DIDACTISCH HANDELEN
1. Uitgangspunten Didactisch handelen:
Uitgangspunt 1: Didactische triade
Uitgangspunt 2: Handelingsgericht werken
Systematisch tegemoet komen aan onderwijsbehoeften van alle leerlingen
- Gericht: op onderwijsnoden van de lln.
- handelings: er iets aan doen
=> klassikaal: in je didactisch handelen – voor alle lln.
=> individueel: per ll.
1
,Zorgcontinuüm:
We situeren ons hier
in fase 0
Uitgangspunten van
handelingsgericht werken:
1. Onderwijs- en ondersteuningsbehoeften (wat lln. nodig hebben om doel bereiken)
2. Leerkracht doet ertoe
3. Positieve aspecten als hefboom
4. Doelgericht
5. Afstemming en wisselwerking
6. Constructieve samenwerking (school = geen eiland → logo, CLB, ouders,…)
7. Systematisch en transparant
Uitgangspunt 3: Universal Design for Learning (UDL)
universal design for learning ( = universeel ontwerp voor leren)
Het vind oorsprong in de architectuur ( ipv na de bouw rolstoelvriendelijk te maken doen we
dat al eerst) , maar kan ook worden gebruikt in het onderwijs.
2
,UDL = je didactische aanpak zo vormgeven dat het voor iedereen is.
- Aanbod creëren
- Pedagogisch – didactische aanpak en
ontwerp van de onderwijsomgeving
=> vooral link met onderwijs – en
ondersteuningsbehoeften.
UDL heeft een neurologische basis (3 delen hersenen)
=>
Vanuit de netwerken werden 3 principes van UDL vormgegeven.
Herkenningsnetwerk --> Principe 1: informatie toegankelijk maken
Strategisch netwerk --> Principe 2: actie en expressie
Affectief netwerk --> Principe 3: betrokkenheid
Als je deze principes hebt bereikt heb je UDL werken
Principe 1: informatie toegankelijk maken
=> visueel aanbieden, verbaal aanbieden,…
- anticiperen op verschillen bij lln. / de manier waarop ze het beste leren
- helpen bij het verduidelijken en structureren van inhoud (=> tonen hoofd- en bijzaak,…)
- zorgen dat info leesbaar is.
Principe 2: actie en expressie
=> kiezen welke vorm je het examen neemt, kahoot, kiezen hoe je info opzoekt,…
- leerlingen verschillen in manier waarop ze inhouden verwerken.
* verschillende mogelijkheden aanbieden om actief om te gaan met leerinhouden
* actieve individuele of coöperatieve leermethoden
- lln. verschillen in de manier waarop ze het best tonen wat ze geleerd hebben
- ondersteuning bieden door duidelijke doelen en prioriteiten te stellen.
3
, Principe 3: betrokkenheid op verschillende manieren
=> de leerlingen hun leerstof echt laten zien. Vb. naar de brandweer, taak maken op eigen
gekozen manier,…
- belangrijk om te vertrekken uit en in te spelen op interesses van lln.
- motivatie verhogen door keuze of autonomie
- doorzettingsvermogen en zelfregulering stimuleren = belangrijk
- zichzelf inschatten en bijsturen via zelfreflectieopdrachten
Link met HGW en ZORGCONTINUÜM
UDL complementair aan centraal stellen van de ondersteuningsbehoeften van de leerling.
- Uitgangspunt: Onderwijs- en ondersteuningsbehoeften
- Kan vooral in fase 0 en 1 verschil maken → op klasniveau brede basiszorg voorzien
* maatregelen van fase 1 → deel uit laten maken van basisdidactiek (fase 0)
- gevolg: Fase 0 wordt breder, minder lln. hebben nood aan specifieke maatregelen.
2. Leerinhouden, doelstellingen en evaluatie
Situering:
* LEERINHOUD: vakken & vakdomeinen – kennis, vaardigheden & attitudes – middel om
doelen te bereiken
leerinhoud = datgene wat de lln. leren => om grote hoeveelheid leerinhoud transparant
en doelgericht te maken → leerinhouden geformuleerd in doelstellingen
* DOELSTELLINGEN: macro-, meso- en microniveau
* EVALUATIE: nagaan of de doelstellingen bereikt zijn
1. LEERINHOUDEN:
Algemeen:
Als leerkracht maak je zelf keuzes op basis van beginsituatie, relevantie, tijd & middelen
=> inzicht nodig in soorten inhouden (= leerplan)
Volgorde binnen een leerjaar ligt vaak niet vast in de leerplannen --> keuze van lkr.
Leergebieden en leergebiedoverschrijdende thema’s:
4
1. Uitgangspunten Didactisch handelen:
Uitgangspunt 1: Didactische triade
Uitgangspunt 2: Handelingsgericht werken
Systematisch tegemoet komen aan onderwijsbehoeften van alle leerlingen
- Gericht: op onderwijsnoden van de lln.
- handelings: er iets aan doen
=> klassikaal: in je didactisch handelen – voor alle lln.
=> individueel: per ll.
1
,Zorgcontinuüm:
We situeren ons hier
in fase 0
Uitgangspunten van
handelingsgericht werken:
1. Onderwijs- en ondersteuningsbehoeften (wat lln. nodig hebben om doel bereiken)
2. Leerkracht doet ertoe
3. Positieve aspecten als hefboom
4. Doelgericht
5. Afstemming en wisselwerking
6. Constructieve samenwerking (school = geen eiland → logo, CLB, ouders,…)
7. Systematisch en transparant
Uitgangspunt 3: Universal Design for Learning (UDL)
universal design for learning ( = universeel ontwerp voor leren)
Het vind oorsprong in de architectuur ( ipv na de bouw rolstoelvriendelijk te maken doen we
dat al eerst) , maar kan ook worden gebruikt in het onderwijs.
2
,UDL = je didactische aanpak zo vormgeven dat het voor iedereen is.
- Aanbod creëren
- Pedagogisch – didactische aanpak en
ontwerp van de onderwijsomgeving
=> vooral link met onderwijs – en
ondersteuningsbehoeften.
UDL heeft een neurologische basis (3 delen hersenen)
=>
Vanuit de netwerken werden 3 principes van UDL vormgegeven.
Herkenningsnetwerk --> Principe 1: informatie toegankelijk maken
Strategisch netwerk --> Principe 2: actie en expressie
Affectief netwerk --> Principe 3: betrokkenheid
Als je deze principes hebt bereikt heb je UDL werken
Principe 1: informatie toegankelijk maken
=> visueel aanbieden, verbaal aanbieden,…
- anticiperen op verschillen bij lln. / de manier waarop ze het beste leren
- helpen bij het verduidelijken en structureren van inhoud (=> tonen hoofd- en bijzaak,…)
- zorgen dat info leesbaar is.
Principe 2: actie en expressie
=> kiezen welke vorm je het examen neemt, kahoot, kiezen hoe je info opzoekt,…
- leerlingen verschillen in manier waarop ze inhouden verwerken.
* verschillende mogelijkheden aanbieden om actief om te gaan met leerinhouden
* actieve individuele of coöperatieve leermethoden
- lln. verschillen in de manier waarop ze het best tonen wat ze geleerd hebben
- ondersteuning bieden door duidelijke doelen en prioriteiten te stellen.
3
, Principe 3: betrokkenheid op verschillende manieren
=> de leerlingen hun leerstof echt laten zien. Vb. naar de brandweer, taak maken op eigen
gekozen manier,…
- belangrijk om te vertrekken uit en in te spelen op interesses van lln.
- motivatie verhogen door keuze of autonomie
- doorzettingsvermogen en zelfregulering stimuleren = belangrijk
- zichzelf inschatten en bijsturen via zelfreflectieopdrachten
Link met HGW en ZORGCONTINUÜM
UDL complementair aan centraal stellen van de ondersteuningsbehoeften van de leerling.
- Uitgangspunt: Onderwijs- en ondersteuningsbehoeften
- Kan vooral in fase 0 en 1 verschil maken → op klasniveau brede basiszorg voorzien
* maatregelen van fase 1 → deel uit laten maken van basisdidactiek (fase 0)
- gevolg: Fase 0 wordt breder, minder lln. hebben nood aan specifieke maatregelen.
2. Leerinhouden, doelstellingen en evaluatie
Situering:
* LEERINHOUD: vakken & vakdomeinen – kennis, vaardigheden & attitudes – middel om
doelen te bereiken
leerinhoud = datgene wat de lln. leren => om grote hoeveelheid leerinhoud transparant
en doelgericht te maken → leerinhouden geformuleerd in doelstellingen
* DOELSTELLINGEN: macro-, meso- en microniveau
* EVALUATIE: nagaan of de doelstellingen bereikt zijn
1. LEERINHOUDEN:
Algemeen:
Als leerkracht maak je zelf keuzes op basis van beginsituatie, relevantie, tijd & middelen
=> inzicht nodig in soorten inhouden (= leerplan)
Volgorde binnen een leerjaar ligt vaak niet vast in de leerplannen --> keuze van lkr.
Leergebieden en leergebiedoverschrijdende thema’s:
4
