o Anatomie vrouw
o Anatomie man
o Zwangerschap
o Normale bevalling
o Zorgen voor moeder na geboorte
o Borstvoeding of lactatie
o Zwangerschapspathologie
o Gynaecologische pathologie
Pagina 1 van 42
,Pagina 2 van 42
, Anatomie en fysiologie van het
vrouwelijk voortplantingsstelsel
De vrouwelijke geslachtshormonen
Oestrogeen
Klasse van chemisch verwante hormonen – niet 1 specifiek hormoon
Lichaam maakt verschillende oestrogenen zelf aan:
- Oestradiol -> belangrijkste voor geslachtsrijpe vrouwen
- oestriol
- oestron
Verschillende effecten
o groei van borsten, vagina en uterus
o soepel houden van vaginawand
o opbouw van endometrium
o remmen van botafbraak
o remmen van werking van androgenen (mannelijke geslachtshormonen)
o bescherming tegen hart- en vaatziekten
Progesteron
Aangemaakt door corpus luteum tijdens secretiefase -> derde fase menstruatie
Doel = baarmoeder klaarmaken voor innesteling en zwangerschap
GEEN zwangerschap -> sterft corpus luteum -> productie progesteron neemt af -> start menstruatie
WEL zwangerschap -> zwangerschapshormoon HCG (humaan choriongonadotrofine)
-> corpus luteum blijft door HCG bestaan -> progesteronproductie blijft doorgaan
De oögenese
= vorming van gameten in eierstokken
Oöcyten -> voorstadia van eicellen -> meiose niet finaal
Eicel als -> tweede meiotische deling volledig afgerond
Omzetting van oöcyte tot eicel -> verschillende fases
1) foetale ontwikkeling
-> tijdens foetale ontwikkeling ontstaan primaire oöcyten
-> diploïd cellen = kunnen zichzelf niet meer delen
-> aantal kan niet meer stijgen zodra ze gevormd zijn
-> voor geboorte een laag follikelcellen rond primaire oöcyten = primordiale follikel
Pagina 3 van 42
, 2) vanaf puberteit tot aan menopauze
-> follikelcellen groter en stijgen in aantal = primaire follikel
-> rijpen verder tot secundaire follikels -> niet verder gedifferentieerd
-> 1/maand rijpt 1 ovarium een secundaire follikel tot graafse follikel onder invloed
van FSH (follikelstimulerend hormoon)
-> primaire oöcyt ondergaat eerste meiotische deling -> secundaire oöcyt = haploïd
-> ovulatie gebeurd -> secundarie oöcyt verlaat ovarium en ondergaat
twee meiotische deling (niet afgerond)
Hierna 2 opties
-> bevruchting
- secundaire oöcyt smelt samen met zaadcel
- secundaire oöcyt gaat tweede meiotische deling afwerken
- gameet volledig afgewerkt = eicel
- zaadcel + eicel = diploïde zygote
-> geen bevruchting
- na 24u secundaire oöcyt afsterven in eileider
- tweede meiotische deling nooit afgewerkt
- stadium eicel nooit bereikt
Pagina 4 van 42
o Anatomie man
o Zwangerschap
o Normale bevalling
o Zorgen voor moeder na geboorte
o Borstvoeding of lactatie
o Zwangerschapspathologie
o Gynaecologische pathologie
Pagina 1 van 42
,Pagina 2 van 42
, Anatomie en fysiologie van het
vrouwelijk voortplantingsstelsel
De vrouwelijke geslachtshormonen
Oestrogeen
Klasse van chemisch verwante hormonen – niet 1 specifiek hormoon
Lichaam maakt verschillende oestrogenen zelf aan:
- Oestradiol -> belangrijkste voor geslachtsrijpe vrouwen
- oestriol
- oestron
Verschillende effecten
o groei van borsten, vagina en uterus
o soepel houden van vaginawand
o opbouw van endometrium
o remmen van botafbraak
o remmen van werking van androgenen (mannelijke geslachtshormonen)
o bescherming tegen hart- en vaatziekten
Progesteron
Aangemaakt door corpus luteum tijdens secretiefase -> derde fase menstruatie
Doel = baarmoeder klaarmaken voor innesteling en zwangerschap
GEEN zwangerschap -> sterft corpus luteum -> productie progesteron neemt af -> start menstruatie
WEL zwangerschap -> zwangerschapshormoon HCG (humaan choriongonadotrofine)
-> corpus luteum blijft door HCG bestaan -> progesteronproductie blijft doorgaan
De oögenese
= vorming van gameten in eierstokken
Oöcyten -> voorstadia van eicellen -> meiose niet finaal
Eicel als -> tweede meiotische deling volledig afgerond
Omzetting van oöcyte tot eicel -> verschillende fases
1) foetale ontwikkeling
-> tijdens foetale ontwikkeling ontstaan primaire oöcyten
-> diploïd cellen = kunnen zichzelf niet meer delen
-> aantal kan niet meer stijgen zodra ze gevormd zijn
-> voor geboorte een laag follikelcellen rond primaire oöcyten = primordiale follikel
Pagina 3 van 42
, 2) vanaf puberteit tot aan menopauze
-> follikelcellen groter en stijgen in aantal = primaire follikel
-> rijpen verder tot secundaire follikels -> niet verder gedifferentieerd
-> 1/maand rijpt 1 ovarium een secundaire follikel tot graafse follikel onder invloed
van FSH (follikelstimulerend hormoon)
-> primaire oöcyt ondergaat eerste meiotische deling -> secundaire oöcyt = haploïd
-> ovulatie gebeurd -> secundarie oöcyt verlaat ovarium en ondergaat
twee meiotische deling (niet afgerond)
Hierna 2 opties
-> bevruchting
- secundaire oöcyt smelt samen met zaadcel
- secundaire oöcyt gaat tweede meiotische deling afwerken
- gameet volledig afgewerkt = eicel
- zaadcel + eicel = diploïde zygote
-> geen bevruchting
- na 24u secundaire oöcyt afsterven in eileider
- tweede meiotische deling nooit afgewerkt
- stadium eicel nooit bereikt
Pagina 4 van 42
