaliteit
MAATSCHAPPELIJK BELANG VAN DE LEVENSVERZEKERING
- Financiële zekerheid voor nabestaanden
- Ondersteuning van de economie
- Aanvulling op Sociale Zekerheid
- Vermogensopbouw en sparen
- Risicospreiding en collectieve bescherming
- Rust en zekerheid
à Levensverzekeringen vullen crusciale rol ih waarborgen van financiële stabiliteit, ondersteunen van
economische groei & bevorderen van solidariteit en zekerheid binnen de samenleving
à Maatschappelijk belang ligt vooral ih bieden van bescherming tegen de financiële gevolgen van
overlijden & ih versterken vd veerkracht van zowel individuen als maatschappij als geheel
DE LEVENSVERZEKERING TUSSEN DE ANDERE VERZEKERINGEN
- Levensverzekering à bijzonder want richt zich op bieden van financiële zekerheid bij overlijden &
opbouwen van vermogen voor toekomst + financiële voordelen biedt voor belastingplichtigen die
willen sparen of beleggen later
o Gericht op beheren van risico’s ivb gezondheid, schade aan eigendommen,…
- Schadeverzekeringen versus persoonsverzekeringen
o Levensverzekering binnen persoonsverzekering
- Verzekering tot vergoeding van schade versus verzekering uitkering vast bedrag
o Levensverzekeringen behoren tot groep vast bedrag à er zal uitbetaald worden indien
verzekerd risico zich zal voorden = sommenverzekering
- Individuele versus collectieve contracten à beide
- Fiscale versus niet fiscale contracten à fiscaal indien aan voorwaarden voldaan
- Indeling volgens de nomenclatuur
o Onder 20 = niet- leven
o Boven 20 = leven
- Incasso’s à premie’s die verzekeraar
ontvangen
- Incasso’s niet-leven groter dan incasso’s
leven
- Vrije dienstverlening à uitoefenen van
activiteiten in een andere lidstaat van de
Europese economisce Ruimte zonder in
deze lidstaat gevestigd te zijn obv Europees Paspoort
à EER: 2 principes van toepassing
o Single license à licentie in een EER-land, mag dan ook activiteit gaan uitoefenen in
ander EER-land
o Home country control à op valk van solvabiliteit verzekeraar wordt niet gecontroleerd
door NBB waar ze product uitgeven maar door NB van land van waar ze komen
2
, 2. SOCIALE ZEKERHEID
ALGEMEEN
- Zelf sparen
- Collectief sparen
- Verplicht collectief sparen
IDEOLOGISCHE ACHTERGROND
BISMARCK
- Duitse kanselier op einde van 19de eeuw heeft socialezekerheidssysteem uitgewerkt waarvan de
financiering wordt gedragen voor de werknemers & de werkgevers, met staatsbijdrage voor
pensioenen
- Uitkeringen zijn aan het loon gekoppeld à streeft ernaar dat alle arbeiders het behoud van hun
levensstandaard te verzekeren als bepaalde risico’s optreden
- Kan dus spreken van solidariteit onder de werkenden
LORD BEVERIDGE
- Eerste helft van 20ste eeuw
- Vond dat niet alleen werknemers, maar totale bevolking recht heeft op bestaanszekerheid
- Via belastingen voorziet hij, ongeacht type tewerkstelling in eenzelfde forfaitaire uitkering voor
elke burger bij werkloosheid, ziekte, pensionering, enz.
BELGISCH SYSTEEM
- Kenmerken van beide stromingen
- Pensioenen (uitzondering van minimum-en maximumbedragen) bepaald op basis van betaalde
bijdragen (Bismarck), maar heeft bijna iedereen recht op terugbetaling van ziekenhuiskosten
(Beveridge)
- Regeling van de sociale bijstand kunnen volledige in het Beveridge-concept worden gezien
- Verschillende sociale zekerheidssystemen die onze buurlanden hanteren
o Vaak geheel of gedeeltelijk terug te brengen tot Bismarckiaans systeem (Duitsland)
o Gebouwd op de basisideeën van Beveridge (VK)
OP WELK GEBIED IS SR ACTIEF
- Voorzieningen op vlak van:
o Werkloosheid
o Pensioenen
o Invaliditeit/Ziekte
o Vakantie
o Kinderbijslag
3
, DRIE HOOFDSTELSELS
- Werknemers
- Zelfstandigen
- Ambtenaren
à Ook nog specifieke stelsels
FINANCIERING
- Kern van onze sociale zekerheid is dat het om een verplichte vorm van collectief sparen gaat
- Het feit dat het om een vorm van verplicht collectief sparen gaat zorgt ervoor dat de beperkingen
die we kunnen terugvinden bij het individueel sparen en het vrij collectief sparenkunnen worden
opgevangen.
- Anderzijds mogen wij ook niet blind zijn voor eventuele tekortkomingen van het systeem zoals
o.a. eventuele misbruiken van het systeem
- Bijdragen
o Werkgever/werknemer
o Zelfstandigen
o Overheid voor ambtenaren
- Rijkstoelage
- Opbrengsten uit beleggingen en diversen
HET RUSTPENSIOEN ALGEMEEN
RUSTPERNSIOEN ALGEMENE INFO
REPARTITIESTELSEL
- Pensioenen worden betaald met de mensen die vandaag werken
PENSIOENLEEFTIJD
- Optrekken pensioenleeftijd
o 66 in 2025
o 67 in 2030
VERVROEGD PENSIOEN
- Wetgever ziet de mogelijkheid om vroeger op pensioen te gaan
- 2 voorwaarden
o 63 jaar & 42 loopbaanjaren hebben
- Mensen vroeg op pensioen laten gaan adhv de zwaarte van het beroep
WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT)
- Stelsel met werkloosheidtoeslag à laat mensen onder voorwaarden vroeger stoppen
- Oud stelsel brugpensioen
- Volledig afbouw en sinds half 2025 enkel nog op basis van medische grondslag
4
