Lessen YB: theoretisch deel
PPT1: Inleiding
Langere stomp = efficiëntere hefboom maar soms plaatsgebrek voor bepaalde
componenten
Transradiaal:
Stomplengte bepaalt bewegingsmogelijkheid ROM elleboog: kortere stomp, vereist hogere
posterieure kokerwand -> extensiebeperking
Kortere stomp: minder pro/supinatie beweging + minder efficiënt overgedragen op
prothese
Elleboogexarticulatie:
- Lange humerus biedt geen functioneel voordeel, in tegendeel…
- Minder mogelijkheden voor functionele elleboogcomponent
- Minder esthetische mogelijkheden
Verschillende (keuze-) mogelijkheden:
- Geen prothese te voorzien
- Een passieve prothese of cosmetische restauratie
- Een door het lichaam aangedreven prothese (=eigen-krachtprothese)
- Een extern aangedreven prothese (=vreemd-kracht-prothese)
- Een hybride systeem (combinatie van de 2 voorgaanden)
- Een activiteits-specifieke prothese
Geen prothese:
- Oncomfortabel,
- Te zwaar,
- Te traag/te moeilijk
- Omslachtig aan te trekken
- Omwille van het afwezige tactiele aspect
- Slechte ervaring in het verleden
1
,Passieve (functionele) prothese/ cosmetisch herstel:
- Geen actieve elleboog of grijpfunctie
- Toch functioneel inzetbaar: ondersteunen, stabiliseren van voorwerpen
- Psychosociaal welzijn en sociale integratie
- Lichtgewicht gemakkelijkere suspensie
Goede cosmetische afwerking mogelijk:
- Prefab pvc-handschoen (goedkoopst, minst mooi, minst duurzaam)
- Prefab siliconen handschoen (gemakkelijk onderhoud (water+zeep), duurzamer,
esthetischer)
- Esthetische restauratie: silicone maatwerk (arbeidsintensief, duur, haartjes, nagels,
littekens, tattoos)
Eigen-kracht prothese:
- Minstens 1 actieve functionele component
- Vrijwillig aan te sturen: kabelsysteem
- “Aandrijving beweging” door eigen spierkracht
- Beweging in schoudergordel/romp of elleboog wordt via kabel overgebracht op
prothesecomponent (TD of elleboog)
Voordeel:
Prothese beweging is rechtstreeks gevolg van een eigen lichaamsbeweging:
- Gecontroleerde bewegingen
- Vorm van proprioceptie
- Relatief goedkoop
Nadeel:
- Onnatuurlijk bewegingspatroon aanleren
- Kabels en riemen limiteren de bewegingsvrijheid/ruimte (in de schouder)
- Beperkte esthetie
Vreemd-kracht prothese:
- Minstens 1 actieve functionele component
- Vereiste kracht geleverd door een motor (actuator)
- Energie afkomstig van batterij Verschillende soorten aansturing (schakelaars, emg,
…)
2
,Voordeel:
- Grote beweging met weinig inspanning
- Geen bewegingsbeperking door kabels en riemen
- Betere esthetische afwerking mogelijk
Nadeel:
- Zwaarder
- Delicater
- Afhankelijk van een batterij
Hybride prothese: Als meerdere actieve componenten gewenst zijn, is een combinatie van
eigen-kracht en vreemd-kracht mogelijk.
Partiële handprothesen Normale handfunctie:
- Grijpen,
- Stabiliseren,
- Duwen,
- Trekken,
- Communicatie,
- Mobiliteit,
- Evenwicht te bewaren
- Geeft sensorische feedback
Partiele handprothese is een uitdaging want Relatief weinig ruimte voor componenten
- Esthetiek
- Zoveel mogelijk van de hand “vrijhouden” ifv tastzin
- Voldoende oppervlak benutten om druk op residuele hand te beperkten
3
, Passief statisch (toch behoorlijk functioneel):
- Vooral nuttig als duim OF vingers overblijven
- Prothese herstelt (basis-)grijpfunctie (oppositiegreep)
- Zeer robuuste uitvoering vs. esthetische variant.
Actief eigen-kracht:
- Onafhankelijke en rechtstreekse bediening van elke vinger zoals bij het pianospelen.
- Geschikt voor zware activiteiten in stoffige omgevingen
Actief vreemd-kracht: extern aangedreven prothesen met kleine actuatoren die de
elektrische aansturing van individuele vingers mogelijk maakt.
4